EN 442 Radyatörler ve Konvektörler

Bir Avrupa standardı olan “EN 442 Radyatörler ve konvektörler” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN 442-1 Bölüm 1: Teknik özellikler ve gereksinimler” standardında, binalardaki ısıtma sistemlerine monte edilecek radyatör ve konvektörlerin teknik özellikleri ve gereksinimleri, performans sürekliliğinin değerlendirilmesi ve doğrulanması dahil olmak üzere açıklanmaktadır. Bu standart, inşaat işlerinde kalıcı olarak monte edilen, 120 derecenin altındaki sıcaklıklarda su veya buharla beslenen ve uzak bir enerji kaynağından beslenen radyatör ve konvektörleri kapsar. Bu standart, bağımsız ısıtma cihazları için geçerli değildir. Bu standart ayrıca, ürünlerin doğru şekilde uygulanmasını sağlamak için üreticinin ürünle birlikte sağlaması gereken ek ortak verileri de tanımlar.

Bu standardın amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Isıtma cihazı: Binaların içinde belirli sıcaklık koşulları sağlamak amacıyla ısıyı aktarmayı amaçlayan cihazdır.
• Bağımsız ısıtma cihazı: Kendi enerji kaynağını (örneğin gaz yakıtlı cihazlar, elektrikli cihazlar, havadan havaya ısı pompası cihazları) içerdiğinden uzak bir enerji kaynağına (örneğin bir kazan) bağlanması gerekmeyen bağımsız ısıtma cihazıdır.
• Radyatör: Farklı malzemelerden (örneğin çelik, alüminyum, dökme demir) ve farklı tasarımlarla (örneğin plaka tipi, kolon tipi, boru tipi, kanatlı boru tipi) üretilen, serbest konveksiyon ve radyasyon yoluyla ısı yayan ısıtma cihazıdır.
• Kesitli ısıtma cihazları (çoğunlukla radyatörlere uygulanır): Aynı tasarıma sahip bölümler halinde üretilen ve bu formda ticareti yapılan, istenen çıkışın elde edilebilmesi için modüler düzenekler halinde birleştirilebilen ısıtma cihazıdır.
• Serbest konveksiyonlu ısıtma cihazı: Isı yayıcı üzerindeki hava akışını etkinleştirmek için bir fan veya benzeri bir cihaz içermeyen ısıtma cihazıdır.
• Konvektör: Isıyı neredeyse tamamen serbest konveksiyon yoluyla yayan ısıtma cihazıdır. En az bir ısı yayıcı ve belirli yükseklikte ısıtılmamış bir konvektif baca sağlayan bir kasadan oluşur.

Boyutsal sapmalar, üretici çizimlerindeki toleranslardan büyük olmamalıdır. Her durumda, bu standart içinde verilen tabloda belirtilenlerden büyük olmamalıdır. Üretici, ürünlerin tip testi için laboratuvara gönderilen çizimlerde verilen toleranslara uygun olmasını sağlamak için bir kalite kontrol sistemi uygulamalıdır. Dökme demir, dökme alüminyum veya ekstrüde alüminyum radyatörlerin et kalınlığı, nominal çizim boyutlarından EN 442-2 standardına verilen tabloda yer alan tolerans çıkarıldıktan sonra kalan değere eşittir.

Islak ısıtma yüzeyinin malzeme özellikleri ve duvar kalınlığı şu şekilde belirlenmiştir:

• Çelik radyatörler (çelik sac veya rulodan üretilen radyatörler): Çelik radyatörlerin ıslak ısıtma yüzey malzemeleri, kireç ve pas içermeyen ve EN 10130 ve EN 10131 standartlarına uygun düşük karbonlu çelik sacdan yapılmalıdır. Islak yüzeylerde kullanılan çelik sacın kalınlığı 1,11 mm’den az olmamalıdır.
• Dökme demir radyatörler: Bu radyatörler, ISO 185 standardına uygun gri dökme demirden imal edilmelidir. Islak duvar kalınlığı 2,5 mm’den az olmamalıdır.
• Pres döküm alüminyum alaşımlı radyatörler: Bu radyatörler, EN AB 46000 veya EN AB 46100 alaşımından imal edilmelidir. Islak duvar kalınlığı 1,5 mm’den az olmamalıdır.
• Ekstrüde alüminyum alaşımlı radyatörler: Bu radyatörler, EN 573-3 standardına uygun EN AW-6060 dövme alüminyum alaşımından üretilmelidir. Islak duvar kalınlığı 1,1 mm’den az olmamalıdır.
• Borulu radyatörler: Üretiminde kullanılan boruların malzeme özellikleri ve kalınlıkları, boru boyutuna, profiline ve montaj işlemine bağlı olmalıdır. Kullanılan borunun duvar kalınlığı 0,8 mm’den az olmamalıdır.
• Kanatlı borulu konvektörler: Boru duvar kalınlığı, çelik borular için 0,8 mm’den, bakır borular için 0,3 mm’den az olmamalıdır.
• Farklı kalite ve kalınlıktaki diğer malzemeler, bu standartta belirtildiği şekilde test edilmesi ve beyan edilmesi koşuluyla kullanılabilir.

Bu standart, benimsenecek laboratuvar düzenlemelerini ve test yöntemlerini, kabul edilebilir toleransları, test edilecek numunelerin seçilmesi ve mevcut üretimin ilk testte test edilen numunelerle uygunluğunun doğrulanması için kriterleri belirtir. Ayrıca, ürünlerin doğru şekilde uygulanmasını sağlamak için üreticinin ürünle birlikte sağlaması gereken ek ortak verileri de tanımlar. Bu standart, fanlı radyatörler, fanlı konvektörler, hendek konvektörleri ve bağımsız ısıtma cihazları için geçerli değildir.

Isıtma cihazları, bu standarttaki tanıma göre gruplara ve tiplere ayrılmalıdır. Bir grup farklı tipler içerebilir. Katalog çıkışlarını belirlemek amacıyla, bir grup birkaç ayrı tipe ayrılmalıdır (örneğin bir radyatör ailesinde, aynı temel bileşenleri kullanan, konvektör yüzeyli veya yüzeysiz tek veya çift paneller bulunabilir). Her modelin çıkış gücü 3500 W’tan fazla olmamalı ve seçilen modelin minimum termal çıkışı standart aşırı sıcaklıkta 200 W’tan az olmamalıdır. Üreticinin talebi üzerine, daha düşük termal çıkış test edilebilir ve önceki gerekliliklerden sapma test raporuna kaydedilmelidir.

Bir tipin termal çıkışlarını belirlemek için test edilecek modeller şu şekilde seçilir:

• Değişken karakteristik boyutu toplam yükseklik ve değişken parçanın kesiti sabit olduğunda test edilecek modellerin seçimi için, Bir tip sadece 300 mm ve üzeri yüksekliğe sahip modelleri içeriyorsa, bu tip içinde test edilecek modeller seçilmelidir. Tip ayrıca 300 mm’nin altındaki yükseklikleri de içeriyorsa, yukarıdaki modellere ek olarak 300 mm’nin altındaki minimum yükseklik de test edilmelidir. Tüm yüksekliklerin 300 mm’nin altında olduğu bir tip için, yalnızca minimum ve maksimum yükseklik test edilmelidir.
• Bir tip içinde test edilecek minimum model sayısı, tabloda gösterilen yükseklik aralığına göre belirlenir.
• Test edilecek modellerin kanatçıklı serpantinlerinin minimum uzunluğu 1 m veya 1 m’ye en yakın olanı olmalıdır. Sadece süpürgelikli konvektörler için kanatçıklı serpantin uzunluğu 3 m’ye en yakın olan olmalıdır. Yüksekliği en fazla 1 m olan kesitli radyatörlerde minimum kesit sayısı 10 veya minimum uzunluk 0,8 m olmalıdır. Yüksekliği 1 m’den fazla olan kesitli radyatörlerde minimum uzunluk 0,45 m olmalıdır.
• Yüksekliğin en fazla 1 m olması durumunda, test edilecek modeller üç adet olmalıdır: aralığın minimum ve maksimum yüksekliği ve yüksekliğin eşit veya daha büyük bir değere sahip olmasını sağlayacak bir ara yükseklik.
• Yüksekliğin 1 m ila 2,5 m arasında olması durumunda test edilecek modeller dört adet olmalıdır: aralığın minimum ve maksimum yüksekliği ve yüksekliğin standartta verilen en yakın değerler olacak şekilde iki ara yükseklik.

Bu standart, aşağıda belirtilen kapsama giren ısıtma cihazlarının ısıl çıkışlarına göre işlem gördüğünün kabulünden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, farklı cihazları değerlendirmek ve karşılaştırmak için, bundan sonra standart ısıl çıkış olarak adlandırılan tek bir öngörülen değere atıfta bulunmak esastır.

Radyatör / konvektör model veya tipinin EN 442-1 standardına uygunluğu şunları kapsamalıdır:

• Yangına tepki sınıfı
• Tehlikeli madde salınımı
• Basınç sızdırmazlığı
• Nominal termal çıkış
• Farklı çalışma koşullarında termal çıkış
• Dayanıklılık (ön işlem ve boyanın korozyona karşı direnci)
• Katalog verileri
• İşaretleme ve etiketleme

Uygunluk şunları kapsar:

• Radyatör / konvektör numuneleri üzerinde yapılacak ilk değerlendirme
• Radyatör / konvektör üretiminde yapılacak uygunluğun sürdürülmesi

Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “EN 442 Radyatörler ve konvektörler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.