ISO 16602 Kimyasallara Karşı Koruyucu Giysiler - Sınıflandırma, Etiketleme ve Performans Gereksinimleri

Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) tarafından geliştirilen “ISO 16602 Kimyasallara karşı koruyucu giysiler - Sınıflandırma, etiketleme ve performans gereksinimleri“ standardında, kimyasallara karşı koruma sağlamak üzere tasarlanmış koruyucu giysiler için minimum performans sınıflandırması ve etiketleme gereksinimleri açıklanmaktadır. ISO 16602 standardı kapsamındaki koruyucu giysiler arasında, bunlarla sınırlı olmamak üzere, tamamen kapalı tulumlar, sıvı geçirmez veya püskürtme geçirmez tulumlar, iş tulumları, ceketler, pantolonlar, önlükler, iş önlükleri, kapüşonlar, kolluklar ve ayakkabı ve bot kılıfları yer almaktadır.

Havada bulunan parçacıklara karşı koruma sağlayan kimyasal koruyucu giysiler, bu standartta referans gösterilen ISO 13982-1 standardı tarafından ele alınmaktadır. ISO 16602 standardı, havada bulunan katı parçacıklar dışındaki katı kimyasallara karşı korumayı ele almaz (örneğin kimyasal toz ve tozların sürtünme veya esneme yoluyla veya toz veya tozların giysi yüzeyine doğrudan temasıyla malzemelerden ve giysilerden geçmesi sorununu ele almaz).

ISO 16602 standardı, koruyucu giysilerin ayrılmaz bir parçası olmadıkları sürece eldivenleri, botları, göz ve yüz koruma cihazlarını ve solunum koruma cihazlarını ele almaz. Bu standart, biyolojik veya termal (sıcak veya soğuk) tehlikelere, iyonlaştırıcı radyasyona veya radyoaktif kirlenmeye karşı korumayı ele almaz. Ayrıca tehlikeli kimyasal acil durumlarda kullanılan özel giysileri de ele almaz.

ISO 16602 standardı, kimyasal koruyucu giysi üreticilerine kimyasal koruyucu giysilerin test edilmesi, sınıflandırılması ve etiketlenmesi için minimum gereksinimleri sağlamayı amaçlamaktadır. Bu standart kapsamındaki ürünlerin kullanıcılarına yardımcı olmak için bu standart, referans alınan test yöntemlerinin açıklamalarını, tehlike ve risk değerlendirmelerinin yapılmasına ilişkin kılavuzları ve belirli uygulamalar için önerilen performans seviyelerini sunmaktadır.

Kısaca ISO 16602 standardı, tehlike seviyesini belirlemeye ve giyilmesi gereken uygun kişisel koruyucu ekipman için rehberlik sağlamaya yardımcı olan altı performans tipi sistemine dayanmaktadır: Özellikle, kişisele koruyucu ekipmana çeşitli durumlarda nasıl performans gösterdiğine bağlı olarak birden altıya kadar bir numara atanır.

Tipler şu şekilde belirlenmiştir:

• Tip 1: Her türlü kimyasal maddeye veya gaza karşı gaz geçirmez koruma. Buharlara, gazlara ve sıvılara karşı koruma sağlayan, tamamen kapalı elbiseler. Solunum cihazı (örneğin bağımsız solunum cihazı) içerir. İçeriye sızma oranı yüzde 0,01’den azdır. Klor veya amonyak gibi son derece zehirli gazlar için idealdir.
• Tip 2: Gaz geçirmez olmayan koruma. Gaz geçirmez olmayan elbiseler. Tip 1’e benzer ancak içeriye sızmayı önlemek için pozitif iç basıncı korur. Tamamen kapalı olmanın gerekmediği ancak yüksek buhar korumasının gerekli olduğu yerlerde kullanılır.
• Tip 3: Sıvı veya sıçrama durumlarında gaz geçirmez olmayan koruma. Sıvı geçirmez elbiseler. Güçlü sıvı jetlerine (örneğin yüksek basınçlı püskürtmeler) karşı koruma sağlar. Basınç altında bir sıvı jeti ile test edilmiştir. Kimyasal madde kullanımı veya dekontaminasyonda yaygındır.
• Tip 4: Sıvı kimyasal sıçramalarına karşı gaz geçirmez olmayan koruma. Püskürtme geçirmez elbiseler. Sıvı püskürtmelerine ve sise karşı koruma sağlar. İnce bir püskürtme ile test edilmiştir. Genellikle pestisit uygulaması veya ilaç üretiminde kullanılır.
• Tip 5: Havada bulunan partiküllere karşı gaz geçirmez olmayan koruma. Partikül koruması. Havada bulunan katı partiküllere (örneğin asbest veya radyoaktif toz) karşı koruma sağlar. Aerosol sızıntısı açısından test edilmiştir.
• Tip 6: Sıvı aerosol partiküllerine karşı gaz geçirmez olmayan koruma. Sınırlı sıçrama koruması. En düşük seviye, hafif sıvı sıçramalarına karşı koruma sağlar. Düşük hacimli sis ile test edilmiştir. Boyama veya temizlik gibi düşük riskli işler için uygundur.

Tip 1-4 arası esas olarak sıvı ve gaz korumasına odaklanırken, Tip 5-6 partiküllere ve sınırlı sıvı maruziyetine odaklanır. Birçok giysi, tipleri birleştirir ve ek mekanik koruma sınıfları içerir (aşınma, yırtılma, delinme gibi). Birçok günlük tek kullanımlık tulum Tip 4, 5 veya 6 kategorisine girer.

Ancak hiçbir tür diğerinden daha iyi veya daha kötü değildir, ancak çalışılan ortamı bilmek, duruma uygun doğru kişisel koruyucu ekipmanı seçebilmek için çok önemlidir. Örneğin kuru parçacıklar söz konusu olduğunda, Tip 5 olarak derecelendirilen kişisel koruyucu ekipman genellikle kullanıcıları korumak için yeterlidir. Bulaşıcı etkenler, örneğin kan yoluyla bulaşan patojenler söz konusu olduğunda, bazı aerosoller ve vücut sıvıları için, uygun koruma sağlamak amacıyla genellikle Tip 5 veya Tip 6 maske gereklidir.

Kısaca ISO 16602 standardı, kullanıcıyı sıvı, aerosol, katı parçacık veya gaz halindeki kimyasallara karşı korumak için tasarlanmış koruyucu giysiler için minimum performans sınıflandırması, etiketleme ve performans gereksinimlerini belirler. Bu standart, üreticilerin kimyasal koruyucu giysileri dünya çapında tutarlı bir şekilde test etmelerine, sınıflandırmalarına ve etiketlemelerine yardımcı olur. Özellikle kimyasal üretim, acil müdahale, ilaç, tarım ve tehlikeli atık yönetimi gibi sektörlerde faydalıdır.

Bu standardın yeni güncellemesi, çok bölümlü bir seri olarak tasalanmaktadır. Bununla birlikte, mevcut sürüm hala dünya çapında üreticiler ve güvenlik uzmanları tarafından yaygın olarak referans alınmakta ve kullanılmaktadır.

Bu standardın ana hedefleri şunlardır:

• Kimyasal koruyucu giysiler için birleşik bir sınıflandırma sistemi sağlamak.
• Malzemeler ve giysilerin tamamı için performans testleri tanımlamak.
• Kullanıcıların doğru koruma seviyesini seçebilmeleri için net etiketleme sağlamak.
• Uluslararası uyumlaştırmayı teşvik etmek.

ISO 16602 standardı şu testleri tanımlamaktadır:

• Malzemenin belirli kimyasallara karşı geçirgenlik, nüfuz ve bozulmaya karşı direnci
• Tüm giysinin sızdırmazlığı (jet veya püskürtme testleri)
• Mekanik özellikler: çekme dayanımı, yırtılma dayanımı, aşınma direnci, patlama dayanımı
• Dikiş dayanımı
• Ergonomi ve pratik performans (hareket, görünürlük gibi)

Sonuç olarak ISO 16602 standardı, kimyasal koruyucu giysilerin sınıflandırılması ve etiketlenmesi için açık ve uluslararası kabul görmüş bir çerçeve sunmaktadır. Altı tipli sistemi, güvenlik uzmanlarının farklı kimyasal riskler için uygun kişisel koruyucu ekipmanı seçmelerine yardımcı olur, tam gaz geçirmez tulumlardan (Tip 1) temel sıçramaya dayanıklı tulumlara (Tip 6) kadar.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere ISO 16602 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.