MIL-STD-901E Detaylı Özellikler: Şok Testleri, HI (Yüksek Darbe) Gemi Makinaları, Ekipmanları ve Sistemleri, Gereklilikler

Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilen “MIL-STD-901E Detaylı özellikler: Şok testleri, HI (yüksek darbe) gemi makinaları, ekipmanları ve sistemleri, gereklilikler” standardında, aksi belirtilmediği takdirde taşıyıcılar ve denizaltılar dahil olmak üzere yüzey gemilerindeki makineler, ekipmanlar, sistemler ve yapılar için yüksek etkili (HI) şok testi gereklilikleri açıklanmaktadır. Bu gerekliliklerin amacı, gemideki tesislerin, çalışma sırasında nükleer veya konvansiyonel silahların veya çevresel mekanik şokların etkileri nedeniyle oluşan şok yüklerine dayanma yeteneğini doğrulamaktır.

Bu standarda göre standart şok testi yöntemleri şunları içerir:

• Hafif: Bu test hafif şok makinesinde gerçekleştirilir.
• Orta ağırlık: Bu test orta ağırlık şok makinesinde gerçekleştirilir.
• Ağır: Bu test standart yüzen şok platformu, genişletilmiş yüzen şok platformu, orta yüzen şok platformu veya büyük yüzen şok platformu üzerinde gerçekleştirilir.
• Orta ağırlık güverte simülasyonu: Bu test Sınıf II güverteye monteli ekipman ve varsa Sınıf I/II ve Sınıf III güverteye monteli ekipman üzerinde güverte simülasyon şok makinesinde gerçekleştirilir.

Şok dereceleri bakımından test edilecek öğeler, şu sayılanlardan birine göre sınıflandırılır:

• Sınıf A: Geminin güvenliği ve sürekli muharebe kabiliyeti için elzem olan öğelerdir.
• Sınıf B: İşletimi geminin güvenliği ve muharebe kabiliyeti için elzem olmayan, ancak şoka maruz kalma sonucu savaş istasyonlarındaki personel de dahil olmak üzere Sınıf A ekipmanını çalıştıran veya idare eden personel, Sınıf A öğeleri veya geminin tamamı için tehlike oluşturabilecek öğelerdir.

Bu standarda göre, test edilecek öğeler, şu tiplerden birine göre sınıflandırılır:

• Ana birim
• Yardımcı bileşen
• Alt montaj

Bu standartta ekipman sınıfları şu şekilde belirlenmiştir:

• Sınıf I ekipman: Bu ekipmanın, ekipman ile gemi yapısı veya gemi temeli arasına yerleştirilmiş izolasyon cihazları (örneğin, şok, gürültü veya titreşim montajları veya esnek elemanlar) kullanılmadan bu şok gereksinimlerini karşılaması gerekir.
• Sınıf II ekipman: Bu ekipmanın, ekipman ile gemi yapısı veya gemi temeli arasına yerleştirilmiş izolasyon cihazları (örneğin, şok, gürültü veya titreşim montajları veya esnek elemanlar) kullanılarak bu şok gereksinimlerini karşılaması gerekir.
• Sınıf I/II ekipman: Bu ekipmanlar, izolasyon cihazları kullanılmadan bu şok gereksinimlerini karşılamak için gereken bir veya birden fazla parçaya sahip olan ve parçalar ile gemi yapısı veya gemi temeli arasına yerleştirilen izolasyon cihazları kullanılarak bu şok gereksinimlerini karşılamak için gereken başka bir veya birden fazla parçaya sahip olan ekipmandır.
• Sınıf III ekipman: Bu ekipman, ekipman ile gemi yapısı veya gemi temeli arasına yerleştirilen izolasyon cihazları kullanılsa da kullanılmasa da gemi uygulamasına sahiptir ve bu nedenle izolasyon cihazları kullanılsa da kullanılmasa da bu gereksinimleri karşılaması gerekir.

Kısaca MIL-STD-901E standardı, askeri gemi ekipmanlarının su altı patlamaları gibi şok ortamlarına dayanabilmesini sağladığı için gereklidir. Bu standart, ABD Donanması gemilerinde kullanılan mekanik, elektrik ve elektronik ekipmanların dayanıklılığını test etmek için tasarlanmıştır. Kritik ekipmanların çalışmaya devam ettiğini veya bu tür olaylardan sonra hızla eski haline getirilebileceğini doğrulamak için yüksek darbelerden kaynaklanan şok yükünü simüle eder.

Bu kapsamda test edilen tipik ekipman şunlardır: Kontrol panelleri, elektrik şalt cihazları, vanalar ve pompalar, silah sistemleri bileşenleri ve iletişim ekipmanları. Neticede bu standart, deniz savaşlarında tipik olan aşırı şok koşulları altında operasyonel kapasiteyi, mürettebat güvenliğini ve görev başarısını korumak için olmazsa olmazdır.

Standartta kullanılan test yöntemleri (hafif ve ağır şok testleri gibi) kısaca şunları içerir:

• Hafif yük şok testi: Bu test küçük ve hafif cihazları (genellikle 227 kg altı) kapsar. Amacı, ekipmanın küçük boyutlu şoklara karşı dayanıklılığını test etmektir. Test ekipmanı, şok tablasına yerleştirilir. Tablanın altına patlayıcı yük yerleştirilir veya mekanik bir düzenekle ani darbe uygulanır. Bu test genellikle laboratuvar ortamında veya sahada, kontrollü bir test sisteminde gerçekleştirilir.
• Ağır yük şok testi: Bu test büyük, ağır ya da hayati öneme sahip sistemler (motorlar, jeneratörler, kontrol sistemleri gibi) kapsar. Amacı, ciddi su altı patlamalarına karşı cihazın direncini ölçmektir. Ekipman, bir test platformuna yerleştirilir. Yakın mesafede gerçek patlayıcılar su altında patlatılır. Oluşan şok dalgasının ekipmana etkisi izlenir. Bu test genellikle açık deniz veya özel test alanlarında yapılır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “MIL-STD-901E Detaylı özellikler: Şok testleri, HI (yüksek darbe) gemi makinaları, ekipmanları ve sistemleri, gereklilikler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.