ASTM F1614 Atletik Ayakkabılar için Malzeme Sistemlerinin Şok Azaltma Özellikleri

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM F1614 Atletik ayakkabılar için malzeme sistemlerinin şok azaltma özelliklerine yönelik standart test yöntemi” standardında, normal koşu hareketlerinde kullanılmak üzere tasarlanan atletik ayakkabıların orta tabanında kullanılan malzeme sistemlerinin belirli şok azaltma özelliklerinin, hızlı oranlı kuvvet-yer değiştirme ilişkilerinin ölçülmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Bu test yöntemi, hızlı oranlı kuvvet uygulamasının performansı için üç farklı prosedürü kapsar:

• Düşen ağırlık darbe makineleri için Prosedür A
• Sıkıştırma kuvveti kontrollü makineler için Prosedür B
• Sıkıştırma yer değiştirme kontrollü makineler için Prosedür C

Hızlı oranlı kuvvet uygulaması için malzeme sistemi tepkisi, bu test yönteminin üç prosedürünün her biri için farklı olabilir.

Bu test yöntemi, normal koşu hareketi için topuk darbesi testlerinde orta taban tarafından deneyimlenenlere benzer tepe sıkıştırma kuvvetleri oluşturmak için 50 mm’den düşürülen 8,5 kg’lık bir kütlenin kullanımına dayalıdır. Bunun için numunenin sağlam bir şekilde desteklenmesi ve enerjinin 45 mm çapında düz bir tup (vurucu) aracılığı ile iletilmesi gerekir.

Bu test yöntemi, hızlı oranlı bir sıkıştırma kuvveti-yer değiştirme histeresis döngüsü oluşturmak için bir dürtü uygular ve numunenin şok azaltma özelliklerini değerlendirir. Numuneye uygulanan maksimum enerji, tepe yer değiştirmede meydana gelir ve karşılaştırmalı amaçlar için verileri normalleştirmek için kullanılan bir referans değerinin +%10’u içinde olmalıdır.

Bu test yöntemi için şok azaltma özellikleri, histeresis döngüsü sırasında emilen enerji kaybı, tepe basıncı, maksimum gerilme ve ortalama sertlik açısındandır. Bu özelliklerin her biri, atletik ayakkabı ürünündeki malzeme sisteminin tasarım hedeflerine bağlı olarak değişen öneme sahiptir.

Bu test yöntemi ile elde edilen test sonuçları, numune kalınlığı ve uygulanan referans maksimum enerji ile nitelendirilir. Bu test yöntemi için nominal numune kalınlığı değerleri 5 ila 35 mm aralığındadır. Bu test yönteminin uyguladığı referans maksimum enerji için standart değer 5,0 J’dir. Raporda açıkça belirtilirse, diğer değerler kullanılabilir.

Prosedür A için, 8,5 kg’lık bir kütle ve tup ile numune arasında 50 mm’lik bir başlangıç mesafesi kullanılması, gerekli dürtüyü üretir ve numune kalınlığına ve malzeme tepkisine bağlı olarak 5 + 0,5 J aralığında maksimum enerji uygulanan değerlerle sonuçlanır.

Prosedür B ve C için, gerekli dürtü, uygulanan maksimum enerjinin referans değerinin yüzde 10’u (5 J) aralığında olması ve tepe kontrol değişkenine (kuvvet veya yer değiştirme) ulaşma süresinin 15 ms + 5 ms olmasıyla üretilir.

Spor ayakkabıları için malzeme sistemlerinin şok azaltıcı özellikleri, spor ayakkabılarında kullanılan farklı malzemelerin ve malzeme kombinasyonlarının darbe kuvvetlerini nasıl emdiğini ve dağıttığını anlamak ve değerlendirmek üzerine odaklanmaktadır. Bu, sporcuların yaralanma riskini azaltmada ve performansını artırmada çok önemlidir. Şok azaltma, vücuda iletilen darbe kuvvetlerinin azaltılması anlamına gelir. Bu süreçte şu mekanizmalar söz konusudur: enerji emilimi, enerji dağılımı ve yük dağılımı. Bu özellikleri belirlemede şu ölçüm tekniklerine ihtiyaç duyulur: G kuvveti azaltma, düşürme kuleleri veya kuvvet plakaları ile darbe testi ve zirve kuvvete ulaşma süresi.

Ayakkabı performansı ve güvenliği açısından ASTM F1614 standardı şunları sağlar:

• Ayakkabıların, giyenleri tekrarlayan darbe yaralanmalarından korumak için yeterli yastıklama sağlamasını sağlar.
• Şok yüklerinin sık olduğu spor, askeri ve çalışma ortamları için kritiktir.
• Üreticilerin malzemeleri karşılaştırmasına ve yastıklama, enerji geri dönüşü ve genel performans için ayakkabı tasarımını optimize etmesine yardımcı olur.
• Farklı tasarımlar arasında tutarlı, karşılaştırılabilir testlere izin vererek inovasyonu destekler.
• Ayakkabı malzemelerinde tutarlı kaliteyi korumak için üretim sırasında standartlaştırılmış bir kıyaslama imkanı sunar.
• Performans ve güvenlik açısından bilimsel olarak değerlendirilmiş malzemelerin kullanımını teşvik ederek tüketicileri dolaylı olarak korur.

ASTM F1614 standardı genellikle bir kütlenin bir test numunesi üzerine düşürüldüğü yerçekimi kuvveti ile çalışan bir darbe testi kullanır. Temel ölçümler şunları içerir: tepe G kuvveti (şok), enerji geri dönüşü (geri tepme) ve deformasyon özellikleri.

Kısaca bu standart, ayakkabı malzemelerinin güvenli, rahat ve darbeyi emmede etkili olmasını sağlamak için gereklidir. Ayakkabı ve koruyucu ekipman endüstrilerindeki geliştiriciler, üreticiler ve düzenleyici kuruluşlar için temel bir araçtır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ASTM F1614 Atletik ayakkabılar için malzeme sistemlerinin şok azaltma özelliklerine yönelik standart test yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.