EN 14389 Yol Trafiği Gürültü Azaltma Cihazları - Uzun Vadeli Performansı Değerlendirme Prosedürleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 14389 Yol trafiği gürültü azaltma cihazları - Uzun vadeli performansı değerlendirme prosedürleri” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN 14389-1 Bölüm 1: Akustik özellikler” standardında, karayolu trafik gürültüsünü azaltma cihazlarının akustik dayanıklılığını değerlendirme yöntemleri açıklanmaktadır. Bu standartta ses emilimi, CEN/TS 1793-5 standardında tanımlandığı gibi tek sayılı ses yansıma değeri ile karakterize edilir. Hava yoluyla yayılan ses yalıtımı, CEN/TS 1793-5 standardında tanımlandığı gibi tek sayılı hava yoluyla yayılan ses yalıtım değeri ile karakterize edilir.

Yol kenarlarındaki karayolu trafik gürültüsü azaltma cihazlarının, sadece akustik işlevlerini ve yapısal tasarım gereksinimlerini ilgili Avrupa standartlarına uygun olarak yerine getirmeleri değil, aynı zamanda makul derecede ekonomik bir çalışma ömrü boyunca performanslarını sürdürmeleri de gerekmektedir. Akustik elemanlar, yol kenarındaki ortamda performanslarını önemli ölçüde düşürebilecek etkenlerin etkilerine karşı dayanıklı olmalıdır.

Bir karayolu trafik gürültüsü azaltma cihazının akustik özellikleri, üreticinin önerilerine uygun olarak kurulmaz veya bakımı yapılmazsa ya da kullanılan malzemeler yol kenarı ortamına uygun değilse, çalışma ömrü boyunca önemli ölçüde bozulabilir. Şimdiye kadar, gürültü azaltma cihazlarının akustik özelliklerinin dayanıklılığının değerlendirilmesi için kullanılabilecek bir yöntem mevcut değildi. Bu nedenle, bu standartta belirtilen CEN/TS 1793-5 standardında yeni yöntemler tanıtılmıştır. Bu yöntemlerin kullanımı, gürültü azaltma cihazlarının ses yansıma değerleri için, emici gürültü azaltma cihazlarının ürün karakterizasyonunun temelini oluşturan EN 1793-1 standardından elde edilen ses emilim değerlerinden farklı değerler üretebilir. Ürün karakterizasyonunda bu farklılıklar göz ardı edilmelidir. CEN/TS 1793-5 standardına göre yapılan testlerden elde edilen ses yansıma değerleri, bu standartta sadece uzun vadeli dayanıklılığın değerlendirilmesinde karşılaştırmalı bir araç olarak kullanılmaktadır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu tanımlar geçerlidir:

• Yapısal elemanlar: Akustik elemanları desteklemek veya yerinde tutmak için birincil işlevi olan elemanlardır.
• Akustik elemanlar: Cihazın akustik performansını sağlamak için birincil işlevi olan elemanlardır.

Genel olarak üretici, yol trafik gürültüsü azaltma cihazının, üreticinin önerileri doğrultusunda bakımının yapıldığı varsayılarak, belirli maruz kalma sınıflarında 5 yıl, 10 yıl, 15 yıl ve 20 yıl hizmet verdikten sonra akustik performansındaki tahmini azalmayı beyan etmelidir. Akustik özelliklerin dayanıklılığı, kullanılan malzemelerin tahmini performansına dayalı tanımlayıcı çözümlerle, ilgili Avrupa malzeme standartlarına atıfta bulunularak veya CEN/TS 1793-5 standardına göre karşılaştırmalı performans testleriyle değerlendirilir.

Performans değerlendirmesi, fiziksel muayene veya CEN/TS 1793-5 standardına göre testlerle gerçekleştirilebilir.

Akustik özelliklerdeki değişimleri CEN/TS 1793-5 standardına göre değerlendirebilmek için, ilk yerinde testin yapılması için kurulum hizmetine karşılık gelen akustik özelliklerin değerlendirilmesi gereklidir.

Üretici, ürünün beklenen akustik performans dayanıklılığını, tabloda belirtilen tüm tipik maruziyet sınıflarının birleşimi altında, tabloda gösterilen formatta beyan eder. Ürünün değerlendirmesi, tabloda belirtilen özel maruziyet sınıflarından bir veya daha fazlasını içeriyorsa, bu koşulların her biri altındaki ilgili dayanıklılık, tabloda gösterildiği gibi ek bir tabloda beyan edilir. Akustik performans dayanıklılığı, başlangıç değerlerine kıyasla ses yansıması ve ses emilimindeki değişiklikler olarak dB cinsinden ifade edilir.

• “EN 14389-2 Bölüm 2: Akustik olmayan özellikler” standardında, çalışma ömrünün değerlendirilmesine ilişkin gereklilikler açıklanmakta ve ilgili maruz kalma koşulları belirtilmektedir. Yapı standartları ve gerçekleştirilen tüm malzeme testleri, şunlardan seçilen belirtilen koşullara karşı dayanıklılık kanıtı sağlamalıdır: kimyasal maddeler, buz çözücü tuz, kirli su / toz, çiy, donma / çözülme, soğuk, ısı, UV radyasyon, trafik titreşim, biyolojik işlem, ozon, su ve su püskürtme (ıslak/kuru). Farklı malzemelerin bir cihaz içinde veya diğer cihazlarla kombinasyon halinde bir araya getirilmesine özel dikkat gösterilir (örneğin farklı akustik elemanların bir arada kullanılması veya akustik ve yapısal elemanların bir arada kullanılması).

Yol kenarlarındaki gürültü azaltma cihazları, ilgili belgelere uygun olarak akustik işlevlerini ve yapısal tasarım gerekliliklerini yerine getirmenin yanı sıra, gerekli çalışma ömrü boyunca performanslarını da korumalıdır. Yapısal elemanların, çalışma ömürlerinin sonunda kabul edilebilir minimum güvenlik faktörlerini koruması ve akustik elemanların yalnızca yapısal olarak etkili kalmaları değil, aynı zamanda belirtilen akustik performansı sağlamaları gerekir. Gürültü azaltma cihazlarının yapısındaki tüm elemanlar, elektrolitik veya kimyasal korozyon ve gevrekleşmeye dayanıklı, boyutsal olarak kararlı olmalı ve birçok farklı koşulda genellikle yüksek bir yaşlanma direncine sahip olmalıdır.

Yapısal tasarım, ilgili yasal düzenlemelerin gerekliliklerine uygun olmalıdır. Yol trafiği gürültüsünü azaltan cihazlar için seçilen standart çevre kategorileri, olası varyasyonlarıyla birlikte bu standart ekinde verilmiştir (Ek A). Üretici, yaşlanmanın ürünü üzerindeki etkilerini sınırlamak için alınan önlemleri, yaşlanma etkenlerinin listesini ve farklı malzemelerin birleştirilmesinin olumsuz etkilerini listelemelidir.

Malzeme standartları mevcut olduğunda, dayanıklılık bunlar kullanılarak değerlendirilmelidir. Üretici, gürültü azaltma cihazının kullanım amacına uyarlanmış, tabloda listelenen maruz kalma sınıfları altında çalışma ömrünü tanımlamalıdır. Her durumda, gürültü azaltma cihazının çalışma ömrü, bileşenlerinin çalışma ömürlerinin minimumudur. Zeminle temasın uzun vadeli performansı üzerindeki olumsuz etkiler dikkate alınmalıdır. Su tutulmasının çalışma ömrünü azaltması muhtemelse, tasarım suyun tutulmamasını sağlamalıdır. Yapısal ve akustik elemanların çalışma ömürleri farklı olabilir, bu nedenle aynı sahaya kurulduklarında aynı maruz kalma koşulları altında değerlendirilmeleri gerekir. Nem veya sıcaklık ya da UV’deki bir değişiklik, yapıda kullanılan malzemelerin boyutsal kararlılığını etkiliyorsa, tasarım bu tür değişikliklere izin vermeli ve performansın performans özelliklerini karşılamaya devam etmesini sağlamalıdır. Yapıda farklı malzemeler kullanıldığında, çalışma ömrünü olumsuz etkileyebilecek elektrolitik ve kimyasal korozyon veya etkileşimi önlemek için tüm uygun önlemler alınmalıdır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 14389 Yol trafiği gürültü azaltma cihazları - Uzun vadeli performansı değerlendirme prosedürleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.