EN 13832 Kimyasallara Karşı Koruma Sağlayan Ayakkabılar

Bir Avrupa standardı olan “EN 13832 Kimyasallara karşı koruma sağlayan ayakkabılar” standardı, aynı başlık altında yayınlanan şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN 13832-1 Bölüm 1: Terminoloji ve test yöntemleri” standardında, ayakkabıların sıçrama, bozulma ve geçirgenlik gibi belirli kimyasallara karşı direncinin belirlenmesine yönelik test yöntemleri açıklanmaktadır.
• Bu standardın amaçları doğrultusunda, EN ISO 20344 ve EN 16523-1 standartlarında açıklanan terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:
  • Bozunma, bir kimyasalla temas nedeniyle bir ayakkabı malzemesinin bir veya daha fazla özelliğinde meydana gelen zararlı değişimdir. Bu değişimler şunları içerebilir: pul pul dökülme, şişme, parçalanma, kırılganlık, renk bozulması, boyutlar, görünüm, sertleşme ve yumuşama.
  • Geçirgenlik, bir kimyasalın moleküler düzeyde bir ayakkabı malzemesinin içinden geçtiği süreçtir. Geçirgenlik şunları içerir:
    • Kimyasalın moleküllerinin bir malzemenin temas eden (dış) yüzeyine emilmesi
    • Emilen moleküllerin malzemeye difüzyonu
    • Moleküllerin malzemenin karşı (iç) yüzeyinden desorpsiyonu
  • Sıçrama, kimyasalın ayakkabıya dökülmesinden sonra temastır.
  • Test kimyasalı, laboratuvar test koşulları altında tanımlanmış bir temastan sonra bir ayakkabının veya bir ayakkabı malzemesinin davranışını değerlendirmek için kullanılan kimyasaldır. Kimyasal, cilt ile temas yoluyla insan vücudunda olumsuz etkilere neden olabilir.

EN ISO 20344 standardında belirtilen gerekliliklere uygunluğu doğrulamak için test edilecek minimum numune sayısı, yani ayrı ayakkabı parçaları, her bir numuneden alınacak minimum test parçası sayısı tabloda yer almaktadır. Aksi belirtilmediği sürece, mümkün olduğu takdirde test parçaları tüm ayakkabı parçasından alınmalıdır. Ayakkabıdan yeterince büyük bir test parçası elde etmek mümkün değilse, bunun yerine bileşenin üretildiği malzemeden bir numune kullanılabilir ve bu, test raporunda belirtilmelidir.

Aksi test yönteminde belirtilmediği takdirde, tüm test parçaları testten önce en az 24 saat boyunca 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklık ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nem standart atmosferinde şartlandırılmalıdır. Şartlandırma atmosferinden çıkarılma ile testin başlaması arasında geçecek maksimum süre 10 dakikadan fazla olmamalıdır. Bu standarda uygun olarak gerçekleştirilen gerekli ölçümlerin her biri için, ölçüm belirsizliğinin karşılık gelen bir tahmini değerlendirilmelidir. Bunun için şu yaklaşımlardan biri kullanılmalıdır:

• İstatistiksel bir yöntem (örneğin ISO 5725-2 standardında verildiği gibi)
• Matematiksel bir yöntem (örneğin ISO/IEC 98-3 standardında verildiği gibi)
• Belirsizlik ve uygunluk değerlendirmesi (örneğin ISO/IEC 98-4 standardında verildiği gibi)
• JCGM 100 Ölçüm verilerinin değerlendirilmesi - Ölçümdeki belirsizliğin ifadesine ilişkin kılavuz

Bu standardın amaçları doğrultusunda, EN 13832-1 ve EN ISO 20345 standartlarında açıklanan terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Kimyasallarla sınırlı temas için ayakkabı U tipi: Giyenin üst kısmına kimyasalların sıçramasını önlemek için tasarlanmış ve üretilmiş ayakkabılardır. Üst kısım teması aralıklı olabilir, bir saati geçmez.
• Kimyasallarla sınırlı temas için ayakkabı US tipi: Giyenin üst kısmına kimyasalların sıçramasını önlemek ve dış tabanla temasını önlemek için tasarlanmış ve üretilmiş ayakkabılardır. Üst kısım ve dış taban teması sürekli veya aralıklı olabilir, bir saati geçmez.
• Kimyasallarla uzun süreli temas için ayakkabılar: Giyen kişiyi kimyasallarla temastan korumak için tasarlanmış ve üretilmiş ayakkabılardır. Temas sürekli veya aralıklı olabilir. Uzun süreli, bir saatten fazla sürekli temas halinde olunabileceği anlamına gelir.

Kimyasallarla sınırlı temasta bulunan ayakkabılar standart içinde verilen tabloya göre sınıflandırılır:

• Sınıf I: Deri ve diğer malzemelerden yapılmış ayakkabılar, tüm kauçuk ve tüm polimerik ayakkabılar hariç.
• Sınıf II: Tüm kauçuk (yani tamamen vulkanize edilmiş) ve tüm polimerik ayakkabılar (yani tamamen kalıplanmış) ayakkabılar.

Bu standart deri dış tabanlı ayakkabılar için geçerli değildir. Buna karşılık, hibrit ayakkabılar için geçerlidir.

Kimyasallarla sınırlı temas için ayakkabılar “Kimyasallarla sınırlı temas için ayakkabıların temel gereksinimleri” başlıklı tabloda belirtilen gerekliliklere uymalıdır. Kimyasallarla sınırlı temas için ayakkabılar burun kısmı içerebilir veya içermeyebilir.

• “EN 13832-3 Bölüm 3: Kimyasallarla uzun süreli temas için gereklilikler” standardında, kullanıcıyı belirli kimyasallarla uzun süreli sürekli temastan (1 saatten fazla) korumak için tasarlanmış ayakkabılar için gereklilikler açıklanmaktadır. Kimyasalların bozunması ve nüfuz etmesi bu standartta ele alınır. Diğer gereklilikler uygun şekilde EN ISO 20345, EN ISO 20346 veya EN ISO 20347 standartlarına referansla ele alınır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda EN 13832-1 ve EN ISO 20345 standartlarında açıklanan terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanım geçerlidir: Kimyasallarla uzun süreli temas için ayakkabılar, giyeni bir saatten uzun süre kimyasallarla sürekli veya aralıklı temastan korumak için tasarlanmış ayakkabıları ifade eder.

Kimyasallarla uzun süreli temas eden ayakkabılar, “Ayakkabıların sınıflandırılması” başlıklı tabloya göre sınıflandırılmalıdır.

• Sınıf II: Tamamen kauçuk (yani tamamen vulkanize edilmiş) ve tamamen polimerik ayakkabılar (yani tamamen kalıplanmış)

Kimyasallarla uzun süreli temas için ayakkabılar “Kimyasallarla uzun süreli temas için ayakkabılarda temel gereksinimler” başlıklı tabloda belirtilen gerekliliklere uymalıdır. Kimyasallarla uzun süreli temas için ayakkabılar burun koruyucu içerebilir veya içermeyebilir.

EN 13832 standartları şu nedenlerle gerekli görülmektedir:

• Kimyasal tehlikelere karşı koruma: Laboratuvarlarda, ilaç üretiminde, tarımda, temizlikte ve kimya endüstrisinde çalışanlar asitlere, çözücülere ve diğer aşındırıcı veya toksik maddelere maruz kalmaktadır. Bu standartlar, ayakkabıların kimyasal nüfuz ve bozulmaya karşı dayanıklı olmasını sağlayarak ayakları korur.
• İşçi güvenliği ve sağlığı: Kimyasallarla doğrudan temas yanıklara, cilt hasarına veya sistemik zehirlenmeye neden olabilir. Bu standartları karşılayan ayakkabılar bu tür olayların önlenmesine yardımcı olarak sağlık risklerini ve mesleki hastalıkları azaltır.
• Yasal düzenlemelere uyumluluk: İşverenler, (AB) 2016/425 sayılı kişisel koruyucu ekipman direktifi ve benzer direktiflere uymalıdır. Bu standart ile uyumlu ayakkabı kullanımı bu yasal yükümlülükleri karşılamaya yardımcı olur.
• Performans sınıflandırması: Bu standartlar, ayakkabıların üç grupta kategoriye sınıflandırılması için bir çerçeve sağlar:
  • EN 13832-1: Kimyasal bozulmaya karşı temel direnç
  • EN 13832-2: Belirli kimyasallara karşı sınırlı dirence sahip ayakkabılar
  • EN 13832-3: Daha zorlu koşullar altında test edilen belirli kimyasallara karşı yüksek direnç
• Tutarlı kalite ve test: Bu standart, güvenilir ve tekrarlanabilir kaliteyi garanti eden standart test yöntemlerini (örneğin kimyasal geçirgenlik ve bozulma için) içerir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 13832 Kimyasallara karşı koruma sağlayan ayakkabılar” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.