EN IEC 60903 Canlı Çalışma - Elektriksel İzolasyon Sağlayan Eldivenler

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 60903 Canlı çalışma - Elektriksel izolasyon sağlayan eldivenler” standardı, işçiyi elektrik çarpmasına karşı koruyan elektrik izolasyon eldivenleri için geçerlidir. Bu standart, kompozit eldivenler olarak anılan ek entegre mekanik korumaya sahip elektrik yalıtım eldivenlerini de kapsar.

Bu standarda göre tasarlanan ve üretilen ürünler, güvenli çalışma yöntemlerine ve kullanım talimatlarına uygun olarak yetenekli kişiler tarafından kullanıldığı takdirde kullanıcıların güvenliğine katkıda bulunur. Yalıtım eldivenleri normalde mekanik koruma sağlamak için deri koruyucu eldivenlerle birlikte kullanılır. Kompozit yalıtım eldivenleri normalde üst eldiven olmadan kullanılır.

Bu standartta gereklilikler, bu standardın kapsadığı ürünlerin, güvenli çalışma yöntemine ve kullanım talimatlarına uygun olarak, canlı çalışma konusunda uzman kişiler tarafından kullanılması koşuluyla, kullanıcıların güvenliğine katkıda bulunacak şekilde tasarlanıp üretilmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır.

Bu standardın kapsadığı eldivenler şu şekilde adlandırılmalıdır:

• Sınıfa göre: sınıf 00, sınıf 0, sınıf 1, sınıf 2, sınıf 3 ve sınıf 4
• Özel özelliklere göre: tabloda gösterildiği gibi eldivenin sınıfına bir son ek ilave edilerek. Eldivenlerin kullanılabileceği sıcaklık aralığına ilişkin kılavuz standart ekinde yer almaktadır (Ek A)”.

“Özel özellikler” başlıklı tabloda kategoriler şu şekilde belirlenmiştir:

• A = Asitlere dayanıklı
• H = Yağa dayanıklı
• Z = Ozona dayanıklı
• R = Asit, yağ, ozona dayanıklı
• C = Son derece düşük sıcaklığa dayanıklı
• F = Kaçak akıma dayanıklı

Kategori R, A, H ve Z kategorilerinin özelliklerini birleştirir. Kategori F yalnızca sadece uzun eldivenler içindir. Kategorilerin herhangi bir kombinasyonu kullanılabilir.

Bu standartta fiziksel gereklilikler şu şekilde belirlenmiştir.

• Kompozisyon: Tüm eldivenler astarlı veya astarsız olabilir. Dış kaplamaları olabilir ve kimyasal saldırının etkilerini azaltmak için özel olarak birleştirilebilirler. Eldivenlerin dış kaplaması varsa, görsel incelemeye yardımcı olmak için zıt renkte olmalıdır. Eldivenler elastomerden yapılır. Eldivenler manşet rulosu ile veya manşet rulosu olmadan üretilebilir.
• Boyutlar: Eldivenler tabloda belirtilen uzunlukta olmalıdır. Kontur manşetli eldivenler için, maksimum ve minimum uzunluklar arasındaki fark 50 mm artı/eksi 6 mm olmalı, uzun eldivenlerde ise bu fark 100 mm artı/eksi 12 mm olmalıdır. Piyasada, çan manşetli eldivenler, kontur eldivenler ve uzun kollu eldivenler dahil olmak üzere farklı eldiven şekilleri bulunmaktadır.

Avuç içi çevreleri standartta belirtildiği gibi olmalıdır. Boyut toleransı artı/eksi 13 mm olmalıdır. Üretici firma ve müşteri arasındaki anlaşmaya bağlı olarak ek boyutlar mevcut olabilir.

• Kalınlık: Minimum kalınlık sadece burada tanımlanan dielektrik testlerini geçme yeteneği ile belirlenir. Uygun esnekliği elde etmek için eldivenin düz yüzeyindeki maksimum kalınlık tabloda verildiği gibi olmalıdır. Uzun eldivenler 0,6 mm’yi geçmeyecek ek kalınlık gerektirebilir. A, H, Z ve R kategorilerindeki eldivenler 0,6 mm’yi geçmeyecek ek kalınlık gerektirebilir.
• İşçilik ve bitiş: Eldivenler, kapsamlı test ve inceleme ile tespit edilebilen zararlı fiziksel düzensizliklerden hem iç hem de dış yüzeylerinde ari olmalıdır.

Zararlı fiziksel düzensizlikler, iğne delikleri, çatlaklar, kabarcıklar, kesikler, iletken gömülü yabancı maddeler, kırışıklıklar, sıkıştırma izleri, boşluklar (sıkışmış hava), belirgin dalgalanmalar ve belirgin kalıp izleri gibi düzgün, pürüzsüz yüzey konturunu bozan herhangi bir özellik olarak tanımlanmalıdır.

Zararsız fiziksel düzensizlikler, kalıplardaki kusurlar ve üretim sürecindeki içsel zorluklar nedeniyle eldivenin iç ve dış yüzeylerinde bulunan yüzey düzensizlikleri olarak tanımlanmalıdır.

Bu düzensizlikler, aslında malzemenin yükseltilmiş bir sırtı, girintiler, çıkıntılar, gömülü yabancı maddeler veya renk sıçramaları olmalarına rağmen kesik gibi görünen kalıp izleri olarak görünebilir ve şu koşullar sağlandığı takdirde kabul edilebilir:

• Girintiler, çıkıntılar veya kalıp izleri, malzemenin gerilmesi üzerine düzgün bir eğime karışma eğilimindedir.
• Eldiven katlandığında ve etrafındaki malzemeyle birlikte gerildiğinde yabancı madde yerinde kalır.

Kısaca EN IEC 60903 standardı, canlı çalışma, yani enerjili ekipman üzerinde yapılan işlemler için kullanılan elektrik yalıtım eldivenleri için gereklilikleri belirten uluslararası bir standarttır. Bu eldivenler, canlı elektrik devrelerinde veya yakınında çalışırken işçileri elektrik çarpmasından korumak için tasarlanmış temel kişisel koruyucu ekipmanlardır. Bu standart, çeşitli voltaj seviyelerinde canlı çalışma için kullanılan yalıtım malzemesinden (genellikle kauçuk veya elastomer) yapılmış eldivenler için geçerlidir. Bu standart, eldivenlerin tanımlanmış koşullar altında kullanıcıyı korumak için yeterli elektrik yalıtımı, mekanik bütünlük ve fiziksel dayanıklılık sağlamasını garanti eder.

Bu standardın temel hedefleri şunlardır:

• Eldivenlerin voltaj derecesine göre sınıflandırmasını tanımlamak.
• Tasarım, test ve işaretleme gerekliliklerini belirtmek.
• Canlı elektrik çalışmaları sırasında güvenliği ve güvenilirliği sağlamak.

EN IEC 60903, elektrik işçileri için mesleki sağlık ve güvenlikte hayati bir rol oynar. Bu standart şu nedenlerle önemli kabul edilmektedir:

• Kullanıcılar, potansiyel olarak ölümcül elektrik şoklarından yeterince korunur.
• Eldivenler, zorlu çalışma koşullarında bütünlüğünü korur.
• İşverenler ve işçiler, uluslararası standartlarla uyumlu ulusal güvenlik yönetmeliklerine uyar.

Sonuç olarak bu standart, canlı elektrik işlerinde elektrik yalıtım eldivenlerinin güvenli kullanımını sağlamak için kritik bir standarttır. Eldivenlerin gerekli korumayı sağladığından emin olmak için tasarım, sınıflandırma ve testleri kapsar. Bu standarda uyulması riski en aza indirir, güvenliği artırır ve elektrik endüstrisindeki hem üreticiler hem de kullanıcılar için güvenilir bir ölçüt sağlar.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 60903 Canlı çalışma - Elektriksel izolasyon sağlayan eldivenler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.