EN ISO 11925 Badania reakcji na ogień – Palność wyrobów budowlanych w bezpośrednim kontakcie z płomieniem

Norma „EN ISO 11925 Badania reakcji na ogień – Palność wyrobów budowlanych w bezpośrednim kontakcie z płomieniem”, oparta na normie europejskiej, a następnie opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) , składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „EN ISO 11925-1 Część 1: Przewodnik po palności” zawiera wytyczne dotyczące badania palności wyrobów budowlanych. Norma ta opisuje zasady palności i charakteryzuje różne źródła zapłonu. Wyniki badań palności w małej skali mogą być wykorzystane jako element ogólnej analizy zagrożeń dla określonego scenariusza pożarowego. Dlatego ważne jest, aby w pełni scharakteryzować wybrany płomień lub źródło promieniowania, aby można było wyciągnąć odpowiednie wnioski z wyników badania. Wytyczne zawarte w niniejszej normie mogą mieć również zastosowanie w innych obszarach zastosowań (np. materiały budowlane, tworzywa sztuczne).

Pożary powstają z wielu różnych źródeł zapłonu. Analizy statystyczne rzeczywistych pożarów przeprowadzone w wielu krajach pozwoliły zidentyfikować najczęstsze źródła pierwotne i wtórne, szczególnie w przypadku pożarów w budynkach. Najczęstszymi źródłami pożarów mogą być:

• Urządzenia kuchenne (elektryczne i gazowe)
• Urządzenia do ogrzewania pomieszczeń (elektryczne, gazowe i na paliwo stałe)
• Kable elektryczne
• Inne urządzenia elektryczne (takie jak pralki, podgrzewacze łóżka, telewizory, podgrzewacze wody)
• Papierosy
• Zapałki i zapalniczki
• Lampy lutownicze, palniki lutownicze i palniki spawalnicze, gorący metal
• Spalanie odpadów, np. w koszach na śmieci lub pojemnikach na papier albo w stosach
• świece

Pierwszymi substancjami, które uległy zapłonowi były prawdopodobnie:

• Żywność, w tym olej kuchenny
• Gazy, takie jak gaz sieciowy i gazy w butlach
• Płyny, np. benzyna, lakiernia
• Tekstylia, np. odzież, zasłony
• Tapicerka, np. krzesła, łóżka, sofy
• wykładziny podłogowe
• Konstrukcje budowlane, np. okładziny ścienne, sufity, ścianki działowe
• Kable elektryczne

Tlące się źródła zapłonu są szczególnie podstępne w przypadku rzeczywistego pożaru, ponieważ zanim rozwinie się płomieniowe spalanie, może upłynąć długi okres indukcyjny.

• Norma „EN ISO 11925-2 Część 2: Badanie z pojedynczym źródłem płomienia” opisuje metodę badania palności wyrobów w wyniku bezpośredniego oddziaływania małego płomienia przy zerowym natężeniu promieniowania, z wykorzystaniem próbek badawczych ustawionych pionowo. Informacje na temat czułości tej metody badania znajdują się w załączniku do normy (załącznik A). Informacje dotyczące badania wyrobów końcowych o niepłaskim przeznaczeniu znajdują się w załączniku B. Informacje dotyczące badania wyrobów końcowych perforowanych znajdują się w załączniku C.

Na potrzeby niniejszej normy, oprócz terminów i definicji podanych w normie ISO 13943, stosuje się następujące definicje:

• Produkt oznacza materiał, element lub komponent, dla którego wymagane są informacje.
• Zasadniczo produkt płaski oznacza produkt, który ma jedną z następujących cech:
  • Płaska powierzchnia otwarta.
  • Płaska, otwarta powierzchnia o nieregularnościach równomiernie rozłożonych na całej powierzchni. Powierzchnia ta podlega następującym warunkom:
    • Co najmniej 50% powierzchni reprezentatywnego kwadratu o wymiarach 250 mm x 250 mm leży na głębokości 6 mm od płaszczyzny pobranej z najwyższych punktów na otwartej powierzchni, lub
    • W przypadku powierzchni zawierających pęknięcia, rozszczepienia lub otwory ich szerokość nie powinna przekraczać 6,5 mm, a głębokość 10 mm, a łączna powierzchnia takich pęknięć, rozszczepień lub otworów w powierzchni nie powinna przekraczać 30 procent reprezentatywnego kwadratowego obszaru powierzchni otwartej o wymiarach 250 mm x 250 mm.
• Płonące krople lub cząsteczki to materiał, który oddziela się od próbki podczas testu ogniowego i powoduje zapalenie się bibuły filtracyjnej znajdującej się pod próbką.
• Produkty wielowarstwowe to produkty składające się z dwóch lub więcej warstw różnych materiałów. Mogą być one znaczne lub nieznaczne.
• O podtrzymywaniu płomienia mówi się, gdy płomień utrzymuje się przez ponad 3 sekundy.
• Zapłon oznacza obecność trwałego płomienia.

Niniejsza metoda badawcza określa palność materiału, kompozytu lub zespołu i nie jest przeznaczona do oceny innych parametrów pożaru (np. rozprzestrzeniania się płomienia). Prawdopodobieństwo, że kompozyt lub zespół spowoduje wtórny zapłon innych materiałów, ocenia się poprzez obserwację wszelkich płonących kropli lub odłamków, które mogą się tworzyć. Wtórny zapłon materiału w przypadku rozprzestrzeniającego się pożaru można rozwiązać, stosując normę ISO 5657, która ocenia palność materiałów budowlanych metodą promieniowania.

Zasadniczo próbki poddaje się działaniu określonych płomieni o zróżnicowanej wielkości i intensywności, a następnie obserwuje się ich zachowanie zapłonowe. Wytyczne dotyczące stosowania tego zakresu źródeł zapłonu do produktów końcowych lub próbek, które nie są zasadniczo płaskie, znajdują się w załączniku do normy (załącznik C).

Gdy materiały budowlane są wystawione na działanie energii cieplnej, z ich powierzchni mogą wydzielać się łatwopalne opary. W sprzyjających warunkach (zwłaszcza w wysokich temperaturach) może dojść do krytycznego stężenia łatwopalnych oparów i samozapłonu. Obecność płomienia, jako jedynego lub dodatkowego źródła energii, wspomaga proces zapłonu; mechanizm ten jest czasami nazywany zapłonem pilotującym.

Na podstawie próbki, źródła zapłonu wyrobu budowlanego uznaje się za zapalone, gdy na jego powierzchni pojawią się płomienie. Zapłon, zgodnie z opisem w niniejszej normie, może być przejściowy lub podtrzymywany. Po zapłonie niektóre palące się materiały stwarzają dodatkowe zagrożenie pożarowe, wytwarzając płonące odłamki lub krople. Jeśli te płonące odłamki opadną na materiał palny, może dojść do wtórnego zapłonu, a ogień rozprzestrzenia się szybciej. Miejscowe zastosowanie źródła ciepła do niektórych materiałów może powodować spalanie żarzące.

Krótko mówiąc, seria norm EN ISO 11925 to ważna norma dotycząca badań ogniowych w budownictwie, ponieważ ocenia, jak łatwo materiał ulega zapaleniu pod wpływem małego płomienia.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowy rozwój nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą EN ISO 11925 „Badania reakcji na ogień – Palność wyrobów budowlanych w bezpośrednim kontakcie z płomieniami”.