EN 61138 Kable do przenośnego sprzętu uziemiającego i zwierającego

Norma „EN 61138 Kable do przenośnych urządzeń uziemiających i zwierających”, będąca normą europejską opracowaną przez Brytyjski Instytut Normalizacyjny (BIS), wykorzystuje kauczuk etylenowo-propylenowy (EPR), polichlorek winylu (PVC) lub kauczuk silikonowy (EPR). do przenośnych urządzeń uziemiających i zwierających. Został opracowany dla elastycznych kabli z izolacją na bazie SiR. Dla tego typu kabla nie jest podane napięcie nominalne, ponieważ kable te są przeznaczone wyłącznie do uziemiania i zwierania urządzeń.

Konkretne typy kabli i definicje kodów opisano w punkcie szóstym tej normy. Metody badań określone w tej normie są zawarte w następujących normach:

• IEC 60227-2 Kable w izolacji polichlorku winylu o napięciu znamionowym do 450/750 V włącznie – Część 2: Metody badań
• IEC 60245-2 Kable w izolacji gumowej – Napięcia znamionowe do 450/750 V włącznie – Część 2: Metody badań
• IEC 60811 Kable elektryczne i światłowodowe – Metody badań materiałów niemetalowych
• IEC 62230 Kable elektryczne – Metoda badania iskier

W najnowszej aktualizacji normy EN 61138 wprowadzono istotne zmiany techniczne. Na przykład rozszerzono jego zakres o kauczuk silikonowy jako materiał izolacyjny oraz dodano nowy załącznik normatywny dotyczący testów zderzeniowych.

Norma ta jest postrzegana jako przydatna głównie w przypadku:

• Producenci urządzeń elektrycznych
• jednostka dystrybucji energii
• Przemysł telekomunikacyjny

Standaryzacja w procesie stosowania przenośnych urządzeń uziemiających i zwierających wraz z kablami zapewnia bezpieczniejszą pracę i wyższą jakość tego sprzętu.

Niniejsza norma zawiera wytyczne dla projektantów i instalatorów kabli dotyczące sposobu postępowania z kablami w celu zapewnienia optymalnego użytkowania. Kiedy kable są obsługiwane zgodnie z wymaganiami podanymi w tej normie, zapewniają płynny przebieg pracy, wysokie bezpieczeństwo, a straty finansowe pozostają na minimalnym poziomie.

Na potrzeby niniejszego standardu stosuje się następujące definicje:

• Testy typu odnoszą się do testów wymaganych do wykazania zadowalających właściwości użytkowych w celu spełnienia zamierzonego zastosowania, zanim typ kabla objęty zakresem niniejszej normy zostanie dostarczony na zasadach komercyjnych. Po przeprowadzeniu tych testów nie trzeba ich powtarzać, chyba że zostaną wprowadzone zmiany w materiałach, konstrukcji lub rodzaju procesu produkcyjnego kabla, które mogłyby zmienić charakterystykę działania.
• Próbne testy odnoszą się do testów przeprowadzanych na gotowych próbkach kabli lub elementach pobranych z gotowego kabla, które są wystarczające do sprawdzenia, czy gotowy produkt spełnia specyfikacje projektowe.
• Rutynowe testowanie odnosi się do testów przeprowadzanych na wszystkich długościach kabli produkcyjnych w celu wykazania ich integralności.

Ogólne wymagania dotyczące konstrukcji kabli są opisane w tej normie w następujący sposób:

• Przewodniki muszą składać się z wyżarzonej miedzi, aluminium lub stopu aluminium zgodnie z normą IEC 60228. Żyły przewodów miedzianych mogą być gładkie lub cynowane. Druty ocynowane muszą być pokryte skuteczną warstwą cyny. Maksymalną średnicę drutów przewodnika podano w tablicach zawartych w normie. Spełnienie tych wymagań należy sprawdzić poprzez oględziny i pomiary. Rezystancja przewodów miedzianych na prąd stały pod kątem 20 stopni jest określona w normie IEC 60228 klasa 6. Rezystancję prądu stałego przewodów aluminiowych pod kątem 20 stopni podano w osobnej tabeli. Testy należy przeprowadzić zgodnie z załącznikiem do normy IEC 60228 (załącznik A). Aby zapobiec znacznemu wzrostowi temperatury podczas testu, gęstość prądu nie powinna przekraczać 1 A/mm².
• Pomiędzy przewodnikiem a izolacją można umieścić taśmę oddzielającą wykonaną z odpowiedniego materiału.
• Izolacja musi należeć do jednego z następujących typów określonych dla każdego typu kabla w punkcie 6:
  • Elastomerowa masa izolacyjna na bazie usieciowanego kauczuku etylenowo-propylenowego (EPR) lub podobnego (EPM lub EPDM)
  • Termoplastyczna masa izolacyjna ogólnego przeznaczenia na bazie polichlorku winylu (PVC)
  • Odporna na zimno termoplastyczna masa izolacyjna na bazie polichlorku winylu (PVC)
  • Usieciowana masa izolacyjna z kauczuku silikonowego (SiR)

Wymagania dla tych związków opisano w normie. Dodatkowo w normie zawarte są dopuszczalne temperatury dla kabli izolowanych tymi związkami. Nie ma preferowanego koloru izolacji. Kolor izolacji uzyskuje się poprzez zastosowanie kolorowych związków lub innych odpowiednich metod. Izolacja może być przezroczysta, kolorowa lub nie. Izolacja musi być ściśle przymocowana do przewodu lub separatora. Musi istnieć możliwość usunięcia izolacji bez uszkodzenia samej izolacji, przewodu lub cynowanej powłoki, jeśli występuje. Zgodność należy sprawdzić poprzez inspekcję i testy ręczne. Średnia wartość grubości izolacji nie powinna być mniejsza niż wartość podana w tabelach. Jednakże grubość w dowolnym miejscu może być mniejsza niż podana wartość, pod warunkiem, że różnica nie przekracza 0,1 mm plus/minus 15 procent podanej wartości. Zgodność należy sprawdzić metodami testowymi podanymi w normach IEC 60227-2 lub IEC 60245-2. Izolacja musi mieć wystarczającą wytrzymałość mechaniczną i elastyczność w granicach temperatur, na które może być narażona podczas normalnego użytkowania. Zgodność należy sprawdzić, przeprowadzając badania określone dla każdego rodzaju izolacji.

Metody badań wykonywanych na gotowych kablach objętych zakresem tej normy są następujące:

• Właściwości elektryczne
  • próba napięcia
  • próba iskry
• średnica całkowita
• Próba elastyczności
  • Badanie kabli z żyłami miedzianymi
  • Badanie kabli z żyłami aluminiowymi

Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen, które świadczy dla przedsiębiorstw z różnych sektorów, nasza organizacja świadczy również usługi testowania określone w normie „EN 61138 Kable do przenośnego sprzętu uziemiającego i zwarciowego”, wykorzystując przeszkolony i specjalistyczny personel oraz zaawansowane wyposażenie technologiczne.