EN IEC 60228 Yalıtımlı Kabloların İletkenleri

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 60228 Yalıtımlı kabloların iletkenleri“ standardında, çok çeşitli tipteki elektrik kabloları ve kordonlarındaki iletkenler için 0,5 mm2 ile 3500 mm2 aralığında nominal kesit alanları açıklanmaktadır. Tel sayısı ve boyutları ile direnç değerlerine ilişkin gereklilikler de belirtilmiştir. Bu iletkenler, sabit tesisat kablolarında kullanılan tek telli, çok telli ve bakır, alüminyum ve alüminyum alaşımlı iletkenler ile esnek bakır iletkenleri içerir.

Bu standart, telekomünikasyon amaçlı iletkenler için geçerli değildir. Bu standardın belirli bir kablo türüne uygulanabilirliği, kablo türü standardında belirtildiği gibidir. Belirli bir maddede aksi belirtilmedikçe, bu standart bir kabloya dahil edilmek üzere üretilmiş veya tedarik edilmiş iletkenle değil, bitmiş kablodaki iletkenlerle ilgilidir. Bu standartta açıklanan iletkenler metrik ölçülerde belirtilmiştir.

Bilgilendirici ekler, direnç ölçümü için sıcaklık düzeltme faktörlerini (Ek B) ve dairesel iletkenlerin boyut sınırlarına ilişkin rehberliği (Ek C) kapsayan ek bilgiler sağlar.

Kısaca EN IEC 60228 standardı, güç dağıtımı, kontrol ve iletişim amaçlı kullanılan yalıtımlı kablo ve kordonlardaki iletkenlerin nominal kesit alanlarını ve iletken direncini belirleyen uluslararası bir standarttır. Bu standart şunlar için geçerlidir:

• Bakır ve alüminyum iletkenler.
• Masif, çok telli, esnek ve ekstra esnek iletkenler.
• Sabit tesisatlar ve esnek kablolar / kordonlar için iletkenler.

Şu sayılanlar ise bu standardın kapsamı dışındadır:

• Telekomünikasyon kabloları için iletkenler (diğer standartlar kapsamındadır).
• Özel iletkenler (örneğin ısıtma kabloları, uçak kabloları).

EN IEC 60228 standardı, esnekliğe göre dört ana iletken sınıfını tanımlar:

• Sınıf 1 Masif iletken: Tipik yapı, tek masif tel (dairesel veya şekilli). Ana uygulamalar, sabit tesisatlar (bina kabloları, sert borular).
• Sınıf 2 Çok telli iletken: Tipik yapı, çoklu teller, sıkıştırılmış veya sıkıştırılmamış. Ana uygulamalar, biraz esneklik gerektiren sabit tesisatlar.
• Sınıf 5 5Esnek iletken: Tipik yapı, çok sayıda ince tel (Sınıf 2’den fazla). Ana uygulamalar, esnek kablolar, kordonlar, kaynak kabloları.
• Sınıf 6 Ekstra esnek iletken: Tipik yapı, Sınıf 5’ten bile daha ince teller. Ana uygulamalar, son derece esnek uygulamalar (örneğin çekme kabloları, taşınabilir ekipman).

Sınıf 3 ve Sınıf 4, eski sürümlerde mevcuttu ancak son sürümünde kaldırılmıştır. Mevcut standartta artık bu sınıflar kullanılmamaktadır.

EN IEC 60228 standardı, tercih edilen bir nominal kesit alanı serisi tanımlar. Bu değerler uluslararası olarak uyumlu hale getirilmiştir ve Avrupa, Asya, Afrika ve dünyanın büyük bir bölümünde (hala ağırlıklı olarak AWG kullanan Kuzey Amerika hariç) kullanılmaktadır.

Bu standart hem bakır hem de alüminyum için her kesit ve sınıf için 20 derecede maksimum DC direnç değerlerini belirtir. Alüminyum değerleri daha yüksektir (sınıfa bağlı olarak bakır direncinin yaklaşık 1,64-1,69 katı).

Bu standardın son revizyonunda yapılan temel değişiklikler şunlardır:

• 2500 mm2’ye kadar daha yüksek kesitlerin eklenmesi (önceden 2000 mm2’ye kadar).
• Daha dar toleranslarla güncellenmiş direnç değerleri.
• Geliştirilmiş tanımlar ve test yöntemleri.
• Modern yüksek gerilim ve yenilenebilir enerji kablo gereksinimleriyle daha iyi uyum.

EN IEC 60228 standardı, elektrik kabloları alanındaki en önemli temel standartlardan biridir. Bu standart şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Elektrik güvenliğini sağlar: Her iletken boyutu ve sınıfı için izin verilen maksimum DC direnç değerlerini kesin olarak belirler. Direnç çok yüksekse (örneğin iletkenin küçük olması veya düşük kaliteli metal kullanılması nedeniyle), kablo yük altında aşırı ısınır, yangın veya yalıtım arızası riskini artırır. EN IEC 60228 standardı ile uyumluluk, bir kablonun nominal akımını taşırken aşırı ısınmayacağını garanti eder.
• Performans ve güvenilirliği garanti eder: Tasarımcılar, gerilim düşüşünü, kısa devre kapasitesini ve akım taşıma kapasitesini bu standarttaki direnç değerlerine göre hesaplar. Bu standart olmadan, farklı üreticilere ait iki kablo önemli ölçüde farklı dirençlere sahip olabilir ve öngörülemeyen sistem davranışı sergileyebilir.
• Küresel değiştirilebilirlik sağlar: Bir ülkede üretilen 50 mm2’lik Sınıf 2 bakır iletken bu standarda uygunsa, tam olarak aynı maksimum dirence (20 derecede 0,387 Ω/km) sahip olacaktır. Bu, herhangi bir ülkeden gelen kabloların, konnektörlerin ve ekipmanların sorunsuz bir şekilde birlikte çalışmasını sağlar.
• Hemen hemen tüm kablo standartları için zorunlu referans: Bu standart, dünya çapındaki hemen hemen her büyük kablo standardı tarafından normatif olarak referans alınır (yani yasal olarak zorunludur):
• IEC 60502 standardı 30 kV’a kadar güç kabloları
• IEC 60227 standardı PVC yalıtımlı kablolar
• IEC 60245 standardı kauçuk yalıtımlı kablolar
• IEC 60811 standardı test yöntemleri

Bir kablo bu standartlardan herhangi birini karşıladığını iddia ediyorsa, iletkeni IEC 60228 standardına uygun olmalıdır.

• Yasal ve düzenleyici önemi: Kuzey Amerika dışındaki çoğu ülkede, elektrik müfettişleri, sertifikasyon kuruluşları ve düzenleyiciler, EN IEC 60228 standardı uyumluluğunun kanıtlanmasını talep eder. Uygunsuzluk, tesislerin reddedilmesine, tip onaylarının iptaline ve hatta kaza durumunda cezai sorumluluğa yol açabilir.
• Modern enerji dönüşümü ihtiyaçlarını destekler: Son revizyon, boyutları 2.500 mm2’ye kadar genişletmiştir ve özellikle şunları desteklemek için toleransları daraltmıştır:
• Büyük açık deniz rüzgar çiftlikleri
• Yüksek voltajlı doğru akım bağlantıları
• Gigawatt ölçekli güneş santralleri

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 60228 Yalıtımlı kabloların iletkenleri“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.