
Europejska norma „EN 13468 Wyroby do izolacji cieplnej wyposażenia budynków i zakładów przemysłowych – Oznaczanie śladowych ilości jonów chlorkowych, fluorkowych, krzemianowych, sodowych i pH rozpuszczonych w wodzie” opisuje urządzenia i procedury służące do oznaczania śladowych ilości jonów chlorkowych, fluorkowych, krzemianowych i sodowych rozpuszczonych w wodzie w wyciągu wodnym produktu. Opisano również procedurę oznaczania pH wyciągu wodnego. Niniejsza norma ma zastosowanie do wyrobów do izolacji cieplnej.

Określenie tych parametrów może być istotne w przypadku produktów termoizolacyjnych przeznaczonych do stosowania na powierzchniach ze stali nierdzewnej austenitycznej. W określonych warunkach obecność jonów chlorkowych, fluorkowych, krzemianowych i sodowych może zwiększać ryzyko wystąpienia pęknięć korozyjnych naprężeniowych. Dalsze informacje znajdują się w załączniku do normy (Załącznik B).
Zasadniczo próbki testowe produktu izolacyjnego są gotowane lub podgrzewane w wodzie dejonizowanej w celu wyługowania rozpuszczalnych jonów. Badania mające na celu określenie zawartości rozpuszczalnych w wodzie jonów chlorkowych, fluorkowych, krzemianowych i sodowych przeprowadza się na alikwotach przefiltrowanego wyciągu wodnego. Wartość pH określa się na podstawie jednej z alikwot.
Zasadniczo cały sprzęt i narzędzia pracy używane w tym celu powinny być wolne od rozpuszczalnych chlorków, fluorków, krzemianów, jonów sodu i smarów. Do czyszczenia sprzętu i narzędzi roboczych należy używać rozpuszczalników bezchlorkowych (należy unikać rozpuszczalników chlorowanych). Podczas przeprowadzania analizy konieczne jest zredukowanie lub wyeliminowanie zewnętrznych źródeł tych jonów.
Do przygotowywania wyciągów wodnych w trakcie tych badań potrzebny jest następujący sprzęt:
Do przeprowadzania analiz potrzebny jest następujący sprzęt:
Do analizy można wykorzystać dowolne urządzenie zapewniające co najmniej taki sam wynik z taką samą dokładnością.
Do analizy potrzebne będą również następujące materiały:
Aby mieć pewność, że wyniki będą reprezentatywne dla produktu, należy zadbać o to, aby próbki testowe były wolne od jakichkolwiek zewnętrznych zanieczyszczeń. Każdą próbkę testową usuwa się za pomocą korkociągu w miejscach równomiernie rozłożonych na całej powierzchni produktu pełnowymiarowego. Aby uniknąć skażenia, należy założyć rękawiczki bezchlorkowe, a próbkę do badań umieścić w szczelnym worku polietylenowym. W zależności od rodziny produktów, masa każdej próbki testowej musi wynosić co najmniej 7,5 g lub 20 g.
Liczba próbek testowych powinna być zgodna ze specyfikacją podaną w odpowiedniej normie produktu. Jeżeli nie podano żadnej liczby, należy użyć co najmniej trzech próbek testowych (trzech odważników o masie 7,5 g lub 20 g). W przypadku braku normy produktowej lub innej specyfikacji technicznej, liczbę próbek testowych mogą ustalić strony w drodze porozumienia.
Próbki testowe należy przechowywać w temperaturze 23°C ± 5°C przez co najmniej 6 godzin, a maksymalnie 24 godziny. W przypadku braku porozumienia, próbki należy przechowywać w temperaturze 23°C ± 2°C przez okres określony w odpowiedniej normie produktowej. W klimacie tropikalnym mogą obowiązywać inne warunki kondycjonowania i badania. W takim przypadku temperatura powinna wynosić 27°C ± 5°C, a wilgotność względna 65% ± 5% , co należy wyraźnie zaznaczyć w raporcie z badań.
Testy należy wykonywać w gorącym środowisku o temperaturze 23 stopni plus/minus 5 stopni. W klimacie tropikalnym mogą obowiązywać inne warunki kondycjonowania i testowania. W tym przypadku warunki powinny wynosić 27 stopni plus/minus 5 stopni i 65 procent plus/minus 5 procent wilgotności względnej.
Przygotowując roztwór ługujący do badania, pobiera się próbkę testową o masie 20 g plus/minus 0,1 g lub 7,5 g plus/minus 0,05 g określoną w odpowiedniej normie produktowej i umieszcza w szklanej kolbie o szerokim otworze. Dodaje się 400 ml plus/minus 5 ml wody dejonizowanej. Kolbę zamyka się korkiem szlifowanym i potrząsa, aż próbka zostanie całkowicie zwilżona i zanurzona. Jeżeli próbka testowa unosi się na wodzie, umieszcza się ją pod wodą. Kondensator wody mocuje się do kolby i podgrzewa elektrycznie przez 5–10 minut, aż roztwór ługujący osiągnie temperaturę testową. Ługowanie kontynuuje się przez określony czas w warunkach refluksu. W zależności od maksymalnej temperatury roboczej określonej dla danego produktu, temperaturę badania i czas ługowania dobiera się zgodnie z tabelą podaną w normie.
Kolbę z chłodnicą zdejmuje się z ognia i chłodzi (np. w łaźni wodnej) przez 10–15 minut, aż temperatura osiągnie temperaturę pokojową. Roztwór ługujący jest filtrowany. Próbę ślepą wykonuje się według powyższej procedury, ale bez próbki testowej produktu izolacyjnego. Przefiltrowane roztwory są następnie poddawane analizie.
Można stosować inne metody badań niż opisane w niniejszej normie, jeżeli uzyska się co najmniej taki sam wynik z taką samą dokładnością.
Nasza organizacja, która od lat stara się wspierać przedsiębiorstwa z każdej branży, realizując szeroką gamę badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silną kadrą, która uważnie śledzi rozwój nauki i techniki na świecie oraz nieustannie się doskonali. W tym kontekście świadczone są również usługi badawcze dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „EN 13468 Wyroby do izolacji cieplnej wyposażenia budynków i obiektów przemysłowych – Oznaczanie śladowych ilości rozpuszczalnych w wodzie jonów chlorkowych, fluorkowych, krzemianowych, sodowych i pH”.
