ISO 16900-1 Solunum Koruyucu Cihazlar - Test Yöntemleri ve Test Ekipmanları - Bölüm 1: İçe Doğru Sızıntının Belirlenmesi

Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “ISO 16900-1 Solunum koruyucu cihazlar - Test yöntemleri ve test ekipmanları - Bölüm 1: İçe doğru sızıntının belirlenmesi” standardında, belirtilen test ajanları kullanılarak ve belirtilen vücut hareketlerini dahil ederek, belirtilen metabolik çalışma oranlarında solunum arayüzlerinin içe doğru sızmasını ve komple solunum koruyucu cihazların toplam içe doğru sızmasını belirlemek için kullanılan test yöntemleri açıklanmaktadır. Bu testler, belirtilen koşullar altında belirli test ajanları kullanılarak laboratuvarlarda gerçekleştirilir ve bu nedenle cihazın gerçek kullanımdaki performansını göstermez.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, “ISO 16972 Solunum koruyucu cihazlar - Kelime bilgisi ve grafik semboller” standardına verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Solunum koruyucu cihaz, havanın, kullanıcının solunumuna ek olarak bir üfleyici vasıtasıyla filtrelerden geçirildiği filtrelemeyi ifade eder.
• Gözenekli cihaz, gazlar ve buharların içe doğru sızıntı testi sırasında nüfuz edebildiği, filtreler hariç, malzemeler içeren solunum koruyucu cihaz ifade eder. İçe doğru sızıntının artmasına yol açar.
• Yardımsız filtreleme, havanın sadece kullanıcının nefes almasıyla filtrelerden çekildiği filtrelemeyi ifade eder.

Performans standartları test koşullarını belirtmelidir. Bu standartta açıklanan önkoşullar şunları içerir:

• Asgari test örneği sayısı
• Solunum koruyucu cihazının çalışma koşulları
• Kullanılacak egzersiz rejimi
• Uygunsa, belirli test egzersizleri sırasında çapraz rüzgarların kullanımı
• Ek B’deki test egzersiz rejimlerinden herhangi bir hariç tutma
• Gerekli herhangi bir ön koşullandırma, ön koşullandırma sırası veya test
• Değerlendirmeye dahil edilecek solunum koruyucu cihazın herhangi bir aksesuarı
• Test paneli adaylarının seçimi

Aksi belirtilmediği sürece, bu standartta belirtilen değerler nominal değerler olarak ifade edilir. Sıcaklık sınırları hariç, maksimum veya minimum olarak belirtilmeyen değerler artı/eksi yüzde 5 toleransa tabidir. Aksi belirtilmediği sürece, test için ortam koşulları 16 derece ile 32 derece ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 30 bağıl nem arasında olmalıdır. Belirtilen herhangi bir sıcaklık sınırı artı/eksi 1 derece doğruluğa tabidir.

Bu standarda uygun olarak gerçekleştirilen gerekli ölçümlerin her biri için, ölçüm belirsizliğinin karşılık gelen bir tahmini değerlendirilir. Bu belirsizlik tahmini, test raporu kullanıcısının bu standart ekine uygun olarak sonucun güvenilirliğini değerlendirmesini sağlamak için test sonuçları raporlanırken belirtilir (Ek A). Ölçüm belirsizliği Metroloji Rehberleri Ortak Komite 100’e uygun olarak hesaplanır.

Prensip olarak test yapılırken, test edilen solunum koruyucu cihazı takan bir denek, bilinen bir test maddesi konsantrasyonu içeren bir atmosferle çevriliyken bir dizi egzersiz gerçekleştirir. Bu egzersizler sırasında, test maddesinin solunum arayüzünün içindeki ve dışındaki konsantrasyonu ölçülür ve karşılaştırılır.

Test maddesi seçimi konusunda üç test maddesi belirtilmiştir: bir katı aerosol, bir sıvı aerosol ve bir gaz. Testin genel prensibi tüm maddeler için aynıdır. Kullanılan test maddeleri, test edilen solunum koruyucu cihazın türüne bağlıdır (standart içinde verilen şekillere göre seçilir). T tipi solunum arayüzleri (sıkı oturan) için test maddesi olarak sodyum klorür kullanıldığında, Yöntem 2A (darbeli örnekleme) kullanılır. Gaz veya aerosol seçimine izin verildiğinde, aerosol test yöntemleri tercih edilir. Kükürt hekzaflorür, bir sera gazıdır ve kaçınılabileceği durumlarda kullanımı istenmeyen bir durum olarak kabul edilir.

Bu standarda göre içeriye doğru sızıntı testleri için üç test maddesi belirtilmiştir:

• Test maddesi 1 = Kükürt hekzaflorür gazı
• Test maddesi 2 = Sodyum klorür aerosolü
• Test maddesi 3 = Mısır yağı

Her üç test maddesi de standarttaki seçim gerekliliklerine tabi olarak, içeriye doğru sızıntı veya toplam içeriye doğru sızıntının belirlenmesi için eşit derecede kabul edilebilir. Malzemelerin gözeneklilik testinden elde edilen sonuçlar gözenekliliği gösteriyorsa solunum koruyucu cihaz, kükürt hekzaflorür gazı kullanılarak test edilmelidir.

Performans standartlarında aksi belirtilmediği sürece, test paneli şu kriterlere göre seçilen 15 test denekten oluşur:

• Test paneli adayları, ISO/TS 16976-2 standardı Ek C’ye uygun olarak yüz uzunluğu ve yüz genişliği açısından ölçülür.
• Adayların yüz uzunluğu ve yüz genişliği ölçümleri, adayları ISO/TS 16976-2 standardına göre iki değişkenli panelin hücrelerine atamak için kullanılır.
• Yüz genişliği ve uzunluğu için iki değişkenli ölçümleri panelin sınırlarının dışında kalan adaylar test denek olarak kullanılmaz.
• Bir test paneli için deneklerin seçiminde, üretici firma tarafından tanımlanan solunum arayüzünün boyutu dikkate alınır. Belirli durumlarda boyun çevresinin dikkate alınması gerekebilir.
• Sıkı oturan bir solunum arayüzü (Tip T) ile donatılmış bir solunum koruyucu cihaz test ediliyorsa, solunum arayüzünün uyumu, ssolunum koruyucu cihazı üreten firma tarafından sağlanan bilgilerde belirtilen yönteme uygun olarak her bir denekte değerlendirilmelidir. Solunum arayüzü, üretici firma tarafından gerekli görülen teste uygun olarak deneğe uymuyorsa, o denek test panelinden çıkarılır ve alternatif bir test deneği ile değiştirilir. Açıklanan uyum değerlendirmesi, içe doğru sızıntı değerlendirmesinden önce ayrı bir testte gerçekleştirilir.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, “ISO 16900-1 Solunum koruyucu cihazlar - Test yöntemleri ve test ekipmanları - Bölüm 1: İçe doğru sızıntının belirlenmesi” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.