EN IEC 61869 Ölçü Transformatörleri

Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan geliştirilen, daha sonra uyumlaştırma çalışmaları kapsamında bir Avrupa standardı olarak yayınlanan “EN IEC 61869 Ölçü transformatörleri“ standardı, aynı başlık altında yayınlanana şu alt bölümlerden oluşmaktadır:

• “EN IEC 61869-1 Bölüm 1: Genel gereksinimler“ standardı, nominal gerilimi 1 kV AC veya 1,5 kV DC’den yüksek olan, ölçüm, koruma ve kontrol amaçlı analog veya dijital sekonder sinyale sahip, 15 Hz ile 400 Hz arasında nominal frekanslara sahip veya DC uygulamaları için tasarlanmış yeni üretilmiş ölçü transformatörleri için geçerlidir.

Bir burç tipi akım transformatörü, kendisi için birincil izolasyon seviyesine sahip olmamasına rağmen, genellikle nominal gerilimi en az 1 kV AC veya en az 1,5 kV DC olan bir sisteme yerleştirilir ve bu nedenle bu standardın kapsamına girer.

EN IEC 61869-1 standardı bir ürün ailesi standardıdır ve sadece genel gereksinimleri kapsar. Her bir ölçü transformatörü tipi için ürün standardı, bu standart ve ilgili özel ürün standardından oluşmaktadır. Bu standart hem analog hem de dijital ikincil sinyaller için hata sınırlarına ilişkin gereksinimleri içermektedir. Ölçü transformatörü için dijital arayüzün diğer özellikleri, EN IEC 61869-9 standardında yer almaktadır.

• “EN IEC 61869-2 Bölüm 2: Akım transformatörleri için ek gereksinimler“ standardı, 15 Hz ile 100 Hz arasında nominal frekanslara sahip elektrik ölçüm cihazları veya elektrik koruma cihazlarıyla kullanılmak üzere yeni üretilen endüktif akım transformatörleri için geçerlidir.
• “EN IEC 61869-3 Bölüm 3: Endüktif gerilim transformatörleri için ek gereksinimler“ standardı, 15 Hz ile 100 Hz arasındaki frekanslarda elektrik ölçüm cihazları ve elektrik koruma cihazlarıyla kullanılmak üzere yeni endüktif gerilim transformatörleri için geçerlidir. Üç fazlı gerilim transformatörlerine özgü gereksinimler bu standartta yer almamaktadır, ancak ilgili oldukları ölçüde, buradaki gereksinimler bu transformatörler için geçerlidir ve bunlara birkaç atıf bulunmaktadır.

Tüm transformatörler ölçüm amaçlarına uygun olmalıdır, ancak ek olarak bazı tipler koruma amaçlarına da uygun olabilir. Hem ölçüm hem de koruma amaçlı kullanılan transformatörler, bu standardın tüm maddelerine uygun olmalıdır.

• “EN IEC 61869-4 Bölüm 4: Kombine transformatörler için ek gereksinimler“ standardı, 15 Hz ile 100 Hz arasındaki frekanslarda elektrik ölçüm cihazları ve elektrik koruma cihazlarıyla kullanılmak üzere yeni üretilen kombine transformatörler için geçerlidir. Bu standardın gereklilikleri ve testleri, EN IEC 61869-1, EN IEC 61869-2 ve EN IEC 61869-3 standartları gerekliliklerine ve testlerine ek olarak, kombine ölçü transformatörleri için gerekli olan akım ve endüktif gerilim transformatörlerini kapsar.
• “EN IEC 61869-5 Bölüm 5: Kondansatörlü gerilim dönüştürücüler için ek gereksinimler“ standardı, 15 Hz ile 100 Hz arasındaki güç frekanslarında en az 72,5 kV sistem gerilimleri için hat ve toprak arasına bağlanan yeni tek fazlı kapasitörlü gerilim transformatörleri için geçerlidir. Bunlar, ölçüm, kontrol ve koruma fonksiyonları için düşük gerilim sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Kapasitörlü gerilim transformatörü, 30 kHz ile 500 kHz arasındaki taşıyıcı frekanslarında güç hattı taşıyıcı frekans uygulaması için taşıyıcı frekans aksesuarlarıyla donatılabilir veya donatılmayabilir. Bağlantı kapasitörleri ve kapasitör bölücüler için temel gereksinimler IEC 60358 standardında tanımlanmıştır. Güç hattı taşıyıcı sistemi için bağlantı cihazlarının iletim gereksinimleri IEC 60481 standardında tanımlanmıştır.

Ölçüm uygulaması hem gösterge ölçümünü hem de gelir ölçümünü içerir.

• “EN IEC 61869-6 Bölüm 6: Düşük güçlü ölçü transformatörleri için ek genel gereksinimler“ standardı bir ürün ailesi standardıdır ve sadece 15 Hz ile 100 Hz arasında nominal frekanslara sahip (orta gerilim, yüksek gerilim ve çok yüksek gerilim) alternatif akım uygulamaları veya doğru akım uygulamaları için kullanılan düşük güçlü ölçü transformatörleri için ek genel gereksinimleri kapsar. Bu ürün standardı, ilgili ürüne özgü standarda ek olarak EN IEC 61869-1 standardına dayanmaktadır.

EN IEC 61869-6 standardı, ölçü transformatörlerinin dijital çıkış formatının özelliklerini kapsamaz. Bu standart, analog veya dijital çıkış durumunda oluşabilecek hataları tanımlar. Ölçü transformatörleri için dijital arayüzün diğer özellikleri, katmanlı trafo merkezi iletişim mimarisini detaylandıran IEC 61850 serisi standartlarının bir uygulaması olarak EN IEC 61869-9 standardında yer almaktadır.

• “EN IEC 61869-7 Bölüm 7: Elektronik gerilim transformatörleri için özel gereksinimler“ standardı bir ürün standardıdır ve 15 Hz ile 400 Hz arasında nominal frekanslara ve 1 kV’nin üzerinde nominal gerilime sahip AC uygulamalarında Hz. hem pasif hem de aktif teknolojilere sahip düşük güçlü gerilim transformatörleri için ek gereksinimleri kapsar. Bir düşük güçlü gerilim transformatörü, elektrik, elektronik, optik, manyetik veya diğer teknolojilerin herhangi bir düzenlemesini içerebilir. Analog sekonder sinyal için bu standart, nominal sekonder gerilimi belirtir. Dijital sekonder sinyal için bu standart, EN IEC 61869-9 standardına atıfta bulunur.
• “EN IEC 61869-8 Bölüm 8: Elektronik akım transformatörleri için özel gereksinimler“ standardı, 15 Hz ile 400 Hz arasında nominal frekanslara ve 1 kV’nin üzerinde sistem gerilimine sahip AC uygulamalarında kullanılan elektronik akım transformatörleri için ek gereksinimleri kapsayan bir ürün standardıdır. Elektronik akım transformatörleri için ürün standardı, EN IEC 61869-1 standardına ek olarak EN IEC 61869-6 standardı ve bu standardın özel gereksinimlerinden oluşmaktadır.

Elektronik akım transformatörleri, elektronik cihazlar içermesi koşuluyla, herhangi bir elektrik, optik veya manyetik teknoloji düzenlemesini içerebilir. Pasif aşırı gerilim koruma cihazları içeren akım transformatörleri elektronik akım transformatörleri olarak kabul edilmez. Analog sekonder sinyal için bu standart, nominal sekonder gerilimi belirtir. Dijital sekonder sinyal için bu standart, EN IEC 61969-9 standardına atıfta bulunur.

• “EN IEC 61869-9 Bölüm 9: Ölçü transformatörleri için dijital arayüz“ standardı, dijital çıkışlı ölçü transformatörleri için geçerli bir ürün ailesi standardıdır. Ürün standardı, bu standarda ve EN IEC 61869 serisindeki ilgili ürüne özgü standartlara ek olarak EN IEC 61869-1 ve EN IEC 61869-6 standartlarından oluşmaktadır.

Bu standart, ölçü transformatör ölçümlerinin dijital iletişimine ilişkin gereksinimleri tanımlar. IEC 61850 serisine, IEC 61850-9-2 kullanılarak ölçü transformatörlerine dijital arayüz için uygulama kılavuzuna ve bu standartla değiştirilen IEC 60044-8 standardının ilgili bölümlerine dayanmaktadır. IEC 61588 standardı ağ tabanlı zaman senkronizasyonu dahil olmak üzere ek iyileştirmeler içermektedir.

• “EN IEC 61869-10 Bölüm 10: Düşük güçlü pasif akım transformatörleri için ek gereksinimler“ standardı bir ürün standardıdır ve sadece düşük güçlü pasif akım transformatörleri için ek gereksinimleri kapsar. Düşük güçlü pasif akım transformatörleri için ürün standardı, EN IEC 61869-1, EN IEC 61869-6 ve bu standardı özel gereksinimlerle birlikte içerir.

Bu standart, 15 Hz ile 100 Hz arasında nominal frekansa sahip elektrik ölçüm cihazları veya elektrik koruma cihazlarıyla kullanım için analog çıkışlı yeni üretilmiş düşük güçlü pasif akım transformatörleri için geçerlidir. Bu standart, ölçüm veya koruma için kullanılan düşük güçlü pasif akım transformatörlerini ve hem ölçüm hem de koruma için kullanılan çok amaçlı düşük güçlü pasif akım transformatörlerini kapsar.

Bu standart, elektrik ölçüm cihazlarıyla kullanım için düşük güçlü pasif akım transformatörleri için gerekli olan doğruluk gereksinimlerini kapsar. Ayrıca bu standart, elektrik koruma röleleriyle kullanım için düşük güçlü pasif akım transformatörleri için gerekli olan doğruluk gereksinimlerini ve özellikle temel gereksinimin nominal akımın birkaç katına kadar doğruluğu korumak olduğu koruma biçimlerini kapsar. Gerekirse, düşük güçlü pasif akım transformatörlerinin arıza sırasındaki geçici doğruluğu da bu standartta verilmiştir.

• “EN IEC 61869-11 Bölüm 11: Düşük güçlü pasif gerilim transformatörleri için ek gereksinimler“ standardı bir ürün standardıdır ve sadece düşük güçlü pasif gerilim transformatörleri için ek gereksinimleri kapsar. Düşük güçlü pasif gerilim transformatörleri için ürün standardı, EN IEC 61869-1, EN IEC 61869-6 ve bu standart ile birlikte özel gereksinimlerden oluşmaktadır.

Bu standart, elektrik ölçüm cihazları veya elektrik koruma cihazlarıyla kullanım için 15 Hz ile 100 Hz arasında nominal frekanslara sahip analog çıkışlı yeni üretilmiş düşük güçlü pasif gerilim transformatörleri için geçerlidir. Bu standart, ölçüm veya koruma için kullanılan düşük güçlü pasif gerilim transformatörlerini ve hem ölçüm hem de koruma için kullanılan düşük güçlü pasif gerilim transformatörlerini kapsar.

• “EN IEC 61869-13 Bölüm 13: Bağımsız birleştirme ünitesi (SAMU)“ standardı bir ürün standardıdır ve sadece 15 Hz ile 100 Hz arasında nominal frekanslara sahip AC uygulamaları için kullanılan bağımsız birleştirme üniteleri için ek gereksinimleri kapsar. Dijital çıkış formatı spesifikasyonu bu standartta yer almamaktadır, bu, güç şebekesi iletişim mimarisini belirten IEC 61850 standardının bir uygulaması olarak EN IEC 61869-9 standardına yer almaktadır.

Bu standart, ilgili ürün standartlarına uygun ölçü transformatörleri tarafından sağlanan standartlaştırılmış analog girişlere sahip bağımsız birleştirme ünitelerini kapsar ve bunları EN IEC 61869-9 standardı ile uyumlu dijital çıkışa dönüştürmeyi amaçlar. Diğer giriş ve çıkış tipleri bu belgenin kapsamı dışındadır.

Siber güvenlik gereksinimleri bu standardının kapsamı dışındadır ve IEC 62351 serisi kapsamında ele alınmaktadır.

• “EN IEC 61869-14 Bölüm 14: Doğru akım uygulamaları için akım transformatörlerine ilişkin ek gereksinimler“ standardı, kullanılan teknoloji ne olursa olsun, doğru akım uygulamalarında kullanılacak akım transformatörlerine özgü tüm gereksinimleri sağlar. Çıkış sinyali analog veya dijital olabilir.

Bu standart, 1,5 kV’nin üzerinde nominal gerilime sahip doğru akım güç sistemlerinde ölçüm, koruma veya kontrol uygulamaları için kullanılan yeni üretilmiş akım transformatörleri için geçerlidir. Tek kutuplu düşük güçlü bir ölçü transformatörünün genel konfigürasyonu, EN IEC 61869-6 standardında açıklanmıştır. VSC valfinin transistör kolunda akım ölçümü için tasarlanmış akım transformatörleri bu standart kapsamında değildir.

• “EN IEC 61869-15 Bölüm 15: Doğru akım uygulamaları için gerilim transformatörlerine ilişkin ek gereksinimler“ standardı, kullanılan teknoloji ne olursa olsun, doğru akım uygulamalarında kullanılacak gerilim transformatörlerine özgü tüm gereksinimleri sağlar. Çıkış sinyali analog veya dijital olabilir.

Bu standart, 1,5 kV’nin üzerinde nominal gerilime sahip doğru akım güç sistemlerinde ölçüm, koruma veya kontrol uygulamaları için kullanılan yeni üretilmiş gerilim transformatörleri için geçerlidir. Bu standart, ölçüm, kontrol ve koruma için kullanılan pasif gerilim bölücülerin yanı sıra aktif gerilim transformatörlerini de kapsar. Tek kutuplu düşük güçlü bir ölçüm transformatörünün genel konfigürasyonu, EN IEC 61869-6 standardında açıklanmıştır.

• “EN IEC 61869-99 Bölüm 99: Sözlük“ standardı, serinin çeşitli bölümlerinde kullanılan ölçü transformatörleri alanındaki özel terminoloji ve tanımların sözlüğünü içermektedir. Aksi belirtilmedikçe, bu standartta tüm periyodik elektriksel nicelikler RMS değerleri olarak anlaşılmalıdır.

Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 61869 Ölçü transformatörleri“ standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.