EN 12254 Ekrany do obszarów roboczych z laserem – Wymagania bezpieczeństwa i badania

Norma europejska „EN 12254 Ekrany do obszarów pracy z laserem – Wymagania bezpieczeństwa i badania” opisuje wymagania funkcjonalne i wymagania dotyczące etykietowania produktów, mające zastosowanie do tymczasowych i stałych ekranów pasywnych (ekranów) chroniących przed promieniowaniem laserowym. Norma ta zawiera metody badań w zakresie testowania funkcjonalności oraz specyfikacje dotyczące dokumentacji użytkownika, która ma być dostarczana wraz z produktem.

Ekrany mają za zadanie chronić użytkownika przed:

• Niezamierzone narażenie na bezpośrednie lub rozproszone promieniowanie laserowe
• Czas ekspozycji na promieniowanie laserowe ustalany na podstawie wymagań funkcjonalnych ustalonych na podstawie oceny ryzyka.

Niniejsza norma ma zastosowanie do sprawdzonych wyświetlaczy przeznaczonych do instalacji w miejscach pracy, w których w zakresie widmowym od 180 nm (0,18 µm) do ^10⁶ nm (1000 µm) występuje promieniowanie laserowe o maksymalnej średniej mocy 100 W lub energii pojedynczego impulsu 30 J.

Niniejsza norma dotyczy wyłącznie ochrony przed promieniowaniem laserowym. Nie ma zastosowania do innych zagrożeń, w tym zagrożeń wynikających z promieniowania wtórnego, które może wystąpić na przykład podczas obróbki materiałów.

Niniejsza norma zawiera wskazówki dotyczące wyboru takich wyświetlaczy. Obudowy i obudowy laserów (EN 60825-1) dostarczane jako część produktu laserowego lub do instalacji w systemie laserowym w celu utworzenia produktu laserowego nie są objęte zakresem niniejszej normy.

Dla celów niniejszej normy obowiązują terminy i definicje podane w normach EN 165, EN 60825-1, EN 60825-4 i IEC 60050-845.

Wymagania zawarte w niniejszej normie zostały określone następująco:

• Transmitancja widmowa: Zależność między transmitancją widmową przy długości fali lasera a odpornością na promieniowanie laserowe opiera się na maksymalnym dopuszczalnym narażeniu określonym w normie EN 60825-1. Aby ułatwić specyfikację produktu, testy przeprowadzono dla warunków testowania lasera opisanych w tabeli zatytułowanej „Okres testowania obowiązujący dla ekranów w obszarach roboczych lasera”. Tabela podaje warunki testowania (odpowiednie oznaczenie lasera) na podstawie:
  • D (laser o fali ciągłej)
  • I (laser impulsowy)
  • R (gigantyczny laser pulsacyjny)
  • M (laser impulsowy ze sprzężeniem modowym)

Podane czasy trwania impulsów są wartościami typowymi dla laserów. Do testów zaleca się użycie lasera o długości impulsu w tym zakresie. Całkowity czas ekspozycji dla każdego testu powinien wynosić około 100 sekund.

• Odporność na promieniowanie laserowe: Ekrany nie mogą utracić swoich właściwości ochronnych pod wpływem promieniowania laserowego o mocy i gęstości energii podanej w tabeli „Numery skal ekranów dla obszarów roboczych lasera (maksymalna przepuszczalność widmowa i odporność na promieniowanie laserowe)” i muszą mieścić się w numerze skali, łącznie z przepuszczalnością indukowaną (odwracalne wybielanie).
• Odporność na promieniowanie UV: Zgodnie z tą normą, w przypadku ekspozycji na promieniowanie ultrafioletowe, transmitancja widmowa długości fal laserowych nie może przekraczać maksymalnej dopuszczalnej transmitancji widmowej odpowiedniej liczby skalowej.
• Odporność na wysoką temperaturę: Po wystawieniu na działanie wysokiej temperatury zgodnie z niniejszą normą, powinny być spełnione wymagania niniejszej normy.
• Wytrzymałość mechaniczna: Sita elastyczne muszą wytrzymać naprężenie rozciągające 15 N/mm² przez 10 sekund podczas badania zgodnie z niniejszą normą. Żadna próbka nie może pęknąć po tym badaniu. Sita sztywne muszą być wytrzymałe, zgodnie z normą EN 166. Systemy mocowania sit muszą być zaprojektowane tak, aby po ich usunięciu pozostały przymocowane do sit lub maszyny.
• Odporność na zapłon: Ekrany elastyczne muszą spełniać wymagania normy EN 1598, jeśli zostaną przebadane zgodnie z normą EN 1598. Ekrany sztywne muszą spełniać wymagania normy EN 166.

Program badań przedstawiony w tabeli „Program badań ekranów zapewniających ochronę przed promieniowaniem laserowym” dotyczy badań ekranów elastycznych i sztywnych. Do badań wymagane jest minimum 18 próbek. Większa liczba próbek może być wymagana, jeśli badania są przeprowadzane dla wielu długości fal (zakresów długości fal) lub w warunkach badania zgodnych z powyższymi tabelami.

Transmitancję widmową należy wyznaczać pod kątem padania. Ekrany o transmitancji kątowej należy mierzyć promieniowaniem spolaryzowanym pod kątem padania od 0° do 90°. W tym przypadku numer skali uzyskuje się na podstawie najwyższej zmierzonej wartości transmitancji widmowej.

Badania odporności na promieniowanie laserowe należy przeprowadzać przy użyciu określonych długości fal promieniowania laserowego oraz gęstości mocy i energii. Podczas ekspozycji na promieniowanie laserowe należy mierzyć transmitancję widmową dla danej długości fali lasera.

Krótko mówiąc, EN 12254 to europejska norma określająca wymagania funkcjonalne, metody badań oraz specyfikacje oznakowania dla osłon pasywnych przeznaczonych do ochrony przed promieniowaniem laserowym w środowisku pracy. Norma ta ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa w środowiskach, w których używany jest sprzęt laserowy, takich jak zakłady produkcyjne, placówki badawcze czy placówki medyczne. Dotyczy ona konkretnych kwestii bezpieczeństwa w określonych limitach mocy i energii, koncentrując się na ochronie użytkowników przed niezamierzonym lub krótkotrwałym narażeniem na promieniowanie laserowe.

Niniejsza norma ma zastosowanie do tymczasowych i stałych ekranów pasywnych przeznaczonych do ochrony użytkowników przed promieniowaniem laserowym w monitorowanych instalacjach na stanowiskach pracy. Obejmuje ona następujące rodzaje promieniowania laserowego:

• Maksymalna moc średnia 100 W lub energia pojedynczego impulsu 30 J.
• Zakres widmowy od 180 nm (0,18 µm) do 1.000 µm (1 mm).

Ekrany te mają za zadanie chronić przed:

• Niezamierzone narażenie na bezpośrednie lub rozproszone promieniowanie laserowe.
• Ograniczone czasowo narażenie, oparte na wymogach funkcjonalnych ustalonych na podstawie oceny ryzyka.

Niniejsza norma wyraźnie wyklucza inne zagrożenia, takie jak promieniowanie wtórne powstające podczas obróbki materiałów, i nie obejmuje obudów laserowych ani obudów stanowiących część produktu lub systemu laserowego, zgodnie z definicją zawartą w normie EN 60825-1. Zawiera ona wytyczne dotyczące doboru odpowiednich osłon, ale ogranicza się do ochrony przed promieniowaniem laserowym.

Norma EN 12254 zawiera rygorystyczne metody badań służące ocenie funkcjonalności ekranów ochronnych przed promieniowaniem laserowym. Badania te oceniają:

• Parametry optyczne: Zdolność ekranu do redukcji lub blokowania promieniowania laserowego do bezpiecznego poziomu.
• Wydajność mechaniczna: trwałość i stabilność ekranu pod wpływem promieniowania laserowego.
• Kontrola dokumentów: zapewnienie, że instrukcje obsługi i etykiety spełniają wymagania normy.

Testy te różnią się od testów przewidzianych w normach pokrewnych, takich jak EN 60825, która koncentruje się na bezpieczeństwie i klasyfikacji urządzeń laserowych. Norma EN 12254 dotyczy materiałów i wydajności ekranów ochronnych.

Norma EN 12254 dotyczy różnych elementów zabezpieczających przed laserem, w tym:

• Kurtyny bezpieczeństwa laserowego (bariery lub ściany): Stosowane w celu odizolowania obszarów pracy z laserem.
• Kurtyny bezpieczeństwa laserowego: Elastyczne bariery do instalacji tymczasowych lub regulowanych.
• Okna zabezpieczające przed promieniowaniem laserowym: przezroczyste lub półprzezroczyste panele zapewniające widoczność i blokujące szkodliwe promieniowanie.

W związku z tym norma EN 12254 stanowi podstawę bezpieczeństwa laserowego, określając wymagania dotyczące projektowania, testowania i oznakowania ekranów ochronnych w miejscach pracy z laserami. Koncentrując się na barierach pasywnych, norma ta odnosi się do kluczowego aspektu bezpieczeństwa w miejscu pracy, zapewniając ochronę przed przypadkowym lub ograniczonym czasowo działaniem lasera. Organizacje wykorzystujące lasery powinny zapoznać się z tą normą, aby zapewnić zgodność z przepisami i skutecznie chronić personel.

Nasza organizacja, działająca od wielu lat i skrupulatnie śledząca globalny rozwój nauki i technologii, zatrudnia wykwalifikowany zespół i dysponuje rozbudowaną infrastrukturą do przeprowadzania testów, pomiarów i analiz w szerokim zakresie dziedzin dla firm z różnych sektorów. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodnie z normą EN 12254 „Ekrany do stanowisk pracy z laserami – Wymagania bezpieczeństwa i badania”.