EN 12101 Systemy kontroli dymu i ciepła

Norma europejska „EN 12101 Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła” składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „EN 12101-1 Część 1: Specyfikacja barier dymowych” opisuje charakterystykę produktu, metody badań i oceny oraz kryteria zgodności wyników badań dla barier dymowych, w tym samej bariery, z lub bez powiązanych z nią urządzeń uruchamiających i aktywujących. Niniejsza norma nie obejmuje barier zbudowanych z części konstrukcji budynku. Bariery dymowe są przeznaczone do montażu w systemach kontroli dymu w obiektach budowlanych.
• Norma „EN 12101-2 Część 2: Wentylatory grawitacyjne do odprowadzania dymu i ciepła” określa wymagania dla wentylatorów grawitacyjnych do odprowadzania dymu i ciepła wprowadzanych do obrotu i działających jako elementy systemów odprowadzania dymu i ciepła. Norma ta określa wymagania i metody badań dla wentylatorów grawitacyjnych do odprowadzania dymu i ciepła przeznaczonych do montażu w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła w budynkach.
• Norma „EN 12101-3 Część 3: Specyfikacje techniczne wentylatorów mechanicznych do kontroli dymu i ciepła” opisuje specyfikacje wyrobów dla wentylatorów mechanicznych do kontroli dymu i ciepła przeznaczonych do stosowania jako element systemu wentylacji mechanicznej do kontroli dymu i ciepła w budownictwie. Norma ta określa metody badań i oceny specyfikacji oraz kryteria zgodności dla wyników badań. Norma obejmuje:
  • Wentylatory do wentylacji przeciwdymowej i przeciwgrzewczej
  • Wentylatory impulsowe/strumieniowe do wentylacji kontrolującej dym i ciepło

Systemy wentylacji kontrolujące dym i ciepło pomagają:

• Utrzymywanie dróg ewakuacyjnych i dostępu wolnymi od dymu.
• Aby ułatwić prowadzenie akcji gaśniczych poprzez stworzenie warstwy wolnej od dymu.
• Aby opóźnić lub zapobiec deflagracji, a tym samym pełnemu rozwojowi pożaru.
• Ochrona sprzętu i wyposażenia.
• Aby zmniejszyć oddziaływanie ciepła na elementy konstrukcyjne podczas pożaru.
• Ograniczanie uszkodzeń wywołanych przez produkty rozkładu termicznego i gorące gazy.

System wentylacji wyciągowej usuwającej dym i ciepło (SHEVS) składa się z zestawu dobranych razem komponentów, których zadaniem jest usuwanie dymu i ciepła w celu utworzenia warstwy gorących gazów unoszącej się nad chłodniejszym, czystym powietrzem.

• Norma EN 12101-5 Część 5: Wytyczne dotyczące zaleceń funkcjonalnych i metod obliczeniowych dla systemów wentylacji oddymiającej i odprowadzającej ciepło opisuje zalecenia i dostarcza wskazówek dotyczących metod funkcjonalnych i obliczeniowych dla systemów wentylacji oddymiającej i odprowadzającej ciepło w przypadku pożarów o ustalonej konstrukcji. Norma ta jest przeznaczona dla różnych typów budynków i zastosowań, w tym budynków jednokondygnacyjnych, antresol, magazynów z regałami paletowymi lub paletowymi, centrów handlowych, atriów i budynków wielopiętrowych, parkingów, przestrzeni rozrywkowych i spotkań publicznych oraz przestrzeni niepodzielonych w budynkach wielokondygnacyjnych.

Niniejsza norma nie zawiera żadnych zaleceń funkcjonalnych dotyczących parametrów projektowych, w których głównym celem systemu oddymiania i odprowadzania spalin (SHEV) jest wspomaganie gaszenia pożaru. Takie zalecenia funkcjonalne należy uzgodnić ze strażą pożarną odpowiedzialną za dany budynek.

Procedury obliczeniowe określone w załącznikach do niniejszej normy można stosować w celu zaprojektowania systemów odprowadzania spalin i wentylacji (SHEV) w taki sposób, aby spełniały one uzgodnione zalecenia.

Niniejsza norma nie obejmuje:

• Ewakuacja dymu, w której dym zostaje usunięty z budynku po ugaszeniu pożaru.
• Wentylacja krzyżowa polega na wykorzystaniu prądów powietrza napędzanych wiatrem lub wentylatorem do usuwania dymu z wnętrza i zewnątrz budynku (zwykle w ramach procedur operacyjnych stosowanych podczas gaszenia pożaru).
• Wentylacja klatek schodowych jest zazwyczaj specjalistycznym zastosowaniem usuwania dymu i niekoniecznie zapewnia ochronę przed ciągłym użytkowaniem klatki schodowej.
• Pełnowymiarowe pożary.

• Norma „EN 12101-7 Część 7: Przekroje przewodów oddymiających” ma zastosowanie do odcinków przewodów oddymiających wprowadzanych do obrotu i przeznaczonych do pracy w ramach systemu różnicowania ciśnień lub systemu odprowadzania dymu i ciepła. Norma ta określa wymagania i odnosi się do metod badań zdefiniowanych dla odcinków przewodów oddymiających i towarzyszących im elementów (np. wieszaków i innych elementów sprawdzonych w testach) przeznaczonych do montażu w takich systemach w budynkach. Umożliwia ona również ocenę zgodności wyrobu z wymaganiami niniejszej normy. Zawiera również informacje dotyczące oznakowania tych wyrobów oraz ich montażu i konserwacji.

Zgodnie z tą normą, normy EN 1366-8, EN 1366-9 i EN 1366-1 mają zastosowanie do szczegółowych badań odporności ogniowej, a norma EN 13501-4 do odpowiedniej klasyfikacji. Niniejsza norma nie omawia szczegółowo szkodliwych lub korozyjnych skutków, jakie mogą powodować substancje chemiczne obecne w atmosferze i celowo lub nieumyślnie wprowadzane do systemu. Norma ta reguluje również powiązane elementy, takie jak łopatki obrotowe i tłumiki stosowane w połączeniu z odcinkami kanałów oddymiających, z wyjątkiem wentylatorów oddymiających naturalnych i mechanicznych oraz klap oddymiających. Są one objęte oddzielnymi normami. Przewody stosowane poza systemami odprowadzania i kontroli dymu i ciepła nie są objęte niniejszą normą.

• Norma „EN 12101-8 Część 8: Klapy odcinające w systemach wentylacji pożarowej” ma zastosowanie do klap odcinających wprowadzanych do obrotu i przeznaczonych do działania jako element systemu różnicowania ciśnień lub systemu kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Norma ta określa wymagania i odwołuje się do metod badań zdefiniowanych dla klap odcinających w systemach wentylacji pożarowej i ich elementów składowych, takich jak siłowniki, przeznaczonych do montażu w takich systemach w budynkach. Umożliwia ona również ocenę zgodności tych produktów z wymaganiami niniejszej normy. Zawiera również informacje dotyczące oznakowania tych produktów oraz ich instalacji i konserwacji.

Niniejsza norma rozróżnia dwie kategorie klap oddymiających: jednokomorowe klapy oddymiające i wielokomorowe klapy oddymiające ognioodporne. Klapy oddymiające objęte niniejszą normą mogą być montowane w kanałach systemu oddymiania lub na powierzchni kanałów. Mogą być również montowane na ścianie, podłodze, elemencie sufitu/dachu lub na powierzchni tych elementów. Normy EN 13501-4, EN 1366-10 i EN 1366-2 mają zastosowanie do szczegółowych badań pieców zgodnie z niniejszą normą. Niniejsza norma nie omawia szczegółowo szkodliwych lub korozyjnych skutków, jakie mogą być spowodowane przez substancje chemiczne obecne w atmosferze i celowo lub nieumyślnie wprowadzane do systemu.

• Norma „EN 12101-9 Część 9: Centrale sterujące” opisuje wymagania dotyczące wydajności, klasyfikacje i metody badań dla central sterujących przeznaczonych do stosowania w systemach kontroli dymu i ciepła w budynkach.

Panele sterowania są niezbędne do sterowania wszystkimi ruchomymi elementami systemu SHEVS, takimi jak wentylatory naturalne, wentylatory silnikowe, bariery dymowe, klapy dymowe i wloty powietrza.

Centrale sterujące SHEVS mogą również zapewniać codzienną kontrolę wentylacji i wysyłać sygnały do ​​innych urządzeń przeciwpożarowych w przypadku pożaru. Centrale sterujące SHEVS mogą być przeznaczone do systemów elektrycznych bardzo niskiego lub niskiego napięcia, systemów pneumatycznych lub ich dowolnej kombinacji. Urządzenia zasilające do centrali są objęte normą EN 12101-10.

• Norma EN 12101-10 Część 10: Zasilacze określa wymagania i metody badań dla pierwotnych i wtórnych urządzeń zasilania elektrycznego i pneumatycznego przeznaczonych do stosowania w systemach kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła w budynkach. Zawiera również ocenę zgodności takich urządzeń z wymaganiami niniejszej normy.

Urządzenia zasilające system kontroli dymu i ciepła mogą być systemami pneumatycznymi, systemami elektrycznymi niskiego lub bardzo niskiego napięcia, lub ich kombinacją. Zasilacze systemu kontroli dymu i ciepła mogą również dostarczać energię do codziennej wentylacji i innych urządzeń przeciwpożarowych w warunkach pożaru.

• Norma „EN 12101-11 Część 11: Systemy wentylacji poziomej dla parkingów krytych” opisuje minimalne wymagania dotyczące projektowania, instalacji i uruchomienia wzmocnionych systemów kontroli dymu i ciepła dla parkingów krytych dla samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych (do 3,5 t) z wentylacją poziomą, z instalacją tryskaczową lub bez, na jednym lub kilku poziomach. Norma ta ma zastosowanie do parkingów dla pojazdów napędzanych benzyną, olejem napędowym, energią elektryczną, CNG lub LPG.

Pojazdy napędzane wodorem nie są objęte niniejszą normą. Norma ta dotyczy wyłącznie konwencjonalnych parkingów ze wspólnymi pasami ruchu i przyległymi miejscami parkingowymi. Nie obejmuje ona innych typów systemów parkingowych, takich jak systemy piętrowe. Zagrożenia inne niż pożar powodowany przez pojazdy nie są objęte niniejszym dokumentem.

Systemy kontroli dymu mogą być na ogół projektowane w celu spełnienia jednego lub więcej z trzech celów na wypadek pożaru:

• Zabezpieczenie dróg ewakuacyjnych z parkingu.
• Aby zapewnić strażakom odpowiedni, wolny od dymu dostęp do miejsca w pobliżu źródła pożaru.
• Pomaganie strażakom w usuwaniu dymu z parkingu.

• Norma „EN 12101-13 Część 13: Systemy różnic ciśnień (PDS) – Metody projektowania i obliczeń, instalacja, badania odbiorcze, badania rutynowe i konserwacja” opisuje metody obliczeń, wytyczne i wymagania dotyczące projektowania, instalacji, badań odbiorczych, badań rutynowych i konserwacji systemów różnic ciśnień (PDS). Systemy PDS są zaprojektowane tak, aby zatrzymywać dym w nieszczelnej barierze fizycznej w budynku (otwartych lub zamkniętych drzwiach lub innym podobnie ograniczonym otworze) i, w zależności od zastosowania, utrzymywać zrównoważone warunki na drogach ewakuacyjnych i dojazdowych. Obejmuje ona systemy przeznaczone do ochrony dróg ewakuacyjnych, takich jak klatki schodowe, korytarze, hole, oraz systemy przeznaczone do zapewnienia chronionego obszaru przeciwpożarowego (przyczółka) dla straży pożarnej. Zawiera szczegółowe informacje na temat krytycznych cech i powiązanych procedur instalacji. Opisuje procedury uruchamiania i kryteria badań odbiorczych wymagane do weryfikacji, czy obliczony projekt został osiągnięty w budynku.

Niniejsza norma określa zasady, wymagania i procedury projektowania systemów PDS dla budynków o wysokości do 60 m. Te same wymagania mają zastosowanie do budynków o wysokości powyżej 60 m, ale wymagane są dodatkowe metody obliczeń i weryfikacji. Metody te i wymagania weryfikacyjne zawarto w załączniku D do normy, ale wykraczają one poza zakres niniejszej normy. W niniejszej normie zdefiniowano również wymagania dotyczące rutynowych badań i konserwacji. W przypadku braku wymagań krajowych i w przewidywanych warunkach środowiskowych i zewnętrznych, system PDS powinien spełniać wymagania podane w tabeli. System PDS powinien być zaprojektowany tak, aby spełniał swoją funkcję przez wymagany czas działania (np. 30, 60 lub 90 minut) zgodnie z wymaganiami krajowymi.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia naukowe i technologiczne oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe dla przedsiębiorstw zgodnie z normą „EN 12101 Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła”.