EN 13843 Tekerlekli Spor Ekipmanları - Sıralı Patenler - Güvenlik Gereksinimleri ve Test Yöntemleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 13843 Tekerlekli spor ekipmanları - Sıralı patenler - Güvenlik gereksinimleri ve test yöntemleri” standardında, vücut kütlesi 20 kg’dan fazla ve 100 kg’dan az olan kullanıcılar için tasarlanmış sıralı patenler için gereklilikler açıklanmaktadır. Bu standart, sıralı patenler için güvenlik gerekliliklerini, test yöntemleri için özellikleri, işaretlemeyi ve normal kullanım sırasında hem üçüncü taraflar hem de kullanıcı için yaralanma riskini azaltmak üzere üretici firma tarafından sağlanan bilgileri içermektedir.

20 kg’dan az bir sürücü tarafından kullanılan sıralı patenler bu standardın kapsamı dışındadır. Bunlar oyuncak olarak kabul edilmektedir. Ayrıca bu standart, EN 13899 standardına göre tekerlekli patenler için geçerli değildir.

Ortopedik açıdan sıralı patenler için yanal destek veya benzeri gereklilikler bu standarda dahil edilmemiştir çünkü bu gereklilikler kullanıcıdan kullanıcıya farklılık gösterir ve bu nedenle bir standart tarafından kapsanamaz.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, sıralı paten, tekerlekleri aynı hizada düzenlenmiş şu tür tekerlekli spor ekipmanlarını ifade eder:

• Kayışlar vasıtasıyla kullanıcının botuna veya ayakkabısına takılabilen
• Bot veya ayakkabının entegre bir parçası olarak kullanılabilen
• Özel olarak üretilmiş bir bot veya ayakkabının çıkarılabilir şasisi olarak kullanılabilen

Bu standartta gereksinimler şu şekilde belirlenmiştir:

• Genel toleranslar için “EN 22768 Genel toleranslar” standardı geçerlidir.
• Patenlerin sınıflandırılması:
  • A sınıfı patenler: 20 kg’dan 100 kg’a kadar kullanıcı kütlesine sahip kişiler tarafından kullanılması amaçlanan patenler.
  • B sınıfı patenler: Kullanıcı ağırlığı 20 kg ile 60 kg arasında olan ve ayak uzunluğu 260 mm’yi geçmeyen patenler.
• Güvenlik gereklilikleri:
  • Çıkıntılı bileşenler ve kenarlar: Normal kullanım sırasında vücut uzuvları ile temas edebilecek paten üzerindeki tüm çıkıntılı bileşenler ve kenarlar çapaksızlaştırılmalı veya yaralanmayı önleyecek şekilde yapılmalıdır. Test, bu standartta açıklanan yönteme göre gerçekleştirilir.
  • Bağlayıcı elemanlar: Bağlayıcı elemanlar, kullanıcının ayağından istem dışı ayrılmayı önlemelidir. Bu standarda göre yapılan testler sonrasında, patinajın düzgün çalışmasının kopuk, bağlantısı kesilmiş veya gevşemiş bağlayıcı elemanlar tarafından engellenmemesi durumunda, bu gerekliliğin yerine getirildiği kabul edilir.
  • Şasi: Şasi bir veya daha fazla destek, aks, tekerlek, yatak ve sabitlemeden oluşur. Şasi, kullanım sırasında maruz kaldığı darbe yüklerine, sabit yüke ve statik yüke dayanmalıdır. Şasi, pabuç veya pabuç montajına, istem dışı gevşemeye karşı güvence altına alınacak şekilde bağlanmalıdır. Bu şartlar, bu standarda uygun yapılan testlerden sonra, sıralı patenin doğru çalışmasının kopuk, bağlantısı kesilmiş veya gevşemiş bağlama elemanları tarafından engellenmemesi halinde yerine getirilmiş sayılır.
  • Akslar: Akslar, kullanım sırasında gevşemeyecek, yerinden oynamayacak veya deforme olmayacak şekilde bağlanmalı ve tasarlanmalıdır. Tekerlekler, akslara istenmeden gevşemeye karşı sabitlenmelidir. Bu şartlar, aksların gevşememesi, deforme olmaması veya düzgün çalışmasını engelleyecek ölçüde yerinden oynamaması ve tekerleklerin bu standarda göre yapılan testlerden sonra gevşememesi durumunda yerine getirilmiş sayılır.
  • Tekerlekler: Tekerlekler kaymaz malzemeden yapılmalıdır. Bu şart, bu standarda göre yapılan testte en az 0,3’lük bir yapışma katsayısı elde edilirse yerine getirilmiş sayılır. Bu standarda göre yapılan testlerden sonra tekerleklerde yırtılma olmamalıdır. Ayrıca, bloke olma riski oluşturacak ölçüde gevşememeli veya deforme olmamalıdır.
  • Yataklar: Yataklar, bu standarda göre yapılan testlerden sonra işlevsel olacak şekilde düzenlenmelidir. Kullanıcı bilgilerine göre servis verilmesine izin verecek ve çalışma emniyetlerini bozmayacak şekilde yapılmalıdır.
  • Çalıştırma ve frenleme cihazı: Bir paten başlatma veya frenleme cihazı ile donatılmışsa, bu cihaz kırılmaz olmalı ve kazara gevşemeye karşı emniyete alınmalıdır. Patinaj, patenlerin hareketinde kasıtsız bir engele neden olmamalıdır. Bu standarda göre yapılan test, çalıştırma ve frenleme cihazında gözle görülür bir gevşemeye neden olmadıysa, bu şartlar yerine getirilmiş sayılır. Çalıştırma ve frenleme cihazı ile zemin arasındaki boşluk, istemeden frenlemeyi önlemek için gereklidir. Bu boşluğun en az 7 mm, en fazla 17 mm olması durumunda, bu şart yerine getirilmiş sayılır.

Aynı tipten en az iki çift test edilmelidir. Tipte bir başlatma ve frenleme tertibatı varsa, test numunelerinden biri bu tertibatla donatılmalıdır. Aksi belirtilmediği takdirde, sıralı patenler 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde veya 20 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta ve yüzde 65 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde şartlandırılmalı ve test edilmelidir. Testler bu standarda uygun gerçekleştirilmelidir. Bu testlerde kullanılan sonuncu numune şu şartları karşılamalıdır:

• Esnek olmayan malzemeden yapılmış olmalıdır
• Boyutu ve uyumu test numunesine uygun olmalıdır
• Patenin bağlama elemanları ile patene sıkıca bağlanabilmelidir

EN 13843 standardı, özellikle kaykay parkları ve paten pistleri gibi paten sporu tesisleri için paten sporu ekipmanlarının güvenlik ve operasyonel gerekliliklerini belirlediği için önemlidir. Bu standart şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Güvenliği sağlar: Bu standart, tekerlekli spor tesisleri kullanıcıları için yaralanma risklerini en aza indirmek amacıyla yapısal ve tasarım gerekliliklerini tanımlar. Aşağıdakileri içerir:
  • Düşme koruması
  • Yüzey kalitesi
  • Rampalar, raylar ve diğer paten özellikleri
  • Malzemeler ve yük taşıma kapasiteleri

Bu gereklilikler, patencileri ve operatörleri önlenebilir kazalardan korumak için çok önemlidir.

• Tasarım ve inşaatı destekler: Bu standart, mimarlara, inşaatçılara ve üreticilere kaykay parkları veya kapalı paten sahaları tasarlarken rehberlik sağlar. Tüm özelliklerin dayanıklı olmasını, amaca uygun olmasını ve tipik kullanım ve çevre koşullarına dayanacak şekilde inşa edilmesini sağlar.
• Yasal düzenlemelere uygunluk: Birçok Avrupa Birliği ülkesinde, bu standardı takip etmek şunların bir parçasıdır:
  • İnşaat yönetmelikleri
  • Sigorta gereklilikleri
  • Tesis operatörleri ve tasarımcıları için sorumluluk koruması

Bu standartlara uyulmaması, bir kaza meydana gelmesi durumunda yasal sorunlara yol açabilir.

• Avrupa genelinde standardizasyon: Avrupa Birliği ülkeleri arasında ortak bir ölçüt oluşturarak, uluslararası üreticilerin ve inşaatçıların şunları yapmasını kolaylaştırır:
  • Ekipman ihraç etmek
  • Güvenlik sertifikası vermek
  • Sınırlar ötesi projelerde iş birliği yapmak
• Tüm kullanıcı gruplarını korur: Bu standart, çocuklar ve yeni başlayanlar dahil olmak üzere farklı kullanıcı yeteneklerini ve yaşlarını dikkate alır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 13843 Tekerlekli spor ekipmanları - Sıralı patenler - Güvenlik gereksinimleri ve test yöntemleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.