NF C17-102 Yıldırımdan Korunma - Erken Akımlı Emisyon Hava Terminalleri Kullanılarak Yapıların ve Açık Alanların Yıldırıma Karşı Korunması

Bir Fransız standardı olan “NF C17-102 Yıldırımdan korunma - Erken akımlı emisyon hava terminalleri kullanılarak yapıların ve açık alanların yıldırıma karşı korunması” standardında, 60 metreden daha az yükseklikteki ortak yapıların ve açık alanların (depolama alanları, dinlenme alanları gibi) erken akım yayılımlı yıldırım iletkenleri kullanılarak yıldırımdan korunmasına yönelik gereklilikler açıklanmaktadır. Bu prosedür, yıldırım koruma sisteminden geçen yıldırım akımının neden olduğu elektriksel sonuçlara karşı korumayı içerir.

Bu standart, yapıya giren şebekeler tarafından iletilen atmosferik kökenli voltaj dalgalanmalarına karşı elektrikli ekipman veya sistemlerin korunmasını kapsamaz. Diğer standartlar, basit çubuk yıldırım iletkenleri, gerilmiş teller ve örgülü iletkenler kullanan yıldırımdan korunma sistemlerini açıklar. Bazı idareler, kamu hizmetleri veya tehlikeli tesislerin operatörleri belirli yönetmelikler benimsemiş olabilir.

Bu standart, erken akım yayılımlı yıldırım iletkenleri kullanılarak yıldırımdan korunma sistemlerinin tasarımı, inşası, denetimi ve bakımı için bilgi sağlar. Bu yıldırımdan korunma sistemlerinin amacı, kişileri ve malları mümkün olduğunca etkili bir şekilde korumaktır.

NF C17-102 standardı, erken akım emisyon sistemlerinin kullanımını yöneten uluslararası bir standarttır. Bunlar, birçok kişinin geleneksel yıldırım koruma sistemi türü olarak gördüğü ve “EN 62305 Yıldırıma karşı koruma” standardı ile yönetilen Faraday Kafesi sistemine bir alternatiftir. Erken akım emisyon sistemi, enerjiyi depolamak için atmosferik gradyanı kullanan elektronik akım emisyon cihazına sahip bir paratonerdir. Bu daha sonra atmosfere yüksek frekanslı darbeler yayar ve bu da yıldırım deşarjı için yukarı lider olarak bilinen bir öncelik kanalı oluşturur. Erken akım emisyon sistemi başlığı yıldırım çarpmasını yakalar ve akımı güvenli bir şekilde aşağı iletkenler ve toprağa dağıtır.

Erken akım emisyon sistemi kurmanın faydaları şunlardır:

• Tek bir paratoner, 100 metreden fazla bir koruma yarıçapını kaplayabilir.
• En az sadece iki iniş iletkeni ve topraklama gereklidir.
• Kurulumu kolay ve uygun maliyetlidir.
• Daha geniş koruma yarıçapına sahiptir.
• Şiddetli yağmur ve kar gibi olumsuz hava koşullarına dayanacak şekilde tasarlanmıştır.
• En son mimari trendleri kullanan yenilikçi bir tasarımdır.
• Başlıca şu standartlara uygundur: NF C17-102, EN 50164-1, CTE SU, UNE 21186, UNE 21185.

Bir erken akım emisyon sistemi, NF C17-102 standardını tamamen karşılar.

NF C17-102 standardının amaçları doğrultusunda şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Yeryüzüne yıldırım çakması, bulut ve yeryüzü arasında bir veya daha fazla akım darbesinden (geri dönüş darbeleri) oluşan atmosferik kökenli bir elektrik deşarjıdır.
• Yıldırım çakması, yeryüzüne bir veya daha fazla yıldırım deşarjıdır.
• Çarpma noktası, bir yıldırım çakmasının yeryüzüne, bir yapıya veya bir yıldırım koruma sistemine temas ettiği noktadır.
• Korunan hacim, erken akım yayılımlı paratonerin çarpma noktası olduğu, erken akım yayılımlı paratonerin etki hacmidir.
• Yıldırım çakması yoğunluğu, km2 başına yıllık yıldırım çakması sayısıdır.
• Geri dönüş çakması yoğunluğu, km2 başına yıllık geri dönüş çakması sayısıdır. Bir yıldırım çakması, ortalama olarak, birkaç geri dönüş çakmasından oluşur.
• Yıldırım koruma sistemi, yapıları ve açık alanları yıldırımın etkilerine karşı korumak için kullanılan eksiksiz sistemdir. Harici yıldırım koruma tesisatı ve varsa dahili yıldırım koruma tesisatından oluşur.
• Harici yıldırım koruma tesisatı, bir hava sonlandırma sistemi, bir veya daha fazla aşağı iletken ve bir veya daha fazla toprak sonlandırma sisteminden oluşur.
• Dahili yıldırım koruma tesisatı, korunacak hacim içindeki yıldırım akımının elektromanyetik etkilerini azaltan tüm cihaz ve önlemlerden oluşur.
• Erken akım yayılımlı yıldırım iletkeni, aynı koşullarda basit bir çubuk yıldırım iletkeni ile karşılaştırıldığında yukarı doğru liderin tetikleme ilerlemesini oluşturan bir sistemle donatılmış bir yıldırım çubuğudur.
• Tetikleme süreci, ilk koronanın başlangıcı ile yukarı doğru bir liderin sürekli yayılması arasındaki fiziksel olgudur.
• Tetikleme ilerlemesi, aynı koşullarda ve değerlendirme testinden türetilen bir yıldırım iletkeni ile karşılaştırıldığında erken akım yayılımlı yıldırım iletkeninin yukarı doğru liderinin tetikleme süresindeki ortalama kazançtır.
• Doğal bileşen, yapının dışında bulunan, duvarlara gömülmüş veya bir yapının içinde bulunan ve bir aşağı iletkenin tamamını veya bir kısmını değiştirmek veya bir harici yıldırım koruma tesisatına ek olarak kullanılabilen iletken bir parçadır.
• Eş potansiyel bağlama çubuğu, doğal bileşenleri, toprak iletkenlerini, toprak iletkenlerini, ekranları, kalkanları ve elektrik telekomünikasyon hatlarını veya diğer kabloları koruyan iletkenleri yıldırım koruma sistemine bağlamak için kullanılan bir toplayıcıdır.

Yıldırımdan korunma ihtiyacı, ele alınan alanın yıldırım çakma yoğunluğuna göre belirlenir. Bir yapının bir yıllık bir süre içinde yıldırım çarpması olasılığı, yıldırım çakma frekansının eşdeğer toplama alanı ile çarpımıdır.

Yıldırım esas olarak bulut ile yer arasındaki elektrik arkıyla ilgili parametrelerle, dolayısıyla arktaki ve iletkenlerdeki yıldırım akımı akışıyla ilgili parametrelerle karakterize edilir. En önemli parametreler şunlardır:

• Genlik
• Yükselme süresi
• Azalma süresi
• Akım değişim oranı
• Polarite
• Yük
• Özgül enerji
• Deşarj başına düşen çarpma sayısı

İlk üç parametre istatistiki olarak bağımsızdır. Herhangi bir genlik, örneğin, herhangi bir bozunma süresiyle karşılaşılabilir.

Elektriksel bir olgu olarak yıldırım, bir elektrik iletkeninden geçen herhangi bir akım veya kötü bir iletken veya yalıtkandan geçen herhangi bir akımla aynı sonuçlara sahip olabilir.

Karakteristik yıldırım parametrelerinin beklenen etkileri şunlardır:

• Optik etkiler
• Akustik etkiler
• Elektro-kimyasal etkiler
• Termal etkiler
• Elektro-dinamik etkiler
• Elektromanyetik radyasyon

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “NF C17-102 Yıldırımdan korunma - Erken akımlı emisyon hava terminalleri kullanılarak yapıların ve açık alanların yıldırıma karşı korunması” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.