EN 17084 Demiryolu Uygulamaları - Demiryolu Araçlarında Yangın Koruması - Malzeme ve Bileşenlerin Toksisite Testi

Bir Avrupa standardı olan “EN 17084 Demiryolu uygulamaları - Demiryolu araçlarında yangın koruması - Malzeme ve bileşenlerin toksisite testi” standardında, yanma ürünlerinin toksisite potansiyelinin iki test yöntemine dayalı olarak ölçülmesi açıklanmaktadır. Bu yöntemler şunlardır:

• Yöntem 1: “Plastikler - Duman oluşumu - Bölüm 2: Tek odacıklı bir testle optik yoğunluğun belirlenmesi” standardında açıklanan Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) gaz analiz teknikleriyle duman odası alan tabanlı test yöntem.
• Yöntem 2: “NF X70-100-2 Yangın testleri - Gazlı atıkların analizi - Bölüm 2: Borulu fırın termal bozunma yöntemi” standardında açıklanan borulu fırın küçük kütle tabanlı test yöntemi.

EN 17084 standardı ayrıca test ekipmanlarını belirtir ve toksisite verilerinin değerlendirilmesi için hesaplama prosedürlerini ortaya koyar. Bu standart, tünel içine kurulan cihazlardan kaynaklanan toksik gazların belirlenmesi için diğerlerine ek olarak kullanılabilir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, EN ISO 13943, ISO 8421-1 ve EN 45545-1 standartlarında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• CIT(n), toksisitenin geleneksel indeksi (boyutsuz değer). Burada n, test başlangıcından bu yana geçen dakika cinsinden süredir.
• FEC, kesirli etkili konsantrasyon. Tam ayrıntılar için EN ISO 13943 standardı geçerlidir
• FED, kesirli etkili doz. Tam ayrıntılar için EN ISO 13943 standardı geçerlidir.

Toksisite için ürün değerlendirmesi yapılırken, prensip olarak, bir demiryolu aracında kullanılan bir ürün için test numuneleri, kontrollü koşullar altında yanmayı indüklemek için ısıtılır. Gazlar, yanma ürünlerinin potansiyel toksisitesini belirlemek için analiz edilir. Ürün, gerçek kullanım koşullarında maruz kalan yüzeyle ilişkili olarak test edilmelidir. Her iki yüzeyin de maruz kaldığı ve ürünün simetrik olmadığı durumda, her yüzey test edilmelidir.

Numuneler, test edilecek ürünü temsil etmelidir. Aynı malzeme örnek alanından kesilmeli, biçilmeli, şekillendirilmeli veya basılmalı ve mümkün olduğunca son kullanımdakiyle aynı kalınlık ve yoğunlukta olmalıdır. Kaplama malzemeleri, mümkün olduğunca son kullanım koşullarına benzer olacak şekilde hazırlanmalıdır. Test numunesi yapıştırıcılar, vernikler, alt tabakalar ve destekleri içerebilir. Test numunesi hazırlama ayrıntıları raporlanmalıdır.

Seçilen koşullar, demiryolu aracının içinde veya dışında bir yangının gelişme aşamaları veya gelişme aşaması sırasında demiryolu ürününü etkileyebilecek yangınları temsil eder. Bu standartta belirtilen demiryolu ürünlerinin yanması ile oluşan gazların bileşimini belirlemek için kullanılacak iki yöntem ayrıntılı olarak açıklanmıştır:

• Yöntem 1: EN ISO 5659-2 Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) gaz analiz teknikleriyle duman odası alan tabanlı test
• Yöntem 2: Borulu fırın NF X70-100-2 Küçük kütle tabanlı test.

Ürünün yangına tepki performans gerekliliklerini belirten EN 45545-2 gibi standart, hangi test yönteminin, test özelliklerinin ve test kurallarının kullanılacağını ve sonuçların gerekli olduğunu belirtmelidir. CIT değerleri bu standarda uygun olarak hesaplanmalıdır. Yöntem 1 durumunda, FED ve FEC değerleri de hesaplanmalıdır.

• Yöntem 1 Duman odası: Bu yöntem, bir test numunesinin pilot alev uygulanarak veya uygulanmadan radyant ısıya maruz bırakılmasına dayanır. Kullanılan test aparatı, bu standartta sağlanan ek bilgilerle EN ISO 5659-2 standardında açıklanmıştır. Bu yöntem, ürün değerlendirmesi ve nihai sınıflandırma amaçları (bu standardın kapsamı dışındadır) için bu standarda göre işlenen toksisite verilerini verir. Duman yoğunluğu ölçümü, EN ISO 5659-2 standardında açıklandığı gibi eş zamanlı olarak yapılabilir.
• Yöntem 2 Tüp fırın: Bu yöntem, küçük test numunelerinin (1 g kütle) bir tüp fırında ısıya maruz bırakılmasına dayanır. Kullanılan test aparatı ve prosedürler, bu standartta sağlanan ek bilgilerle birlikte NF X70-100-2 ve ISO 19701 standartlarında açıklanmıştır. Bu yöntem, ürün değerlendirmesi ve nihai sınıflandırma amaçları (bu belgenin kapsamı dışındadır) için bu standarda göre işlenen toksisite verilerini verir.

Bu standardın kapsamı için şu 8 gaz bileşeni analiz edilir: karbondioksit, karbon monoksit, hidrojen florür, hidrojen klorür, hidrojen bromür, hidrojen siyanür, kükürt dioksit ve azot oksitleri.

EN 17084 standardı, özellikle malzemeler ve bileşenler yandığında salınan gazların toksisitesini ele alan, demiryolu araçları için önemli bir yangın güvenliği standardıdır. Bu standardın gerekli görülmesi şu nedenlere dayanır:

• Yolcu ve mürettebat güvenliği: Yangın durumunda, açığa çıkan zehirli gazlar alevlerin kendisinden daha tehlikeli olabilir. Bu standart, malzemelerin yangın koşulları altında düşük zehirli gazlar yaymasını sağlayarak ölümleri ve yaralanmaları azaltmaya yardımcı olur.
• Standardize toksisite testi: Bu standart, yanma gazlarının toksisitesini değerlendirmek ve ölçmek için tek tip bir test yöntemi sağlar. Malzemeler karbon monoksit, hidrojen siyanür, hidrojen klorür ve benzer birçok zehirli gazlar açısından test edilir.
• Demiryolu yangın güvenliği yönetmeliklerine uygunluk: Bu standart, demiryolu araçlarında yangın koruması için daha geniş Avrupa standardı olan EN 45545-2 standardına uyumu destekler. Toksisite, yanıcılık ve duman yoğunluğunun yanı sıra malzeme sınıflandırmasını etkileyen temel parametrelerden biridir.
• Tahliye senaryoları için risk azaltma: Bu standart, tünellerde veya toksik dumanın birikebileceği kapalı ortamlarda tahliye sırasında solunum yaralanmaları riskini azaltır. Yolcular ve personel için mevcut kaçış süresini uzatmaya yardımcı olur.
• Malzeme seçimi ve sistem tasarımı: Nihayet bu standart, tren üreticilerine, tedarikçilere ve tasarımcılara iç bileşenler, kablolar, koltuklar, yalıtım ve benzer malzemeler için daha güvenli malzemeler seçme konusunda rehberlik eder. Vagonlarda sürdürülebilir ve güvenliğe odaklı tasarımı destekler.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 17084 Demiryolu uygulamaları - Demiryolu araçlarında yangın koruması - Malzeme ve bileşenlerin toksisite testi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.