EN 1383 سازه‌های چوبی - روش‌های آزمایش - مقاومت کششی بست‌های چوبی

استاندارد اروپایی "EN 1383 سازه‌های چوبی - روش‌های آزمون - مقاومت کششی بست‌های چوبی" روشی برای تعیین مقاومت چوب در برابر بیرون آمدن سر در بست‌های چوبی را شرح می‌دهد. در این استاندارد، اصطلاح "چوب" شامل چوب جامد، چوب چندلایه چسب‌دار و محصولات چوبی می‌شود. روش آزمون شرح داده شده برای انواع میخ، پیچ و منگنه، به جز پیچ‌های ساقه کاملاً رزوه‌دار، معتبر است.

میزان رطوبت و چگالی الوار یا محصولات چوبی مورد آزمایش باید مطابق با استانداردهای مربوطه تعیین شود.

قطعات آزمایشی باید از الوار یا محصولات چوبی در دمای 20 درجه سانتیگراد به اضافه یا منهای 2 درجه سانتیگراد و رطوبت تعادلی معادل 65 درصد به اضافه یا منهای 5 درصد رطوبت نسبی ساخته شوند. ماده زمانی که به جرم ثابت برسد، شرطی‌سازی می‌شود. جرم ثابت زمانی حاصل می‌شود که جرم ماده پس از دو توزین متوالی که با فواصل 6 ساعته انجام می‌شود، بیش از 0,1 درصد تغییر نکند.

برای برخی تحقیقات، شرایط رطوبتی متفاوتی ممکن است مناسب باشد و باید گزارش شود.

محور بست باید عمود بر سطح باشد. قرار دادن بست باید از روش‌های آماده‌سازی استاندارد (مثلاً پیش‌سوراخ‌کاری) و روش‌های نصب پیروی کند. ابعاد قطعه آزمایشی باید مطابق جدول ارائه شده در استاندارد باشد. اگر قطعات آزمایشی از چوب جامد ساخته شده باشند، نیمی از بست‌ها باید به صورت شعاعی نسبت به حلقه‌های رشد و نیمی دیگر به صورت مماس بر حلقه‌های رشد قرار گیرند.

در ساخت و ساز پایدار، چوب همچنان به دلیل انرژی تجدیدپذیر، سبکی و جذابیت زیبایی‌شناختی خود، یک ماده اساسی است که ارزش زیادی دارد. با این حال، مقاومت واقعی هر سازه چوبی نه تنها در خود چوب، بلکه در بست‌هایی که آن را به هم متصل می‌کنند نیز نهفته است: میخ، پیچ و منگنه که باید بدون نقص در برابر کشش، برش و فشارهای محیطی مقاومت کنند. استاندارد EN 1383 روشی استاندارد برای ارزیابی میزان مقاومت سر بست در برابر بیرون کشیدن از سطح چوب تحت بار ارائه می‌دهد. این استاندارد تضمین می‌کند که اتصالات در ساختمان‌های چوبی، پل‌ها و مبلمان می‌توانند در برابر نیروهای دنیای واقعی مقاومت کنند و از خرابی زودرس که می‌تواند ایمنی را به خطر بیندازد، جلوگیری می‌کند. با تغییر صنعت ساخت و ساز به سیستم‌های چوبی جامد مانند چوب چند لایه متقاطع برای ساختمان‌های میان‌رده و بلند، استانداردهایی مانند EN 1383 ضروری شده‌اند. این استانداردها شکاف بین نوآوری در مواد و رعایت مقررات را پر می‌کنند.

استاندارد EN 1383 بر حساسیت اتصال‌دهنده‌های چوبی به شکست کششی تمرکز دارد. این شکست زمانی رخ می‌دهد که میخ، پیچ یا سر منگنه بیش از حد در چوب فرو رفته باشد، مقاومت فشاری خود را از دست داده و باعث جدا شدن محل اتصال شود. این نوع شکست به ویژه در اتصالات تحت بار کششی مانند خرپاهای سقف، پانل‌های دیواری یا سیستم‌های مهاربندی لرزه‌ای مرتبط است. این استاندارد در مورد طیف گسترده‌ای از انواع چوب، از جمله چوب اره شده جامد، چوب چسب-لایه شده (گلولام) و محصولات چوبی مهندسی شده مانند تخته رشته‌ای جهت‌دار یا تخته سه لا اعمال می‌شود.

اهداف اصلی این استاندارد عبارتند از:

• اندازه‌گیری مقاومت کششی: اندازه‌گیری حداکثر باری که سر بست می‌تواند قبل از نفوذ بیش از حد به سطح چوب تحمل کند.
• استانداردسازی شرایط آزمایش: تضمین تکرارپذیری بین آزمایشگاه‌ها برای ارائه داده‌های سازگار برای محاسبات طراحی.
• اطلاعات مربوط به مقادیر طراحی: مقادیر مقاومت مشخصه را برای استفاده در EN 1995-1-1، استاندارد طراحی چوب که در آن مقاومت کششی بر ظرفیت کششی و شکل‌پذیری اتصالات تأثیر می‌گذارد، ارائه می‌دهد.

با حذف پیچ‌های تمام رزوه (که تحت پوشش استانداردهای دیگری مانند EN 14592 برای بست‌های نوع رولپلاک هستند)، استاندارد EN 1383 بست‌های سرپیچ را هدف قرار می‌دهد و آن را به ابزاری تخصصی اما ضروری برای تولیدکنندگان بست و مهندسان سازه تبدیل می‌کند.

روش آزمایش EN 1383 روشی سرراست اما دقیق است که بر سادگی تأکید دارد تا از پذیرش گسترده آن اطمینان حاصل شود. این روش از یک دستگاه بارگذاری کششی برای شبیه‌سازی نیروهای کششی مستقیم عمود بر رگه چوب استفاده می‌کند و سناریوهای بلند کردن یا شکافتن را شبیه‌سازی می‌کند.

نمونه‌های الوار، معمولاً بلوک‌های مستطیلی با سطح مقطع ۵۰ میلی‌متر در ۵۰ میلی‌متر و طول ۱۰۰ میلی‌متر، در دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد تحت رطوبت نسبی ۶۵ درصد و رطوبت تعادل ۲۰ درصد قرار می‌گیرند. در آزمایش‌های لبه، جهت‌گیری دانه‌ها موازی با جهت بارگذاری است.

یک بست (مثلاً میخ یا پیچ) عمود بر بافت سطح کوبیده می‌شود تا سر آن تراز یا کمی فرورفته شود. تکرارهای متعدد (حداقل سه بار) برای در نظر گرفتن تغییرپذیری آزمایش می‌شوند. این آزمایش‌ها از یک دستگاه آزمایش جهانی مجهز به یک سلول بار (دقت مثبت/منفی ۱ درصد) و نگهدارنده‌هایی برای نگه داشتن ایمن بلوک چوبی و ساقه بست استفاده می‌کنند.

برای شروع آزمایش، یک بار اولیه کوچک (مثلاً ۵ درصد از بار شکست مورد انتظار) برای قرار دادن نمونه و رفع هرگونه لقی اعمال می‌شود. بست با سرعت جابجایی ثابت ۲ تا ۵ میلی‌متر در دقیقه کشیده می‌شود تا زمانی که شکست رخ دهد. شکست به عنوان نقطه‌ای تعریف می‌شود که در آن جابجایی کششی سر به ۵ میلی‌متر می‌رسد یا بار به ۸۰ درصد از حداکثر مقدار کاهش می‌یابد. منحنی‌های بار-جابجایی برای تعیین بار کششی نهایی و جابجایی مربوطه بررسی می‌شوند.

به طور خلاصه، استاندارد EN 1383 به نظر می‌رسد یک آزمایش کشش ساده روی سطح است، اما تأثیر آن به هر نقطه اتصال میخ شده در سازه چوبی گسترش می‌یابد.

سازمان ما، با تیم متخصص و باتجربه خود، سال‌هاست که نیازهای مشتریان خود را درک می‌کند، خدمات آزمایش پیشرفته را به آنها ارائه می‌دهد و در ایجاد، پیاده‌سازی و بهبود سیستم‌های مدیریتی به آنها کمک می‌کند. در این زمینه، ما همچنین خدمات آزمایش را مطابق با استاندارد EN 1383 با عنوان «سازه‌های چوبی - روش‌های آزمایش - مقاومت کششی بست‌های چوبی» ارائه می‌دهیم.