EN 13725 Sabit Kaynak Emisyonları - Dinamik Olfaktometre ve Koku Emisyon Oranı İle Koku Konsantrasyonunun Belirlenmesi

Bir Avrupa standardı olan “EN 13725 Sabit kaynak emisyonları - Dinamik olfaktometre ve koku emisyon oranı ile koku konsantrasyonunun belirlenmesi” standardında, insan değerlendiriciler ile dinamik olfaktometre kullanarak gaz halindeki bir numunenin koku konsantrasyonunun belirlenmesi için nesnel bir yöntem açıklanmaktadır. Bu standart ayrıca, özellikle şunlar olmak üzere sabit kaynaklardan gelen koku emisyon oranının belirlenmesi için bir yöntem içerir:

• Nokta kaynakları (taşınan veya kanallı emisyonlar)
• Aktif alan kaynakları (örneğin biyofiltreler)

Olfaktometre, koku seyreltmesini tespit etmek ve ölçmek için kullanılan bir araçtır.

Bu standardın birincil uygulaması, koku emisyonlarının değerlendirilmesi için ortak bir temel sağlamaktır. Bu standart, sabit kaynak emisyonlarının koku konsantrasyonunun veya koku emisyon oranının belirlenmesi için kullanıldığında, özellikle ölçümlerin endüstriyel hava emisyonları ile ilgili ilgili Avrupa yasal düzenlemelerine uyması gerektiğinde, sabit kaynak emisyonları ile ilgili diğer ilgili Avrupa standartları, özellikle “EN 15259 Hava kalitesi - Sabit kaynak emisyonlarının ölçümü - Ölçüm bölümleri ve sahaları ile ölçüm amacı, planı ve raporu için gereklilikler” ve “ISO 16911-1 Sabit kaynak emisyonları - Kanallarda hız ve hacim akış hızının manuel ve otomatik olarak belirlenmesi - Bölüm 1: Manuel referans yöntemi” standartları uygulanır.

Bununla birlikte, bu standartta açıklanan ölçüm yönteminin analiz / miktar belirleme adımı, yani örneğin kökenine bakılmaksızın, kokulu bir gaz örneğinin koku konsantrasyonunun belirlenmesi, endüstriyel emisyon kaynakları ile ilgili olmayan birçok durumda tam olarak uygulanır. Örneğin koku verici maddelerin algılama eşiğindeki kütle konsantrasyonunun ölçülmesi veya iç mekan havası için koku giderme sistemlerinin etkinliğinin belirlenmesi gibi. Bu son durumlarda, bu standartta yer alan ölçüm planlaması ve sabit kaynakların örneklenmesiyle ilgili gereklilikler göz ardı edilebilir veya uyarlanabilir.

Bu standart, insan değerlendiricilerden oluşan bir panelin sensör olduğu dinamik olfaktometre kullanılarak, havadaki veya nitrojendeki kokulu gazların, tanımlanmış bileşimdeki koku karışımlarının ve tanımlanmamış koku karışımlarının koku konsantrasyonunun ölçülmesine uygulanabilir.

Koku konsantrasyonu, tespit eşiğine ulaşmak için gereken seyreltme faktörünün belirlenmesiyle ölçülür. Daha sonra koku konsantrasyonu, tespit eşiğinin katları cinsinden ifade edilir

Bu standardın uygulama alanı şunları içerir:

• Koku maddelerinin tespit eşiğindeki kütle konsantrasyonunun ölçülmesi
• İkincil referans koku gazının ikincil referans koku kütlesi değerinin mol cinsinden belirlenmesi
• Koku maddelerinin karışımlarının koku konsantrasyonunun ölçülmesi
• Örnekleme sırasında ön seyreltme dahil olmak üzere noktasal kaynaklardan ve aktif alan kaynaklarından koku emisyon oranının ölçülmesi
• Yüksek nem ve sıcaklık (200 dereceye kadar) emisyonlarından kaynaklanan kokulu gazların örneklenmesi
• Koku emisyonlarını azaltmak için kullanılan azaltma tekniklerinin etkinliğinin belirlenmesi

Koku emisyonlarının belirlenmesi, hacim akış hızının belirlenmesi için gaz hızının ölçülmesini gerektirir.

Ancak bu standardın uygulama alanı şunları içermez:

• Kokulu katıların parçacıkları veya emisyonlarda asılı kokulu sıvıların damlacıkları tarafından potansiyel olarak yayılan kokuların ölçümü
• Değişken emisyon oranları durumunda uygulanacak ölçüm stratejisi
• Koku uyaranı ile değerlendiricinin algılama eşiğinin (algılanan yoğunluk) üzerindeki tepkisi arasındaki ilişkinin duyusal ölçümü için öznel yöntemler
• Hedonik tonun (veya hoş olmama durumunun) duyusal ölçümü veya rahatsızlık potansiyelinin değerlendirilmesi için öznel yöntemler
• Ortam havasındaki koku maruziyetinin doğrudan ölçümü. Bu ölçüm amacıyla EN 16841-1 standardının konusu olan saha paneli yöntemleri mevcuttur
• Saha olfaktometresi dahil olmak üzere doğrudan olfaktometre
• Statik olfaktometre
• Koku tanımlama (tanıma) eşiğinin ölçümü
• Binalardan kaynaklanan kaçak emisyonlar gibi hacim kaynaklarından gelen koku emisyon oranının belirlenmesi
• Pasif alan kaynaklarından koku emisyon oranının belirlenmesi

Koku konsantrasyonu ölçümünün nihai uygulaması koku rahatsızlığını azaltmayı amaçlasa da emisyonlar, dağılım, maruz kalma ve rahatsızlık arasındaki ilişki bu standardın kapsamı içinde değildir. Bu standarda göre ölçülen koku konsantrasyonları ve koku emisyonları ile koku rahatsızlığının oluşumu arasındaki ilişki oldukça karmaşıktır. Kokuların dağılımını belirleyen atmosferik süreçlerden, kokunun kalitesinden (hedonik ton) ve son olarak kokuya maruz kalanların reseptör özelliklerinden büyük ölçüde etkilenir. Bu reseptör özellikleri sadece bireyler arasında değil, aynı zamanda bir birey içinde zaman içinde de büyük ölçüde değişir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 13725 Sabit kaynak emisyonları - Dinamik olfaktometre ve koku emisyon oranı ile koku konsantrasyonunun belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.