Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 15597 Petrol ve ilgili ürünler - Klor ve brom içeriğinin belirlenmesi - Dalga boyu dağılımlı X-ışını floresan spektrometrisi” standardında, organik çözücülerde çözünen ve klor / brom içeriği ihmal edilebilir veya doğru olarak bilinen sıvı petrol ürünleri, sentetik yağlar ve sıvılar ile petrol ürünleri katkı maddelerinin (kullanılmış yağlar dahil) klor ve brom içeriğinin belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, klor içeriği yüzde 0,000-5 ile yüzde 0,100 kütle kesri aralığında ve brom içeriği yüzde 0,001-0 ile yüzde 0,100 kütle kesri aralığında olan ürünlere veya katkı maddelerine uygulanabilir. Diğer elementler genellikle karışmaz, ancak kurşun yüzde 0,1500 (m/m) üzerindeki içeriklerde karışabilir.
Kullanılmış yağlayıcılar, nispeten yüksek konsantrasyonlarda potansiyel olarak karışan elementlerin çeşitliliği nedeniyle özel sorunlara yol açabilir. Kullanılmış yağlayıcılar için genel olarak, duyarlılığın alt sınırı yüzde 0,0050 (m/m) olabilir.
Prensip olarak test numunesi ve iç standart olarak bir bizmut çözeltisi, belirli bir kütle oranında karıştırılır ve bir numune hücresinde, bir X-ışını tüpünün birincil radyasyonuna maruz bırakılır. Numunenin klor veya brom içeriği, klor veya brom kalibrasyon standartlarına göre hazırlanan kalibrasyon eğrilerinden belirlenir.
Aksi belirtilmedikçe, numuneler ISO 3170 veya ISO 3171 standartlarında belirtilen prosedürlere uygun olarak alınmalıdır. Numunelerden test parçaları, iyice karıştırılıp alt bölümlere ayrıldıktan sonra alınmalıdır. Viskoz numuneleri, numuneyi akışkan hale getiren bir sıcaklığa ısıtılır ve gerektiğinde homojenleştirici veya karıştırıcı kullanarak homojenleştirilir. Bu prosedür kapsamında numune terimi, uygun şekilde ön işlemden geçirilmiş veya seyreltilmiş katkı maddelerinden, yarı katı veya katı petrol ürünlerinden hazırlanan çözeltileri içerir.
Petrol rafinasyonu ve kalite kontrolünün karmaşık dünyasında, yakıt ve yağlayıcıların saflığını ve güvenliğini sağlamak son derece önemlidir. Klor ve brom gibi kirleticiler motorlarda korozyona, çevresel tehlikelere ve yasal düzenlemelere uyumsuzluğa yol açabilir. İşte tam bu noktada, dalga boyu dağılımlı X-ışını floresan spektrometrisi (WD-XRF) kullanılarak petrol ve ilgili ürünlerdeki klor ve brom içeriğinin hassas bir şekilde belirlenmesini sağlayan uluslararası bir standart olan ISO 15597 devreye girer.
Bu standart, numune hazırlamayı en aza indiren ve doğruluğu en üst düzeye çıkaran tahribatsız, hızlı bir analiz tekniği sunarak dünya çapındaki laboratuvarlar için bir temel taşı haline gelmiştir.
ISO 15597 standardı, ham petrol, rafine yakıtlar, yağlayıcılar ve katkı maddeleri gibi petrol ürünlerindeki klor ve brom miktarının belirlenmesi için standart bir prosedür belirler. Bu halojenler genellikle ham petrol veya işleme yardımcılarındaki safsızlıklar yoluyla tedarik zincirine girer ve ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) veya Avrupa Birliği’nin REACH çerçevesi gibi sıkı çevre düzenlemelerine uymak için seviyelerinin izlenmesi gerekir.
Bu standart, sonuçların belirtilen sınırlar dahilinde güvenilir olmasını sağlamak için kalibrasyon, ölçüm ve doğrulama adımlarını özetler ve genellikle milyonda parça (ppm) seviyesinden daha yüksek seviyelere kadar konsantrasyonları tespit eder.
ISO 15597 standardının merkezinde, gittikçe gelişen güçlü bir analitik teknik olan dalga boyu dağılımlı X-ışını floresan spektrometrisi yer alır. Bu cihaz, X ışını floresansı dalga boylarını ayırmak için bir kırınım ağı kullanır ve klor ve brom gibi elementler için üstün çözünürlük sağlar.
Sistemin çalışma adımlar şu şekildedir:
Bu yöntem, çoklu element analizinde mükemmeldir ve bu da onu rafinerilerdeki rutin kalite kontrolleri için ideal hale getirir.
ISO 15597 standardı, kütlece 1 mg/kg ile birkaç yüzde arasında değişen klor ve brom içeriğine sahip petrol ürünleri için geçerlidir. Özellikle şunlar için faydalıdır:
Bu standart, Almanya’da DIN ISO 15597 standardı ve Birleşik Krallık’ta BS ISO 15597 standardı gibi ulusal versiyonları ile dünya çapında benimsenmiştir ve uyumlu test protokollerini garanti altına alır.
ISO 15597 standardının benimsenmesi, titrasyon veya yanma iyon kromatografisi gibi geleneksel ıslak kimya yöntemlerine kıyasla çok sayıda avantaja sahiptir. Örneğin,
Bu avantajlar yüzünden büyük üretici firmalar dalga boyu dağılımlı X-ışını floresan spektrometrisi (WD-XRF) cihazlarını bu standart ile uyumlu hale getirmiştir ve petrokimya laboratuvarlarının vazgeçilmezi olmuştur.
Sonuç olarak ISO 15597 standardı, dünyaya güç veren daha güvenli ve daha temiz petrol ürünlerinin geliştirilmesinde ISO’nun küresel standardizasyonu teşvik etmedeki rolünün bir kanıtıdır. Halojen analizi için güçlü ve verimli bir yöntem sunarak, sadece endüstriyel süreçleri korumakla kalmaz, aynı zamanda çevre yönetimine de katkıda bulunur. Bu standart gelişmeye devam ettikçe, petrol sektörünün daha çevre dostu uygulamalara geçişini desteklemeye devam edecektir.
Uzun yıllardır hizmet veren ve dünyada bilim ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeleri titizlikle takip eden kuruluşumuz, her sektörden işletmelere, yetişkin bir kadro ve geniş bir altyapı ile çok farklı alanlarda test, ölçüm ve analiz çalışmaları gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede işletmelere “ISO 15597 Petrol ve ilgili ürünler - Klor ve brom içeriğinin belirlenmesi - Dalga boyu dağılımlı X-ışını floresan spektrometrisi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
