Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen “MIL-STD-167 Askeri standart: Gemi ekipmanlarının mekanik titreşimleri” standardında hem içten uyarılan titreşimler hem de dışarıdan uyarılan titreşimler açısından makineler dahil olmak üzere deniz ekipmanlarının gereksinimleri açıklanmaktadır.
Antenler, büyük makine parçaları ve belirli benzersiz tasarımlar gibi bazı özel makineler, ekipmanlar veya tesisatlarda bu standarttan sapmak gerekebilir. Bu durumlarda özel değişiklikler, ilgili komuta veya kurumun onayına tabidir. Bu standarttan diğer tüm sapmalar veya feragatler yasaktır.
Bu standardın amaçları, ekipman için titreşim gereksinimlerinin seçimine yardımcı olmak ve tutarlılığı sağlamaktır. İlgili komuta veya kurum, sadece belirli bir tedarik belgesinde ilgili ekipmana uygulanabilir olan bu standardın bölümlerine uygunluk talep etmelidir.
Gemi ekipmanlarının mekanik titreşimleri üç genel kategoriye ayrılır:
İlk iki tip titreşimler MIL-STD-167-1 standardında ele alınırken, diğer tip titreşimler MIL-STD-167-2 standardında ele alınmıştır.
Tip I Çevresel titreşimler, gemide kullanım için tasarlanmış veya donanma gemilerinde karşılaşılabilecek çevresel titreşim koşullarına dayanabilecek tüm ekipmanlar için geçerlidir. Çevresel titreşim testi, motorlar, pervaneler, deniz koşulları ve makineler gibi harici titreşim kaynaklarını simüle eder. Ekipmanın gemi yapısı aracılığı ile iletilen titreşimlere nasıl tepki verdiğini test eder.
Tip II İçten uyarımlı titreşimler ise, mekanik uygunluk açısından sorunsuz çalışması gereken tüm döner makineler için geçerlidir. Bu, gürültü açısından uygunluğa uygulanmaz ve alternatif hareketli makineler için de geçerli değildir. Dahili uyarımlı titreşim testi, kendi titreşimini üreten ekipmanlara odaklanır (motorlar, pompalar gibi). Geminin yapısına iletilen titreşimi ölçer ve kabul edilebilir sınırları aşmamasını sağlar.
Kısaca MIL-STD-167 standardı, gemi makinelerinin ve ekipmanlarının güvenilirliğini, emniyetini ve performansını, özellikle deniz araçlarının dinamik ortamında meydana gelebilecek mekanik titreşimler olmak üzere titreşimleri ele alarak garanti altına aldığı için önemli bulunmaktadır.
Bu standardın önemli olmasının başlıca nedeni, ekipman uzun ömrü ve güvenilirliği açısındandır. Gemideki makineler motorlardan, pervanelerden, dalga hareketlerinden ve benzer etkiler yüzünden sürekli titreşim yaşar. Bu standart, ekipmanın bu titreşimlere arızalanmadan dayanabilmesini sağlar. Rezonans veya yorgunluk nedeniyle erken aşınmayı, gevşek bağlantıları veya arızayı önler. Kontrol edilmeyen titreşimler, gemiyi ve mürettebatı tehlikeye atabilecek mekanik arızalara neden olabilir. Örneğin, kritik bir pompa, jeneratör veya kontrol sistemindeki arıza, denizde felaketle sonuçlanabilir.
Diğer yandan bu standart, yükleniciler ve üreticiler genelindeki tüm gemi makineleri için tek tip test prosedürleri (Tip I ve Tip II testleri) sağlar. Donanmanın tüm ekipmanların aynı kalite ve performans kriterlerini karşıladığını doğrulamasını kolaylaştırır. Ekipmanın kurulumdan önce titreşim testinden geçirilmesini sağlayarak, gemide oluşabilecek arızaların ve maliyetli duruş sürelerinin riskini azaltır.
Tip I testlerinde ekipman, gemiye monte edileceği aynı yönelimde bir titreşim test platformuna monte edilir. Bu test, ekipmanın hala düzgün çalıştığından emin olmak için işlevsel performans testlerinden önce ve sonra yapılır. Titreşim, 1-33 Hz frekans aralığında sinüzoidal olarak (sinüs dalgası) uygulanır. Test, üç ortogonal yönde (X, Y, Z veya ileri-geri, dikey, yanal) yapılır. Frekans, rezonans frekanslarını bulmak için aralık boyunca yavaşça taranır; ekipmanın en güçlü şekilde titreştiği yer. Rezonanslar bulunursa, ekipman bu frekanslarda bir bekleme testine tabi tutulur. Bekleme testinde, tepe tepkisi altında dayanıklılığı test etmek için rezonans frekansında 5 dakika boyunca titreşim uygulanır. Bu, sorunlu frekanslara uzun süreli maruziyeti simüle eder. Titreşim genliği, aksi belirtilmediği sürece genellikle 0,5 mm çift genliktir. Çok büyük veya ağır ekipmanlar için genlik veya test parametreleri değiştirilebilir. Test sonunda ekipman fiziksel hasar göstermemelidir. Testten sonra işlevsel olarak çalışır durumda kalmalıdır. Titreşim tepkisindeki herhangi bir değişiklik belgelenmeli ve değerlendirilmelidir. Tip I şok testi değildir, sürekli, düşük frekanslı titreşimlerle ilgilidir. Amaç, özellikle pervane tahrikli tahrik sistemine sahip gemilerde meydana gelen gerçek dünya titreşim yüklerini simüle etmektir.
Tip II testleri, dahili olarak uyarılan titreşimlere odaklanır, yani titreşimi kendisi üreten gemi ekipmanlarına uygulanır, örneğin motorlar, jeneratörler, pompalar, fanlar ve kompresörler. Bu testlerin amacı, ekipmanın çalışırken geminin yapısına ilettiği titreşim seviyelerini ölçmek ve kontrol etmek, bunların geminin başka yerlerinde yapısal veya işlevsel sorunlara yol açmamasını sağlamaktır. Test uygulanırken ekipman normal çalışma hızında ve bazen değişken hızdaysa bir dizi hızda çalıştırılır. Bu test yerinde (gemide) gerçekleştirilir. Titreşim sadece ekipmanın kendisinde değil, montaj yapısında (taban plakası veya temel) ölçülür. Ölçümler genellikle ivmeölçerler kullanılarak yapılır. Toplanan veriler şunları içerir: frekans (Hz), genlik ve yön. Farklı frekanslar ve yönler için kabul edilebilir maksimum titreşim seviyeleri vardır. Bu sınırlar standartta tablo veya grafik formunda verilmiştir. Ekipman izin verilen sınırları aşarsa, titreşimi azaltmak için yeniden tasarlanmalı veya izole edilmelidir. Bu testler, sadece ekipman bir titreşim kaynağıysa uygulanabilir. Pasif sistemler veya hareketli parçaları olmayan sistemler için gerekli değildir. Bir donanma gemisine bir pompa takılırsa ve yakındaki ekipman veya yapısal elemanların güvenli seviyelerin üzerinde titreşmesine neden olursa, Tip II testi bunu yakalar. Üreticinin daha sonra titreşim izolasyonu eklemesi veya seviyeleri sınırlara getirmek için dönen parçaları dengelemesi gerekebilir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “MIL-STD-167 Askeri standart: Gemi ekipmanlarının mekanik titreşimleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
