Airbus ABD 0031 Uçak Malzemesi Yangın Testi

Avrupa merkezli çok uluslu bir havacılık şirketi olan Airbus tarafından geliştirilen “Airbus ABD 0031 Uçak malzemesi yangın testi” standardında açıklanan test yöntemi, uçağın malzemelerini sadece yangına dayanıklılıkları açısından değil, aynı zamanda yanma sırasında yayılan gazların toksisitesi açısından da değerlendirir.

1985 yılında meydana gelen bir uçak kazasından sonra uygulanan bu standart, o zamandan beri evrensel bir standart haline gelmiştir. O zamanlar, tahliye sırasında meydana gelen can kayıplarının çoğundan, kabinin tutuşan malzemeleri tarafından yayılan son derece zehirli dumanlar yüzünden olduğu belirlendi. Bu nedenle, bu trajediden sonra havacılık otoriteleri ve uçak üreticileri yeni güvenlik standartları oluşturmaya karar verdiler.

Uyumluluk için, yangın durumunda dumanın toksik olmamasını garanti eden AITM 3.005 protokolü dahil olmak üzere 15 Airbus test yöntemini gerçekleştirmek zorunludur. Değerlendirme, uçak kabininin iç kısmında kullanılan tüm malzemeler (kumaş, köpük), ekipman ve kabloların yalıtımı için gereklidir. Onaylanmak için, yanma sırasında test edilen malzemeden çıkan duman, ppm (milyonda parti) olarak ölçülen sabit bir konsantrasyon sınırının üzerinde şu gazları içermemelidir: 100 ppm hidrojen florür, 150 ppm hidrojen siyanür, 100 ppm nitröz oksit, 150 ppm hidrojen klorür, 100 ppm kükürt dioksit ve 1000 ppm karbon monoksit.

AITM 3.005 protokolü, dumanın hem toksisitesini hem de opaklığını aynı anda değerlendirir. Test, kapalı bir bölmede, malzemenin bir örneğini ateşe vererek başlar. Daha sonra bir pompa, yanma sonucu çıkan dumanları yakalarken karbon monoksit ve karbondioksit seviyesini analiz eder. Daha sonra egzoz dumanı sulu bir çözeltiden kabarcıklar halinde geçer, böylece bileşimi daha sonra analiz edilebilir.

ABD 0031 standardı sadece Airbus uçakları için geçerlidir. Boeing uçağı durumunda, Boeing Güvenlik Standardı sertifikasını almak zorunludur.

ABD 0031 Airbus yangın testi şu nedenlerle yararlı görülmektedir:

• Tutuşma riskinin kabul edilebilir düzeyde kontrolü sağlanmıştır.
• Tutuşma kaynağına maruz kaldığında tüm ana kullanım malzemeleri ve yüzeyleri için ısı, duman ve zehirli duman oranı ve toplam emisyonunun kabul edilebilir düzeyde kontrolü sağlanmıştır.
• Yangına karşı bariyer görevi görmesi gereken veya yangına maruz kaldığında bir işlevi yerine getirmesi gereken tüm malzemeler ve öğeler için yangına karşı kabul edilebilir düzeyde direnç sağlanmıştır.

Yangın testi şu tür uçak malzemeleri için gerçekleştirilir:

• Kauçuk ürün, kauçuk conta
• Plastik ürün
• Can yeleği
• Yangın kaplaması
• Yangın yapıştırıcısı
• Kablo ve tel
• Tekstil (perde, halı)

Airbus standardı ABD 0031 kapsamında gerçekleştirilen uçak malzemesine yönelik yangın testleri şunları kapsar:

• Dikey yanıcılık testi
• Duman yoğunluğu testi
• Duman toksisite testi
• Isı salınım testi
• Yatay test
• 45 derece yanıcılık testi

Kısaca havacılık endüstrisinde, ABD 0031 standardı, uçak iç mekanlarında kullanılan malzemeler için yangın güvenliği gerekliliklerini özetleyen kapsamlı bir Airbus standardıdır. Yanma sırasında yayılan gazların yanıcılığı, duman yoğunluğu, ısı salınımı ve toksisitesi için kriterleri içerir. Malzemeler, özellikle yolcular ve mürettebatın erişebildiği alanlarda yangın durumunda önemli riskler oluşturmadıklarından emin olmak için bu standartları karşılamalıdır. Buna, tutuşma riski üzerinde kabul edilebilir bir kontrol gösterilmesi ve zararlı gazların emisyonunun sınırlandırılması dahildir.

Airbus uçakları için yangın güvenliği gereklilikleri, Avrupa Birliği Havacılık Güvenlik Ajansı (EASA) ve Federal Havacılık İdaresi (FAA) gibi düzenleyici zorunluluklara ek olarak, öncelikle ABD 0031 standardı tarafından yönetilir. Bu standardın amacı, Airbus uçak iç mekanlarında kullanılan malzemelerin yangın durumunda güvenli olduğundan emin olmak için yanıcılıklarını, duman yoğunluklarını, ısı salınımlarını ve toksisitelerini test etmektir.

• Yanıcılık: Bu amaçla dikey ve yatay alev testleri gerçekleştirilir. Malzemeler hızla kendi kendine sönmeli ve yangını yaymamalıdır. Genelde koltuklar, paneller, halılar, perdeler ve benzer malzemeler için bu test yapılır.
• Isı salınımı: Amaç, yanma sırasında salınan toplam ve tepe ısıyı sınırlamaktır. Genel olarak tepe ısı salınımı oranı en fazla 65 kW/m², toplam ısı salınımı ise en fazla 65 kW*dak/m² olmalıdır.
• Duman yoğunluğu: Bu test genelde “ASTM E662 Katı malzemeler tarafından üretilen dumanın spesifik optik yoğunluğu için standart test yöntemi” standardına uygun olarak gerçekleştirilir. Amaç, yangın sırasında görsel bulanıklığı sınırlamaktır. Sınır değer en fazla 200 olmalıdır (bazı uygulamalar için genellikle daha düşük).
• Zehirli gaz emisyonları: bu testlerde Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) yöntemi kullanılır. Ölçülen başlıca gazlar şunlardır: karbon monoksit, hidrojen siyanür, hidrojen klorür, hidrojen florür ve kükürt dioksit. Hedef, yolcuların ölümcül veya güçsüzleştirici dumanlara maruz kalmamasını sağlamaktır.

Esas olarak ABD 0031 testi şu bileşenler için gereklidir:

• Kabin ve kargo bölmeleri
• Uçuş güvertesi
• Tuvalet ve mutfaklar
• Yalıtım ve kablolama
• Koltuklar ve döşeme

Airbus uçaklarında kullanılmak üzere, malzemelerin tüm ilgili ABD 0031 testlerini geçmesi gerekir. Test raporları genellikle Airbus veya sertifikalı laboratuvarları tarafından incelenir ve kabul edilir.

Kısaca uçaklar ve bunların yapımında kullanılan malzemeler ulusal ve uluslararası düzenlemelere uygun olmak zorundadır.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “Airbus ABD 0031 Uçak malzemesi yangın testi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.