ASTM D1655-22 Havacılık Türbin Yakıtlarına İlişkin Standart Şartname

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D1655-22 Havacılık türbin yakıtlarına ilişkin standart şartname” standardı, sözleşme kapsamındaki havacılık türbin yakıtı satın alımlarına ilişkin spesifikasyonların formüle edilmesinde satın alma kuruluşlarının kullanımını kapsamaktadır.

Bu standart, Jet A ve Jet A-1 havacılık türbin yakıtı için minimum özellik gerekliliklerini tanımlar ve sivil ve askeri olarak işletilen motorlarda ve uçaklarda kullanım için kabul edilebilir katkı maddelerini listeler. Jet A yakıtı Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılırken dünyanın geri kalanının çoğu Jet A-1 yakıtını kullanmaktadır. İki yakıt arasındaki önemli fark, Jet A-1 yakıtının maksimum donma noktasının Jet A yakıtına göre daha düşük olmasıdır (Jet A yakıtı eksi 40 derecede, Jet A-1 yakıtı eksi 47 derecede donar). Bu arada Jet-A yakıtı ile dizel arasında önemli farklar vardır. Örneğin Jet-A yakıtı nispeten yüksek kükürtlü bir yakıttır, dizel ise düşük kükürtlüdür. Esasen artık çok düşük kükürtlü dizel çağı yaşanıyor. Ayrıca Jet- yakıtı kurudur. Dizel ise dizel motorun enjektör sistemini yağlayacak şekilde üretilir veya katkı maddeleri eklenir.

Bu standart başlangıçta sivil uygulamalar için geliştirilmiştir, ancak askeri uçaklar için de benimsenmiştir. Jet A ve Jet A-1 yakıtlarının özel uygulamalarda kullanımına ilişkin rehberlik bilgileri standart ekinde yer almaktadır.

Bu standart, havacılık türbin yakıtının üretimden uçağa kadar kalitesinin tanımlanmasında bir standart olarak kullanılmaktadır. Ancak bu standart, dağıtım sistemindeki yakıtın seri sertifikasyonu sonrasında bu spesifikasyona uygun olmaya devam etmesini sağlamak için gerekli olan kalite güvence testlerini ve prosedürlerini içermemektedir. Bu tür prosedürler örneğin ICAO 9977, EI/JIG  1530, JIG 1, JIG 2, API 1543, API 1595 ve ATA-103 standartlarında tanımlanmıştır.

Bu standart, havacılık türbin motorları için yeterli olan tüm yakıtları kapsamaz. Belirli ekipman veya kullanım koşulları, bu spesifikasyonda gösterilenden daha geniş bir özellik aralığına izin verebilir veya daha dar bir özellik aralığı gerektirebilir.

Burada tanımlanan havacılık türbin yakıtları, bu yakıt için özel olarak tasarlanmış ve belgelendirilmiş türbin motorları dışında da kullanılabilir.

Bu standart artık geniş kesimli havacılık türbin yakıtını (Jet B) içermemektedir. Bu tür yakıtlar için “ASTM D6615-15a Jet B geniş kesim havacılık türbini yakıtı için standart şartname” standardının kullanılması önerilmektedir.

Kısaca ASTM D1655-22 standardı, sözleşme kapsamındaki havacılık türbin yakıtı alımlarını kapsar ve öncelikli olarak satın alma kuruluşları tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu standart, pistonlu havacılık türbin motorları için uygun olan tüm yakıtları kapsamaz, bunun yerine sivil kullanıma yönelik Jet A ve Jet A-1 spesifik havacılık yakıtı türlerini tanımlar. Yakıtlardan, bileşim, uçuculuk, akışkanlık, yanma, korozyon, termal stabilite, kirletici maddeler ve katkı maddeleri ile ilgili ayrıntılı şartlara uygunluklarının incelenmesi için uygun şekilde numune alınır ve test edilir.

ASTM D1655-22 standardı, üretilen her parti için tüm jet yakıtı kalite özelliklerinin küresel temelini oluşturur ve operasyonel emniyet ve güvenilirliğin sağlanmasında önemli bir rol oynar. ASTM standartları, endüstri paydaşları tarafından temsil edilen tüm ASTM üyelerinin fikir birliğine dayanmaktadır. Jet yakıtı endüstrisi için bunlara orijinal ekipman üreticileri, federal kurumlar, yakıt tedarikçileri, akademi, yakıt üreticileri, teknoloji sağlayıcıları, ticaret birlikleri ve benzer kuruluşlar dahildir.

Her jet yakıtı partisinin kullanımdan önce belgelendirilmesi gerekir. Geleneksel jet yakıtları ve türevleri, ASTM D1655-22 standardına uygun belgelendirilir.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM D1655-22 Havacılık türbin yakıtlarına ilişkin standart şartname” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.