ISO 13688 Odzież ochronna – Wymagania ogólne

Norma „ISO 13688 Odzież ochronna – Wymagania ogólne”, opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), określa ogólne wymagania dotyczące odzieży ochronnej w zakresie ergonomii, bezpieczeństwa, rozmiarów, starzenia, kompatybilności i etykietowania, a także informacje, które producent powinien dostarczyć wraz z odzieżą ochronną. Norma ta jest przeznaczona do stosowania wyłącznie w połączeniu z innymi normami zawierającymi szczegółowe wymagania dotyczące skuteczności ochrony i nie może być stosowana samodzielnie.

Niniejsza norma stanowi normę odniesienia, do której należy się odwoływać, gdy wymagają tego inne normy. Nie jest przeznaczona do stosowania samodzielnie, lecz wyłącznie w połączeniu z inną normą zawierającą wymagania dotyczące konkretnych właściwości użytkowych produktu zapewniającego ochronę.

Odzież ochronna nie powinna negatywnie wpływać na zdrowie ani higienę użytkownika. Materiały nie powinny uwalniać substancji, o których powszechnie wiadomo, że są toksyczne, rakotwórcze, mutagenne, alergizujące, toksyczne dla układu rozrodczego lub w inny sposób szkodliwe w przewidywalnych warunkach normalnego użytkowania.

Wskazówki dotyczące oceny dopuszczalności materiałów stosowanych w odzieży ochronnej znajdują się w schemacie blokowym załączonym do normy.

Niniejsza lista dokumentów ma charakter wyłącznie informacyjny i stanowi przykład dokumentów, które należy przejrzeć:

• Informacje podawane przez producenta mogą obejmować dane oparte na dowodach, potwierdzające, że produkt nie zawiera żadnych substancji w stężeniach, o których wiadomo lub podejrzewa się, że mogą negatywnie wpływać na higienę lub zdrowie użytkownika.
• Właściwości materiału.
• Karty charakterystyki substancji niebezpiecznych.
• Informacje dotyczące przydatności materiałów do stosowania w żywności, wyrobach medycznych lub innych pokrewnych zastosowaniach.
• Informacje dotyczące badań toksykologicznych, alergennych, rakotwórczych, toksycznych dla układu rozrodczego lub mutagennych przeprowadzonych na materiałach.
• Informacje na temat badań ekotoksykologicznych i innych badań środowiskowych przeprowadzonych na tych materiałach.

Materiały należy dobierać w taki sposób, aby zminimalizować wpływ na środowisko związany z produkcją i utylizacją odzieży ochronnej.

Przegląd ma na celu ustalenie, czy twierdzenie, że materiały nadają się do stosowania w odzieży ochronnej lub sprzęcie ochronnym, jest uzasadnione. Szczególną uwagę zwraca się na obecność plastyfikatorów, składników niereagujących, metali ciężkich, zanieczyszczeń oraz skład chemiczny pigmentów i barwników.

Każda warstwa materiału odzieży ochronnej musi spełniać następujące wymagania:

• Zawartość chromu VI w odzieży skórzanej nie powinna przekraczać 3 mg/kg zgodnie z normą ISO 17075.
• Wszystkie materiały metalowe, które mogą mieć długotrwały kontakt ze skórą (np. zatrzaski, zapięcia), muszą charakteryzować się emisją niklu mniejszą niż 0,5 µg/cm² tygodniowo. Metoda badania powinna być zgodna z normą EN 1811.
• Wartość pH materiałów odzieży ochronnej powinna być większa niż 3,5 i mniejsza niż 9,5. Metoda badania skóry powinna być zgodna z normą ISO 4045, a materiałów tekstylnych z normą ISO 3071.
• Barwników azotowych, które uwalniają rakotwórcze aminy wymienione w normie EN 14362-1, nie można wykryć metodami określonymi w tej normie.

Krótko mówiąc, norma ISO 13688 definiuje podstawowe, wstępne wymagania mające zastosowanie do niemal wszystkich rodzajów odzieży ochronnej (środków ochrony indywidualnej w ramach kategorii odzieży). Nie określa ona ochrony przed konkretnym zagrożeniem (np. wysoką temperaturą, chemikaliami, zagrożeniami mechanicznymi, wymogami dotyczącymi wysokiej widoczności). Działa ona jako norma horyzontalna (ogólna), która powinna być stosowana w połączeniu z konkretnymi normami wertykalnymi dotyczącymi określonych zagrożeń.

Norma ISO 13688 określa minimalne ogólne wymagania dotyczące wydajności w następujących obszarach:

• Ergonomia: Ubrania powinny być zaprojektowane tak, aby zapewniać swobodę ruchów, dobrze przylegać do ciała podczas użytkowania i nie ograniczać ruchów ani nie powodować dyskomfortu użytkownika podczas normalnych czynności zawodowych.
• Nieszkodliwość (bezpieczeństwo materiałów): Materiały i komponenty nie mogą negatywnie wpływać na zdrowie i higienę użytkownika (np. nie mogą zawierać szkodliwych substancji w ilościach, które mogłyby powodować podrażnienia skóry, alergie lub inne niekorzystne skutki w przewidywalnych warunkach użytkowania).
• Rozmiary: Rozmiary standardowe oparte na pomiarach ciała (zgodnie z normą EN 13402), rozmiary są wyraźnie oznaczone na odzieży.
• Starzenie: Odporność na przewidywalne pogorszenie jakości z upływem czasu, wynikające z przechowywania, mycia, czyszczenia, dezynfekcji lub normalnego użytkowania (wydajność nie powinna spaść poniżej akceptowalnego poziomu po symulowanym starzeniu).
• Kompatybilność: Odzież ochronna musi być kompatybilna z innymi elementami wyposażenia ochronnego, które użytkownik może nosić jednocześnie (np. nie powinno być żadnej interakcji między kurtką a maską oddechową, rękawicami, kaskiem itp.).
• Etykietowanie: Czytelne i trwałe etykiety powinny zawierać: nazwę lub identyfikator producenta, oznaczenie typu/modelu, wymiary, piktogramy wskazujące spełnienie określonych norm ochrony, instrukcje dotyczące pielęgnacji (takie jak pranie i suszenie) oraz wszelkie istotne ostrzeżenia lub ograniczenia dotyczące użytkowania.
• Informacje dostarczone przez producenta: Szczegółowe instrukcje dotyczące użytkowania, przechowywania, konserwacji, kontroli i utylizacji, a także ostrzeżenia dotyczące ograniczeń w zakresie przechowywania.

W Europie zgodność z normą ISO 13688 jest obowiązkowa dla niemal wszystkich rodzajów odzieży ochronnej wprowadzanej do obrotu na mocy unijnego rozporządzenia 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej. Producenci, importerzy i jednostki notyfikowane konsekwentnie powołują się na tę normę podczas testowania, certyfikowania i etykietowania środków ochrony indywidualnej.

Norma ta gwarantuje spójny minimalny poziom jakości, wygody, trwałości i wiedzy użytkowników we wszystkich kategoriach odzieży ochronnej, od kamizelek o wysokiej widoczności i kombinezonów chemicznych po kombinezony odporne na ciepło i kombinezony chroniące przed łukiem elektrycznym.

Dla organizacji zajmujących się projektowaniem, produkcją, zakupem lub certyfikacją odzieży ochronnej norma ISO 13688 stanowi podstawę, na której budowane są wszystkie inne specjalistyczne normy dotyczące ochrony.

Norma ta jest konieczna, ponieważ odzież ochronna stanowi kluczowy sprzęt ochrony osobistej w niebezpiecznych środowiskach pracy. Bez ujednoliconego zestawu zasadniczych wymagań bezpieczeństwo, dostępność i niezawodność takiej odzieży mogą się znacznie różnić w zależności od producenta, kraju i rodzaju produktu, co może narażać pracowników na ryzyko lub tworzyć bariery dla uczciwego handlu międzynarodowego.

Normę tę uważa się za ważną z następujących powodów:

• Ustanawia spójną minimalną bazę jakościową dla całej odzieży ochronnej.
• Działa jako ogólna norma, która uzupełnia (szczegółowe) normy.
• Wspiera zgodność z przepisami prawnymi i dostęp do rynku.
• Chroni pracowników poprzez promowanie praktycznego i użytecznego sprzętu ochrony osobistej.

Nasza organizacja, dysponująca kompetentną i doświadczoną kadrą, od wielu lat rozumie potrzeby swoich klientów, zapewniając im zaawansowane usługi testowe, których potrzebują, oraz wspierając ich we wdrażaniu, wdrażaniu i doskonaleniu systemów zarządzania. W tym zakresie świadczymy również usługi testowe zgodne z normą ISO 13688.