EN IEC 60947 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskiego napięcia

Norma „EN IEC 60947 Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa”, oparta na normie europejskiej, a następnie opublikowana przez Międzynarodową Komisję Elektrotechniczną (IEC), składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „EN IEC 60947-1 Część 1: Zasady ogólne”, jeżeli wymaga tego odpowiednia norma produktu, napięcie znamionowe Prąd przemienny 1000 V lub prąd stały 1500 V Norma ta ma zastosowanie do rozdzielnic i sterownic niskiego napięcia przeznaczonych do podłączenia do obwodów o napięciu nieprzekraczającym 100%. Norma ta określa ogólne zasady i wspólne wymagania bezpieczeństwa dla rozdzielnic i sterownic niskiego napięcia, w tym: definicje, charakterystyki, informacje dostarczane wraz z urządzeniami, normalną obsługę, warunki instalacji i obsługi, wycofanie z eksploatacji i demontaż, wymagania konstrukcyjne i eksploatacyjne, weryfikację charakterystyk i wydajności, aspekty efektywności energetycznej oraz aspekty środowiskowe.
• Norma „EN IEC 60947-2 Część 2: Wyłączniki” ma zastosowanie do wyłączników, których styki główne są przeznaczone do podłączenia do obwodów o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego lub 1500 V prądu stałego i są przeznaczone do instalacji i obsługi przez osoby przeszkolone lub posiadające odpowiednie kwalifikacje. Zawiera ona również dodatkowe wymagania dotyczące wyłączników z wbudowanymi bezpiecznikami. Norma ta ma zastosowanie do wyłączników o napięciu znamionowym 1000 V prądu przemiennego i niższym, a także do wyłączników o jednym lub kilku napięciach znamionowych powyżej 1000 V prądu przemiennego, ale nieprzekraczających 1500 V prądu stałego.
• Norma „EN IEC 60947-3 Część 3: Rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne i zestawy bezpieczników topikowych” ma zastosowanie do rozłączników, odłączników, rozłączników izolacyjnych i zestawów bezpieczników topikowych oraz ich akcesoriów przeznaczonych do stosowania w obwodach rozdzielczych i obwodach silników, których napięcie znamionowe nie przekracza 1000 V prądu przemiennego lub 1500 V prądu stałego. Niniejsze czwarte wydanie uchyla i zastępuje trzecie wydanie, poprawkę 1:2012 i poprawkę 2:2015, opublikowane w 2008 roku.
• Norma „EN IEC 60947-4-1 Część 4-1: Styczniki i rozruszniki silników – Styczniki elektromechaniczne i rozruszniki silników” ma zastosowanie do następujących urządzeń przeznaczonych do podłączania do obwodów rozdzielczych, obwodów silników i innych obwodów obciążenia i o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego lub 1500 V prądu stałego:
  • Styczniki i rozruszniki elektromechaniczne, w tym urządzenia przełączające zabezpieczające silniki
  • Siłowniki przekaźników stycznikowych
  • Styki specjalnie przeznaczone do obwodu cewki stycznika lub przekaźnika stycznika
  • Akcesoria specjalne (np. specjalne okablowanie, specjalne akcesoria zatrzaskowe)
• Norma „EN IEC 60947-4-2 Część 4-2: Styczniki i rozruszniki silników – Półprzewodnikowe sterowniki silników, rozruszniki i układy łagodnego rozruchu” dotyczy półprzewodnikowych sterowników silników, rozruszników i układów łagodnego rozruchu, które mogą obejmować urządzenie mechaniczne z przełączaniem szeregowym, zaprojektowane do podłączania do obwodów, których napięcie znamionowe nie przekracza 1000 V prądu przemiennego.
• Norma „EN IEC 60947-4-3 Część 4-3: Styczniki i rozruszniki silników – Sterowniki półprzewodnikowe i styczniki półprzewodnikowe do obciążeń innych niż silniki” ma zastosowanie do sterowników półprzewodnikowych i styczników półprzewodnikowych do obciążeń innych niż silniki, przeznaczonych do podłączenia do obwodów o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego. Ich zastosowanie jest następujące.
  • Do zmiany stanu obwodów elektrycznych prądu przemiennego między stanem włączonym i wyłączonym
  • Z lub bez urządzeń przełączających obejściowych
  • Jako regulator redukujący amplitudę skutecznego napięcia prądu przemiennego.
• Norma „EN IEC 60947-5-1 Część 5-1: Aparaty i łączniki sterownicze – Elektromechaniczne aparaty sterownicze” ma zastosowanie do aparatów i łączników sterowniczych przeznaczonych do sterowania, sygnalizacji, blokowania i podobnych funkcji w aparaturze rozdzielczej i sterowniczej. Norma ta ma zastosowanie do aparatów sterowniczych o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego (o częstotliwości nieprzekraczającej 1000 Hz) lub 600 V prądu stałego.
• Norma „EN IEC 60947-5-2 Część 5-2: Aparaty sterownicze i elementy łączeniowe – Czujniki zbliżeniowe” ma zastosowanie do indukcyjnych i pojemnościowych czujników zbliżeniowych wykrywających obecność obiektów metalowych lub niemetalowych, ultradźwiękowych czujników zbliżeniowych wykrywających obecność obiektów odbijających dźwięk, fotoelektrycznych czujników zbliżeniowych wykrywających obecność obiektów oraz niemechanicznych magnetycznych czujników zbliżeniowych wykrywających obecność obiektów z polem magnetycznym.
• Norma „EN IEC 60947-5-3 Część 5-3: Aparaty i łączniki sterownicze – Wymagania dotyczące urządzeń zbliżeniowych o zdefiniowanym zachowaniu w warunkach awarii (PDDB)” zawiera dodatkowe wymagania oprócz tych określonych w EN IEC 60947-5-2. Dotyczy ona aspektów działania urządzeń zbliżeniowych o zdefiniowanym zachowaniu w warunkach awarii (PDDB). Inne funkcje, które mogą być wymagane w określonych zastosowaniach, nie zostały omówione w niniejszej normie.
• Norma „EN IEC 60947-5-4 Część 5-4: Aparaty i elementy łączeniowe obwodów sterowniczych – Metoda oceny działania styków niskoenergetycznych – Badania szczegółowe” ma zastosowanie do styków rozłącznych stosowanych w zamierzonym obszarze zastosowania, takich jak elementy łączeniowe obwodów sterowniczych. Norma ta uwzględnia dwa zakresy napięcia znamionowego:
  • Powyżej 10 V (zwykle 24 V włącznie), gdzie styki służą do przełączania obciążeń z potencjalnym zużyciem elektrycznym, np. wejścia programowalnego sterownika
  • Poniżej 10 woltów (zwykle 5 woltów) zużycie podzespołów elektrycznych, np. obwodów elektronicznych, jest nieznaczne.
• Norma „EN IEC 60947-5-5 Część 5-5: Aparaty i łączniki sterownicze – Elektryczne urządzenie zatrzymania awaryjnego z funkcją blokady mechanicznej” ma zastosowanie do elektrycznych urządzeń i łączników sterowniczych służących do generowania sygnału zatrzymania awaryjnego. Urządzenia te mogą być dostarczane z własną obudową lub instalowane zgodnie z instrukcją producenta.
• Norma „EN IEC 60947-5-6 Część 5-6: Aparaty i elementy łączeniowe obwodów sterowania – Interfejs DC dla czujników zbliżeniowych i wzmacniaczy przełączających (NAMUR)” ma zastosowanie do czujników zbliżeniowych podłączonych do wejścia sterującego wzmacniacza przełączającego za pomocą dwużyłowego kabla połączeniowego. Wzmacniacz przełączający jest źródłem prądu stałego. Jest on źródłem zasilania obwodu sterowania i jest sterowany przez zmienną rezystancję wewnętrzną czujnika zbliżeniowego. Urządzenia te mogą być stosowane w atmosferach wybuchowych, jeśli spełniają wymagania normy IEC 60079-11.
• Norma „EN IEC 60947-5-7 Część 5-7: Aparaty i łączniki sterownicze – Urządzenia zbliżeniowe z wyjściem analogowym” określa wymagania dla urządzeń zbliżeniowych zgodnych z zakresem normy EN IEC 60947-5-2, z wyjściem analogowym (PDAO) lub cyfrowym, w celu przesyłania odpowiedniej wartości cyfrowej reprezentującej wykryty sygnał wejściowy czujnika. Urządzenia te mogą dostarczać dodatkowe parametry.
• Norma „EN IEC 60947-5-8 Część 5-8: Aparaty i łączniki sterownicze – Trójpołożeniowe łączniki zezwalające” określa wymagania dotyczące trójpołożeniowych łączników zezwalających. Łączniki te są stosowane jako elementy umożliwiające urządzeniom dostarczanie sygnałów,
  • Po włączeniu umożliwia zainicjowanie działania maszyny za pomocą oddzielnego elementu sterującego startem
  • Po jego wyłączeniu uruchamiana jest funkcja zatrzymania, która uniemożliwia uruchomienie maszyny.
• Norma „EN IEC 60947-5-9 Część 5-9: Aparaty i elementy przełączające obwodów sterowania – Czujniki natężenia przepływu” ma zastosowanie do czujników natężenia przepływu, które wykrywają natężenie przepływu gazu, cieczy lub granulatu. Czujniki te zmieniają stan wyjściowy po przekroczeniu zadanej wartości natężenia przepływu. Te czujniki natężenia przepływu są autonomiczne, posiadają półprzewodnikowy element(y) przełączający(e) i są przeznaczone do podłączenia do obwodów o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 250 V prądu przemiennego 50/60 Hz lub 300 V prądu stałego.
• Norma „EN IEC 60947-6-1 Część 6-1: Urządzenia wielofunkcyjne – Urządzenia przełączające” ma zastosowanie do urządzeń przełączających, które służą do zapewnienia ciągłości zasilania w systemach elektroenergetycznych oraz umożliwienia zarządzania energią w obiekcie poprzez przełączanie obciążeń między źródłami zasilania, których napięcie znamionowe nie przekracza 1000 V prądu przemiennego lub 1500 V prądu stałego.
• Norma „EN IEC 60947-6-2 Część 6-2: Urządzenia wielofunkcyjne – Łączniki (lub urządzenia) sterownicze i zabezpieczające (CPS)” ma zastosowanie do łączników (lub urządzeń) sterowniczych i zabezpieczających (CPS), których styki główne są przeznaczone do podłączenia do obwodów o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego lub 1500 V prądu stałego. Niniejsza norma obejmuje następujące typy łączników sterowniczych i zabezpieczających:
  • Zapewnianie funkcji zabezpieczających i sterujących dla obwodów i silników
  • Funkcja sterowania jest obsługiwana nie tylko ręcznie, ale także w inny sposób
  • Zapewnienie ciągłości działania po wystąpieniu warunków nadprądowych
  • Posiadanie dodatkowych funkcji, takich jak izolacja lub komunikacja
• Norma „EN IEC 60947-7-1 Część 7-1: Wyposażenie pomocnicze – Listwy zaciskowe do przewodów miedzianych” określa wymagania dotyczące listew zaciskowych i listew zaciskowych do rozłączania probierczego, zgodnie z Załącznikiem D, z zaciskami śrubowymi lub bezśrubowymi, przeznaczonych głównie do zastosowań przemysłowych lub podobnych, przeznaczonych do mocowania do podłoża w celu zapewnienia połączenia elektrycznego i mechanicznego między przewodami miedzianymi. Niniejsza norma ma zastosowanie do listew zaciskowych, ze specjalnym przygotowaniem lub bez, przeznaczonych do łączenia okrągłych przewodów miedzianych o przekroju od 0,05 mm² do 300 mm², przeznaczonych do stosowania w obwodach o napięciu znamionowym od 1000 V prądu przemiennego do 1000 Hz lub prądu stałego 1500 V. Badania listew zaciskowych przeprowadza się prądem przemiennym lub stałym, zgodnie z wymaganiami określonymi w odpowiednich punktach niniejszego dokumentu.
• Norma „EN IEC 60947-7-2 Część 7-2: Wyposażenie pomocnicze – Złączki zaciskowe do przewodów ochronnych miedzianych” określa wymagania dotyczące złączy zaciskowych do przewodów ochronnych z funkcją PE do 120 mm² oraz złączy zaciskowych do przewodów ochronnych z zaciskami śrubowymi lub bezśrubowymi do przewodów ochronnych PEN od 10 mm² i większych, przeznaczonych głównie do zastosowań przemysłowych. Złączki zaciskowe do przewodów ochronnych służą do tworzenia połączenia elektrycznego i mechanicznego między przewodami miedzianymi a elementem mocującym. Dotyczy to złączy zaciskowych do przewodów ochronnych do podłączania okrągłych przewodów miedzianych, ze specjalnym przygotowaniem lub bez, o przekroju od 0,2 mm² do 120 mm² i przeznaczonych do stosowania w obwodach o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego do 1000 Hz lub 1500 V prądu stałego, często w połączeniu ze złączkami zgodnymi z normą IEC 60947-7-1. Normę tę można stosować jako wytyczne do:
  • Bloki zaciskowe przewodów ochronnych, wymagające specjalnych urządzeń mocujących je do przewodów, np. szybkozłączy lub połączeń owijanych
  • Bloki zaciskowe przewodów ochronnych zapewniające bezpośredni kontakt z przewodami poprzez krawędzie lub punkty przechodzące przez izolację, np. połączenia z przesunięciem izolacji
• EN IEC 60947-7-3 Część 7-3: Wyposażenie pomocnicze – Wymagania bezpieczeństwa dla bloków zaciskowych bezpiecznikowych Niniejsza norma ma zastosowanie do bloków zaciskowych bezpiecznikowych wyposażonych w zaciski śrubowe lub bezśrubowe, służące do łączenia sztywnych (drutowych lub linkowych) lub giętkich przewodów miedzianych, do których podłączane są złącza bezpiecznikowe zgodnie z normą EN IEC 60127-2. Są one przeznaczone głównie do zastosowań przemysłowych lub podobnych w obwodach prądu przemiennego o napięciu nieprzekraczającym 1000 V, do 1000 Hz lub prądu stałego 1500 V i charakteryzują się maksymalną zdolnością wyłączania zwarcia 1500 A. Są one przeznaczone do montażu w urządzeniach elektrycznych posiadających obudowy wokół bloków zaciskowych bezpiecznikowych, do których dostęp jest możliwy jedynie za pomocą narzędzia. W niektórych zastosowaniach, na przykład w obwodach sterowania, bloki zaciskowe bezpiecznikowe mogą być zaprojektowane wyłącznie do ochrony przed zwarciem. Celem niniejszej normy jest określenie wymagań bezpieczeństwa oraz metod badań właściwości mechanicznych, elektrycznych i termicznych listew zaciskowych bezpiecznikowych w celu zapewnienia kompatybilności listew zaciskowych ze standardowymi wkładkami bezpiecznikowymi. Norma ta może służyć jako przewodnik do:
  • Bloki zaciskowe bezpiecznikowe wymagające specjalnych urządzeń mocujących do przewodów, takich jak szybkozłączki lub połączenia owijane
  • Złączki bezpiecznikowe zapewniające bezpośredni kontakt z przewodami poprzez krawędzie lub punkty przechodzące przez izolację, np. połączenia z przesunięciem izolacji
• Norma „EN IEC 60947-7-4 Część 7-4: Wyposażenie pomocnicze – Listwy zaciskowe do przewodów miedzianych” określa wymagania dotyczące listew zaciskowych do płytek drukowanych, przeznaczonych głównie do zastosowań przemysłowych lub podobnych. Montaż i mocowanie na płytce drukowanej odbywa się poprzez lutowanie, zaciskanie lub inne równoważne metody, aby zapewnić połączenie elektryczne i mechaniczne między przewodami miedzianymi a płytką drukowaną. Niniejsza norma ma zastosowanie do listew zaciskowych do płytek drukowanych, przeznaczonych do łączenia przewodów miedzianych o przekroju od 0,08 mm² do 300 mm², z lub bez specjalnego przygotowania, przeznaczonych do stosowania w obwodach o napięciu znamionowym 1000 V prądu przemiennego do 1000 Hz²e lub 1500 V prądu stałego.
• Norma „EN IEC 60947-7-5 Część 7-5: Wyposażenie pomocnicze – Listwy zaciskowe do przewodów aluminiowych” określa wymagania dotyczące listew zaciskowych z zaciskami śrubowymi lub bezśrubowymi, przeznaczonych głównie do zastosowań przemysłowych lub podobnych, które muszą być zamocowane do podłoża w celu zapewnienia połączeń elektrycznych i mechanicznych. Niniejszy dokument może być stosowany do listew zaciskowych stosowanych do połączeń przewodów aluminiowych lub przewodów aluminiowo-miedzianych. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do listew zaciskowych przeznaczonych do łączenia przewodów okrągłych o przekroju od 2,5 mm² do 300 mm², z lub bez specjalnego przygotowania, przeznaczonych do stosowania w obwodach o napięciu znamionowym nieprzekraczającym 1000 V prądu przemiennego (do 1000 Hz) lub 1500 V prądu stałego.
• Norma „EN IEC 60947-8 Część 8: Urządzenia sterujące z wewnętrznym zabezpieczeniem termicznym (PTC) do maszyn elektrycznych wirujących” określa wymagania dotyczące urządzeń sterujących, które sterują urządzeniem przełączającym w odpowiedzi na termistory PTC wbudowane w maszyny elektryczne wirujące i zastosowania przemysłowe.
• Norma „EN IEC 60947-9-1 Część 9-1: Aktywne systemy redukcji zwarć łukowych – Urządzenia do gaszenia łuku” obejmuje niskonapięciowe urządzenia do gaszenia łuku przeznaczone do eliminacji zwarć łukowych w urządzeniach niskiego napięcia (zwykle w rozdzielnicach i sterownicach niskiego napięcia zgodnych z serią norm IEC 61439). Urządzenia te są przeznaczone do eliminacji zwarć łukowych w urządzeniach niskiego napięcia (zwykle w rozdzielnicach i sterownicach niskiego napięcia zgodnych z serią norm IEC 61439) poprzez utworzenie ścieżki prądowej o niższej impedancji, umożliwiającej przeniesienie prądu łuku do nowej ścieżki prądowej. Ta nowa ścieżka prądowa jest utrzymywana do momentu przerwania prądu zwarciowego przez zabezpieczenie przeciwzwarciowe. Urządzenia do gaszenia łuku są instalowane w urządzeniach niskiego napięcia podłączonych do obwodu głównego, jak najbliżej wszystkich głównych źródeł zasilania. Ich napięcie znamionowe nie przekracza 1000 V prądu przemiennego lub 1500 V prądu stałego.

Poniższe kwestie wykraczają poza zakres niniejszej normy:

• Czujniki przeznaczone do wykrywania zwarć łukowych
• Urządzenia przeznaczone do wyzwalania działania urządzeń gaszących łuk elektryczny
• Urządzenia do przerywania prądu zwarciowego łuku elektrycznego
• Wymagania specjalne dla urządzeń gaszenia łuku elektrycznego przeznaczonych do stosowania w atmosferach wybuchowych (np. ATEX)

• Wykrywa wewnętrzne zwarcia łukowe w rozdzielnicach i sterowniach niskiego napięcia, przetwarzając efekt optyczny (przynajmniej) wewnętrznego zwarcia łukowego
• Obsługa urządzenia redukcyjnego (zewnętrznego lub łączonego) w celu zminimalizowania skutków wewnętrznego zwarcia łukowego

• Wyłączniki półprzewodnikowe składają się z półprzewodnikowych elementów przełączających oraz mechanicznych elementów przełączających połączonych szeregowo w celu zapewnienia funkcji izolacyjnej.
• Hybrydowe wyłączniki automatyczne półprzewodnikowe to obwody, w których półprzewodnikowe elementy przełączające i mechaniczne elementy przełączające są połączone równolegle, a ponadto mechaniczne elementy przełączające są połączone szeregowo, aby spełniać funkcję izolacji.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia w dziedzinie nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą EN IEC 60947 dotyczącą aparatury rozdzielczej i sterowniczej niskiego napięcia.