ISO 19402 Farby i lakiery – Przyczepność powłok

Norma „ISO 19402 Farby i lakiery – Przyczepność powłok” opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) opisuje metody powszechnie stosowane do oceny siły przyczepności powłok do podłoża. Może to być kolejna powłoka znajdująca się pod podłożem lub samym podłożem.

Często siły przyczepności nie można odpowiednio ocenić za pomocą jednej metody. Metody czysto fizyczne stosowane do pomiaru siły przyczepności to takie, w których wielkości mechaniczne (np. siła lub moment skręcający) są mierzone bezpośrednio. Wszystkie inne metody opierają się na ocenie zachowania pod wpływem naprężeń mechanicznych, zgodnie z warunkami praktycznymi. W przypadku tych metod właściwości lepkosprężyste mają szeroki wpływ na ocenę siły przylegania, dlatego można je badać porównawczo tylko w ramach jednej metody.

Każda metoda ma swoje specyficzne zastosowanie. Niewłaściwa metoda może prowadzić do błędnych informacji. Wszystkie metody testowania oceny wytrzymałości adhezyjnej wymagają od testera pewnej rutyny, szczególnie jeśli chodzi o określenie linii podziału. W przypadku większości metod badawczych wyniki badań zależą między innymi od grubości warstwy badanej powłoki. Dodatkowo dla różnych metod mogą wystąpić różnice pomiędzy badaniami na płytce probierczej a w praktyce ze względu na różną chropowatość podłoża.

Skutki rozwarstwień spowodowane warunkami atmosferycznymi lub działaniem korozji nie są przedmiotem niniejszej normy.

Jeśli zaburzenia spójności występują najczęściej podczas badania przyczepności, nie stanowi to kryterium siły przyczepności. Można jednak podać informację o działaniu ochronnym powłoki przed korozją.

Na potrzeby niniejszej normy, oprócz terminów i definicji podanych w normie ISO 4618, stosuje się następujące definicje:

• Adhezja to zjawisko adhezji na styku powierzchni stałej z innym materiałem pod wpływem sił molekularnych. Adhezja to nie to samo, co spójność.
• Spójność to siły, które wiążą folię lub powłokę w całościową całość.
• Uszkodzenie przyczepności to oddzielenie powłoki od podłoża pod wpływem sił zewnętrznych. Podłoże może stanowić inna powłoka lub materiał roboczy znajdujący się pod spodem.
• Uszkodzenie spójności to utrata konsystencji powłoki pod wpływem sił zewnętrznych.
• Siła przyczepności to siła wymagana do oddzielenia powłoki od podłoża lub innej powłoki.
• Siła przyczepności na mokro to siła przyczepności bezpośrednio po wystawieniu na działanie wilgoci.
• Linia podziału to powierzchnia styku, na której następuje uszkodzenie przyczepności.
• Wzór zniszczenia to ogół wizualnych defektów powłoki, które powstają w wyniku testu wytrzymałości adhezyjnej.
• Ocena wzorca błędów to klasyfikacja wzorca błędów za pomocą kryteriów lub wzorców odniesienia.
• Analiza wzorca uszkodzeń to ilościowa ocena wzoru uszkodzeń poprzez określenie względnych wartości procentowych i linii podziału obszarów pod kątem uszkodzeń przyczepności i spójności.
• Główną linią podziału jest linia podziału o największej powierzchni.
• Warunki powtarzalności to warunki, w których niezależne wyniki badań są uzyskiwane w krótkich odstępach czasu tą samą metodą na tych samych obiektach testowych, w tym samym laboratorium, przy użyciu tego samego sprzętu i przez tego samego operatora.
• Granica powtarzalności to wartość lub mniejsza, przy której można się spodziewać, że bezwzględna różnica między dwoma wynikami badań uzyskanymi w warunkach powtarzalności wystąpi z prawdopodobieństwem 95%.
• Warunki odtwarzalności to warunki, w których uzyskuje się niezależne wyniki badań tą samą metodą na tych samych elementach testowych, w różnych laboratoriach, przy użyciu różnych operatorów i innego sprzętu.
• Granica powtarzalności to wartość lub mniejsza, przy której można się spodziewać, że bezwzględna różnica między dwoma wynikami badań uzyskanymi w warunkach powtarzalności wystąpi z prawdopodobieństwem 95%.

Podczas wykonywania próby rozciągania na cylinder badawczy (metalowy cylinder o średnicy 20 mm) przyklejony do powłoki przykładana jest równie rosnąca siła rozciągająca i trwa ona do momentu wyciągnięcia cylindra badawczego. Wytrzymałość na rozciąganie określa się poprzez obliczenie siły rozciągającej wymaganej do wyciągnięcia cylindra badawczego i powierzchni cylindra badawczego.

Podczas wykonywania próby zginania przykłada się równomiernie rosnący moment skręcający do cylindra badawczego (cylindra metalowego o średnicy 12 mm lub 15 mm) przyczepionego do powłoki za pomocą aparatu badawczego napędzanego silnikiem i trzyma się aż do jest wygięty. Siłę przyczepności (wytrzymałość na ścinanie) można odczytać jako naprężenie ścinające bezpośrednio z aparatury badawczej.

Podczas przeprowadzania testu odrywania 1, na świeżo nałożony materiał powłokowy umieszcza się tkaninę określoną pod względem materiału, rozmiaru nici i wielkości porów. Po utwardzeniu powłoki tester rozciągania chwyta nakładającą się tkaninę i powłoka jest odrywana od podłoża pod wpływem ciągłej siły rozciągającej pod kątem 90 stopni. Wytrzymałość na odrywanie określa się jako siłę potrzebną do odrywania i w odniesieniu do szerokości badanej próbki.

Podczas wykonywania testu odrywania 2 powłoka jest odrywana od podłoża w określonych warunkach za pomocą aparatu badawczego zasilanego elektrycznie. Określana jest siła potrzebna do obierania i odnosi się do szerokości obierania.

Podczas wykonywania próby zginania za pomocą stożkowego trzpienia w kształcie klina, panel testowy jest odkształcany od kierunku podłoża poprzez wciśnięcie go w stożkowy trzpień w kształcie klina o określonej geometrii. Wyznacza się najmniejszy promień trzpienia, przy którym w obszarze odkształcanym nie można wykryć wady rozwarstwiania.

Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen, które świadczy dla przedsiębiorstw z różnych sektorów, nasza organizacja świadczy również usługi testowania określone w normie „ISO 19402 Farby i lakiery - Przyczepność powłok”, z wyszkoloną i fachową kadrą oraz zaawansowaną technologią sprzęt.