EN 12350 آزمایش بتن تازه

استاندارد اروپایی «EN 12350 آزمایش بتن تازه» شامل زیربخش‌های زیر است که تحت همین عنوان منتشر شده‌اند:

• استاندارد "EN 12350-1 بخش 1: نمونه‌برداری و دستگاه‌های رایج" دو روش برای نمونه‌برداری از بتن تازه را شرح می‌دهد: نمونه‌برداری ترکیبی و نمونه‌برداری نقطه‌ای. الزام مخلوط کردن مجدد نمونه قبل از آزمایش بتن تازه یا تهیه نمونه‌های آزمایشی نیز در استانداردهای مربوطه گنجانده شده است. هنگام مخلوط کردن و نمونه‌برداری از بتن در آزمایشگاه، ممکن است روش‌های مختلفی مورد نیاز باشد. علاوه بر این، این استاندارد دستگاه‌های رایج مشخص شده در استانداردهای سری EN 12350 و EN 12390-2 را فهرست می‌کند.

بسته به کاربرد مورد نظر از نمونه، باید تصمیم گرفته شود که آیا نمونه نقطه‌ای جمع‌آوری شود یا نمونه مرکب. نمونه‌ای به حجم حداقل ۱.۵ برابر مقدار تخمینی مورد نیاز برای آزمایش‌ها گرفته می‌شود. اگر نیاز به اندازه‌گیری خواص حفظ قوام بتن باشد، مقدار بتنی که باید نمونه‌برداری شود باید حداقل ۱.۵ برابر مقدار تخمینی برای آزمایش‌ها باشد و برای پر کردن ظرف دربسته کافی باشد و یک فاصله ۲۵ تا ۵۰ میلی‌متری در محل درب باقی بماند.

• استاندارد "EN 12350-2 بخش 2: آزمایش اسلامپ" روشی را برای تعیین روانی بتن تازه با آزمایش اسلامپ شرح می‌دهد. آزمایش اسلامپ به تغییرات روانی بتن مربوط به اسلامپ‌های بین 10 میلی‌متر تا 210 میلی‌متر حساس است. فراتر از این مقادیر شدید، اندازه‌گیری اسلامپ ممکن است مناسب نباشد و باید روش‌های دیگری برای تعیین روانی در نظر گرفته شود. اگر اسلامپ به مدت 1 دقیقه پس از جمع شدن مخروط همچنان تغییر کند، آزمایش اسلامپ برای اندازه‌گیری روانی مناسب نیست. اگر مقدار اعلام شده بزرگترین بخش سنگدانه که واقعاً در بتن استفاده شده است بیشتر از 40 میلی‌متر باشد، این آزمایش مناسب نیست.

در اصل، بتن تازه به شکل مخروط متراکم می‌شود. وقتی مخروط به سمت بالا کشیده می‌شود، میزان ریزش بتن، معیاری از روانی آن را نشان می‌دهد.

• استاندارد "EN 12350-3 بخش 3: آزمایش Vebe" روشی را برای تعیین روانی بتن تازه با استفاده از زمان Vebe شرح می‌دهد. این آزمایش برای نمونه‌هایی مناسب است که مقدار اعلام شده درشت‌ترین بخش سنگدانه که واقعاً در بتن استفاده شده است، بیشتر از 63 میلی‌متر نباشد. اگر زمان Vebe کمتر از 5 ثانیه یا بیشتر از 30 ثانیه باشد، بتن دارای روانی است که آزمایش Vebe برای آن مناسب نیست.

در اصل، بتن تازه به صورت مخروط اسلامپ متراکم می‌شود. مخروط از بتن بلند می‌شود و یک دیسک شفاف با چرخاندن آن روی بتن و در تماس با آن، با دقت روی بتن پایین آورده می‌شود. اسلامپ بتن ثبت می‌شود. یک میز ویبره فعال می‌شود و زمانی که طول می‌کشد تا سطح زیرین دیسک شفاف به طور کامل با ملات تماس پیدا کند (زمان وِب) اندازه‌گیری می‌شود.

• استاندارد "EN 12350-4 بخش 4: درجه تراکم‌پذیری" روشی را برای تعیین روانی بتن تازه با تعیین درجه تراکم‌پذیری شرح می‌دهد. این آزمایش برای نمونه‌هایی مناسب است که مقدار اعلام شده درشت‌ترین بخش سنگدانه که واقعاً در بتن استفاده شده است، بیشتر از 63 میلی‌متر نباشد. اگر درجه تراکم‌پذیری کمتر از 1,04 یا بیشتر از 1,46 باشد، بتن دارای روانی است که آزمایش درجه تراکم‌پذیری برای آن مناسب نیست.

در اصل، بتن تازه با دقت و با استفاده از ماله در ظرف تراکم قرار داده می‌شود و از هرگونه تراکمی جلوگیری می‌شود. پس از پر شدن ظرف تراکم، سطح بالایی آن با سطح بالایی ظرف تراکم تراز می‌شود. بتن با ویبره متراکم می‌شود و فاصله سطح بتن متراکم شده تا لبه بالایی ظرف تراکم برای تعیین قابلیت تراکم آن استفاده می‌شود.

• استاندارد "EN 12350-5 بخش 5: آزمایش میز جریان" روشی را برای تعیین روانی بتن تازه شرح می‌دهد. این روش برای بتن خودتراکم، بتن فومی، بتن غیرریزدانه یا بتنی که مقدار اعلام شده بزرگترین کسر سنگدانه مورد استفاده در بتن آن بیشتر از 63 میلی‌متر باشد، قابل استفاده نیست. آزمایش جریان به تغییرات در روانی بتن مربوط به مقادیر روانی بین 340 میلی‌متر و 620 میلی‌متر حساس است. فراتر از این مقادیر شدید، آزمایش میز جریان ممکن است مناسب نباشد و باید روش‌های دیگری برای تعیین روانی در نظر گرفته شود.

در اصل، این آزمایش برای تعیین روانی بتن تازه با اندازه‌گیری میزان پخش بتن روی یک دال مسطح تحت لرزش در نظر گرفته شده است.

• استاندارد "EN 12350-6 بخش 6: چگالی" روشی را برای تعیین چگالی بتن تازه متراکم شده، چه در آزمایشگاه و چه در محل، شرح می‌دهد. این روش ممکن است برای بتن بسیار سخت که نمی‌توان آن را با ارتعاش معمولی متراکم کرد، قابل استفاده نباشد.

در اصل، بتن تازه در یک ظرف صلب و ضد آب با حجم و جرم مشخص متراکم شده و سپس وزن می‌شود.

• استاندارد "EN 12350-7 بخش 7: میزان هوا - روش‌های فشار" دو روش برای تعیین میزان هوای بتن تازه متراکم شده ساخته شده با سنگدانه‌های با وزن معمولی یا نسبتاً متراکم و در مواردی که مقدار اعلام شده درشت‌ترین بخش سنگدانه که در واقع در بتن استفاده می‌شود، بیشتر از 63 میلی‌متر نباشد، شرح می‌دهد. این آزمایش برای بتن‌هایی با اسلامپ کمتر از 10 میلی‌متر طبق استاندارد EN 12350-2 مناسب نیست. با توجه به بزرگی زیاد ضریب اصلاح سنگدانه در مقایسه با میزان هوای وارد شده به بتن، هیچ یک از این روش‌ها برای بتن‌های ساخته شده با سنگدانه‌های سبک، سرباره کوره بلند خنک شونده با هوا یا سنگدانه‌های با تخلخل بالا قابل استفاده نیستند.

دو روش آزمایش وجود دارد که هر کدام از دستگاه‌هایی استفاده می‌کنند که از قانون بویل-ماریوت بهره می‌برند. برای مرجع، این دو روش، روش ستون آب و روش فشارسنج نامیده می‌شوند و دستگاه‌ها، ستون‌سنج آب و فشارسنج نامیده می‌شوند. اگر بتن در نقاط مختلف آزمایش می‌شود، صرف نظر از روش مورد استفاده برای پر کردن و متراکم کردن بتن در ظرف آزمایش هوا، باید از همان روش پیروی شود.

در روش ستون آب، آب به یک ظرف آزمایش هوای بسته تا ارتفاع از پیش تعیین‌شده‌ای بالاتر از حجم مشخصی از نمونه بتن متراکم‌شده وارد می‌شود و فشار هوای از پیش تعیین‌شده‌ای به آب اعمال می‌شود. کاهش حجم هوا در نمونه بتن با مشاهده سطح آب اندازه‌گیری می‌شود و ستون آب بر حسب درصد هوای موجود در نمونه بتن کالیبره می‌شود.

در روش اندازه‌گیری فشار، حجم مشخصی از هوا در فشار مشخص با حجم نامعلومی از هوای نمونه بتن در یک ظرف آزمایش هوای بسته ترکیب می‌شود. صفحه مدرج دستگاه اندازه‌گیری فشار بر حسب درصد هوا برای فشار حاصل کالیبره می‌شود.

• استاندارد "EN 12350-8 بخش 8: بتن خودتراکم - آزمایش جریان اسلامپ" روش تعیین جریان اسلامپ و زمان t500 برای بتن خودتراکم را شرح می‌دهد. این آزمایش برای نمونه‌هایی مناسب است که مقدار اعلام شده درشت‌ترین بخش سنگدانه مورد استفاده در بتن از 40 میلی‌متر بیشتر نباشد.

در اصل، جریان اسلامپ و زمان t500 برای ارزیابی سیالیت و سرعت جریان بتن خودتراکم در غیاب موانع استفاده می‌شوند. آزمایش اسلامپ بر اساس آزمایش اسلامپ شرح داده شده در استاندارد EN 12350-2 انجام می‌شود. نتیجه، شاخصی از قابلیت پرکنندگی بتن خودتراکم است. زمان t500 معیاری از سرعت جریان و شاخصی از ویسکوزیته نسبی بتن خودتراکم است. بتن تازه در یک مخروط، همانطور که در آزمایش اسلامپ EN 12350-2 استفاده می‌شود، ریخته می‌شود. هنگامی که مخروط به سمت بالا کشیده می‌شود، زمان از شروع حرکت رو به بالای مخروط تا زمانی که بتن به قطر 500 میلی‌متر جریان می‌یابد، اندازه‌گیری می‌شود که زمان t500 است. سپس بزرگترین قطر پخش جریان بتن و قطر پخش در زاویه قائمه بر آن اندازه‌گیری می‌شود و میانگین آن، جریان اسلامپ است. در صورت عدم تمایل، می‌توان از اندازه‌گیری زمان t500 صرف نظر کرد.

• استاندارد EN 12350-9 بخش 9: بتن خودتراکم - آزمایش قیف V، روش تعیین زمان جریان قیف V برای بتن خودتراکم را شرح می‌دهد. این آزمایش زمانی که حداکثر اندازه سنگدانه از 20 میلی‌متر بیشتر باشد، مناسب نیست.

آزمایش قیف V اساساً برای ارزیابی ویسکوزیته و قابلیت پرکنندگی بتن خودتراکم استفاده می‌شود. یک قیف V شکل با بتن تازه پر می‌شود و مدت زمانی که طول می‌کشد تا بتن از قیف جریان یابد، اندازه‌گیری و به عنوان زمان جریان قیف V ثبت می‌شود.

• استاندارد «EN 12350-10 بخش 10: بتن خودتراکم - آزمایش جعبه L» روش تعیین نرخ عبورپذیری بتن خودتراکم با استفاده از آزمایش جعبه L را شرح می‌دهد.

آزمایش جعبه L در درجه اول برای ارزیابی توانایی بتن خودتراکم برای عبور از دهانه‌های باریک، از جمله شکاف‌های بین میلگردهای تقویتی و سایر موانع، بدون جداشدگی یا گرفتگی استفاده می‌شود. دو نوع آزمایش وجود دارد: آزمایش دو میله‌ای و آزمایش سه میله‌ای. آزمایش سه میله‌ای، آرماتورهای فشرده‌تر را شبیه‌سازی می‌کند. مقدار اندازه‌گیری شده‌ای از بتن تازه اجازه داده می‌شود تا به صورت افقی از شکاف‌های بین میلگردهای تقویتی عمودی و صاف عبور کند. همانطور که در شکل نشان داده شده است، ارتفاع بتن در انتهای بخش عمودی و انتهای بخش افقی اندازه‌گیری شده و نسبت آن تعیین می‌شود. این نسبت، معیاری از رفتار عبور یا گرفتگی بتن خودتراکم را ارائه می‌دهد.

• استاندارد "EN 12350-11 قسمت 11: بتن خودتراکم - آزمایش جداشدگی الک" روش تعیین مقاومت جداشدگی الک بتن خودتراکم را شرح می‌دهد. این آزمایش برای بتن حاوی الیاف یا سنگدانه‌های سبک قابل استفاده نیست.

آزمایش مقاومت جداشدگی الک در درجه اول برای ارزیابی مقاومت بتن خودتراکم در برابر جداشدگی استفاده می‌شود. پس از نمونه‌برداری، بتن تازه به مدت ۱۵ دقیقه در جای خود قرار می‌گیرد و هرگونه نشت آب ثبت می‌شود. بخش مشخصی از نمونه روی الک مربعی ۵ میلی‌متری ریخته می‌شود. پس از ۲ دقیقه، وزن مواد عبوری از الک ثبت می‌شود. نرخ جداشدگی به صورت نسبت نمونه به مواد عبوری از الک محاسبه می‌شود.

• استاندارد "EN 12350-12 بخش 12: بتن خودتراکم - آزمایش حلقه J" روش تعیین قابلیت عبور (اندازه‌گیری شده با مرحله مسدود کردن)، پخش جریان و زمان جریان t500J بتن خودتراکم هنگام عبور از حلقه J را شرح می‌دهد. این آزمایش برای سنگدانه‌هایی با حداکثر اندازه بیش از 40 میلی‌متر مناسب نیست. با توجه به رابطه بین اندازه سنگدانه و فاصله میلگردها، هدف از این آزمایش ارزیابی قابلیت عبور بتن پیشنهادی با فاصله میلگردهایی است که معمولاً در کار استفاده می‌شود. در صورت استفاده از بلوک‌های بتنی، ممکن است اندازه سنگدانه برای کاربرد خاص بسیار بزرگ باشد.

آزمایش حلقه J عمدتاً برای ارزیابی توانایی بتن خودتراکم برای جریان یافتن از میان دهانه‌های باریک، شامل شکاف‌های بین میلگردهای تقویت‌کننده و سایر موانع، بدون جداشدگی یا گرفتگی استفاده می‌شود. آزمایش‌های فاصله میلگردهای باریک و پهن شرح داده شده‌اند. فاصله میلگردهای باریک، آرماتورهای فشرده‌تر را شبیه‌سازی می‌کند.

آزمایش حلقه J جایگزینی برای آزمایش جعبه L در استاندارد EN 12350-10 است، اگرچه نتایج آنها مستقیماً قابل مقایسه نیستند. این روش از رویه شرح داده شده در استاندارد EN 12350-8 پیروی می‌کند، با این تفاوت که یک حلقه J، متشکل از حلقه‌ای از میله‌های مستقیم عمودی با فاصله مساوی، قبل از پر شدن مخروط اسلامپ با بتن، روی آن قرار می‌گیرد. علاوه بر این، در صورت مشخص بودن، باید مدت زمانی که طول می‌کشد تا بتن به قطر 500 میلی‌متر (500J) برسد، اندازه‌گیری شود.

• استاندارد "EN 12350-13 بخش 13: آزمایش آب انداختگی - استاتیک و فشاری" روش‌هایی را برای تعیین آب انداختگی استاتیک و فشاری در بتن تازه شرح می‌دهد. این آزمایش‌ها برای نمونه‌هایی با درشت‌ترین بخش اعلام‌شده سنگدانه‌های مورد استفاده در بتن که از 40 میلی‌متر تجاوز نکند، مناسب هستند. این آزمایش‌ها را می‌توان در آزمایشگاه یا در محل ساخت‌وساز انجام داد.

سازمان ما که سال‌هاست از طریق طیف گسترده‌ای از فعالیت‌های آزمایش، اندازه‌گیری، تجزیه و تحلیل و ارزیابی، از کسب‌وکارها در تمام بخش‌ها پشتیبانی می‌کند، دارای تیمی قوی از کارکنان است که از نزدیک پیشرفت‌های جهانی در علم و فناوری را دنبال می‌کنند و دائماً در حال بهبود خود هستند. در این زمینه، ما همچنین خدمات آزمایش را مطابق با استاندارد EN 12350 "آزمایش بتن تازه" ارائه می‌دهیم.