ISO 5644 Porselen Sofra Takımları - Spesifikasyon ve Test Yöntemi

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 5644 Porselen sofra takımları - Spesifikasyon ve test yöntemi” standardında, gıdaların hazırlanması ve servis edilmesinde kullanılan porselen sofra takımlarının teknik özellikleri, test yöntemleri ve örnekleme, işaretleme ve etiketleme işlemleri açıklanmaktadır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Seramik, yüksek sıcaklıkta hammadde karışımının pişirilmesiyle yapılan inorganik metalik olmayan malzemedir. Pişirme sıcaklığı, halihazırda şekillendirilmiş olan maddeye gerekli mukavemeti kazandırmak için yeterince yüksektir, ancak karışımın tam füzyonunu elde etmek için gereken sıcaklıktan daha düşüktür.
• Sır, inorganik bileşenlerin eritilmesi veya sinterlenmesiyle oluşan ve pişirme işlemi sırasında bir veya daha fazla kat halinde kaynaştırılan bir yüzey tabakası oluşturmak üzere tasarlanmış maddedir. Sırlar opak veya şeffaf olabilir.
• Porselen, camlı seramik malzeme, camlaştırılmış, geçirimsiz, beyaz veya yapay olarak renklendirilmiş, yarı saydam ve rezonanslı maddedir. Genellikle kaolin veya diğer çin killerinden, silikadan, feldispattan veya feldispatik akılardan ve bazen kalsiyum karbonattan veya alüminadan yapılır. EN 1217 standardı test yöntemi A’ya göre belirlendiğinde, gövdenin su emilimi yüzde 0,5’ten azdır. Porselen genellikle 1200 derece ile 1400 derece arasındaki sıcaklıklarda bir fırında pişirilir. Pişirilen gövde, sırasıyla yüzde 60 ila yüzde 80 ve yüzde 40 ila yüzde 20 oranlarına göre camsı bir fazın ve bir mullitli kristalin fazın aynı anda bir arada bulunmasını sunar.
• Yumuşak (yumuşak macun) porselen, genellikle daha az alümina ancak daha fazla silika ve sert macun porselenden daha fazla akılar içeren porselendir. Camsı bir bisküvi parçası üretmek için başlangıçta yüksek sıcaklıkta pişirildikten sonra, normalde renksiz şeffaf bir sırla kaplanır ve ardından sırın olgunlaşması için daha düşük bir sıcaklıkta pişirilir. İlk pişirme sıcaklığı genellikle 1220 derecenin üzerindedir. EN 1217 standardı test yöntemi A’ya göre belirlendiğinde, gövdenin su emilimi yüzde 0,5’ten azdır.
• Çin, sırlı seramik malzeme, camlaştırılmış, geçirimsiz, beyaz veya yapay olarak renklendirilmiş, yarı saydam ve rezonanslı maddedir. Genellikle kaolin (veya diğer çin killerinden), silika, feldispat veya feldispatik akılardan ve bazen kalsiyum karbonat veya alüminadan yapılan yumuşak macun porselen türüdür. EN 1217 standardı test yöntemi A’ya göre belirlendiğinde, gövdenin su emilimi yüzde 0,5’ten azdır.

Bu standart, gıdaların hazırlanması ve servis edilmesi için tasarlanmış porselen sofra takımlarına uygulanır. Gıda teması için güvenlik ve uygunluğu sağlamak amacıyla porselen sofra takımlarının karşılaması gereken fiziksel ve kimyasal gerekliliklerin ayrıntılarını verir.

Açıklanan test yöntemleri, ısıl şok direnci, mekanik mukavemet ve kimyasal kararlılık testleri dahil olmak üzere porselen sofra takımlarının kalitesini ve güvenliğini değerlendirme prosedürlerini içerir.

Bu standart, üretici firmalar, kalite güvence uzmanları ve düzenleyici kurumlar için porselen sofra takımı ürünlerinin güvenli olmasını ve uluslararası kalite standartlarını karşılamasını sağlamak açısından önemlidir.

Porselen sofra takımları için test yöntemleri, yiyecek servisi için kullanılan porselen eşyaların dayanıklılığını, güvenliğini ve performansını değerlendirmek için tasarlanmıştır. Porselen sofra takımları için kullanılan tipik test yöntemleri genellikle şunları içerir:

• Termal şok direnci testi: Bu test, porselenin çatlamadan hızlı sıcaklık değişikliklerine dayanıp dayanamayacağını kontrol eder. Test yapılırken ürün örneğin 180 dereceye kadar ısıtılır ve soğuk suya daldırılır. Arkasından çatlak veya hasar olup olmadığını gözlemlenir.
• Kimyasal direnç testi: Bu test, sır ve gövdenin yiyeceklerde veya deterjanlarda bulunan asit ve alkalilerin saldırısına karşı dayanıklı olmasını sağlar. Test yapılırken yüzey asidik (sitrik asit) veya alkali (sodyum karbonat) çözeltilere maruz bırakılır. Arkasından yüzey görünümünde, dokusunda veya kütle kaybında değişiklikler olup olmadığı değerlendirilir.
• Mekanik dayanıklılık testi: Bu test, mekanik stres altında kırılmaya karşı direnci ölçer (örneğin, düşürme veya darbe). Test yapılırken, çatal bıçak takımının (tabak gibi) ortasına basınç uygulanır. Arkasından ürünü kırmak için gereken kuvvet ölçülür.
• Bulaşık makinesi dayanıklılık testi: Bu test, tekrarlanan bulaşık yıkama döngüleri boyunca dayanıklılığı kontrol eder. Test yapılırken ürünler birden fazla bulaşık makinesi döngüsünden geçirilir. Arkasından sır bozulması, desen solması veya yapısal zayıflama olup olmadığı incelenir.
• Su emme testi: Bu test, porselenin ne kadar gözenekli olduğunu belirler (çok düşük olmalıdır). Test yapılırken ürün suya batırılır. Arkasından emilen suyu ölçmek için öncesinde ve sonrasında tartılır.
• Kurşun ve kadmiyum salınım testi: Bu test, gıda ile temas eden yüzeylerin zararlı ağır metalleri sızdırmamasını sağlar. Test yapılırken gıda temasını simüle etmek için asidik çözelti kullanılır. Arkasından atomik absorpsiyon spektroskopisi kullanarak kurşun ve kadmiyum için çözelti analiz edilir.
• Görsel inceleme: Bu test, yüzey kusurlarını (çatlaklar, sır kusurları, iğne delikleri) kontrol eder. Test yapılırken kontrollü aydınlatma koşulları altında manuel veya otomatik inceleme gerçekleştirilir.

ISO 5644 standardı, gıda teması için güvenliği sağladığı için önemlidir. Porselen, gıda ile doğrudan temas halindedir, bu nedenle zararlı maddelerin (kurşun veya kadmiyum gibi) sızmamasını sağlamak çok önemlidir. Bu standart, dünya çapında sağlık ve gıda güvenliği düzenlemelerine uyumu doğrulamak için de önemlidir. Ayrıca bu standart, termal şoka karşı direnç, mekanik mukavemet ve bulaşık makinesi güvenliği gibi performans kriterlerini tanımlar. Üreticiler, kırılmaya, çatlamaya veya lekelenmeye karşı dirençli daha yüksek kaliteli porselen üretmek için bu standarda güvenir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 5644 Porselen sofra takımları - Spesifikasyon ve test yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.