ISO/TS 16186 Ayakkabı - Ayakkabı ve Ayakkabı Bileşenlerinde Potansiyel Olarak Mevcut Olan Kritik Maddeler - Dimetil Fumarat (DMFU) Tayini

Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından geliştirilen “ISO/TS 16186 Ayakkabı - Ayakkabı ve ayakkabı bileşenlerinde potansiyel olarak mevcut olan kritik maddeler - Dimetil fumarat (DMFU) tayini” standardında, tek dört kutuplu kütle spektrometresi (GC-MS) veya tandem dört kutuplu kütle spektrometresi (GC-MS/MS) ile gaz kromatografisi kullanılarak dimetil fumarat (DMFU) içeriğinin belirlenmesine yönelik bir yöntem açıklanmaktadır. Bu standart, metal parçalar hariç her türlü ayakkabı ve ayakkabı bileşeni için geçerlidir.

Prensip olarak numune, ultrasonik bir banyoda 60 derecede aseton kullanılarak çıkarılır. Bu adımda, test edilen malzemeye bağlı olarak iki farklı prosedür kullanılabilir:

• Ekstrakte edilen çözeltinin saflaştırılması ve konsantrasyonu olmadan standart prosedür, örneğin tekstil ayakkabı bileşenleri gibi basit bir kromatogram veren örnekler için kullanılabilir.
• Ekstraktın saflaştırılması ve konsantrasyonu ile karmaşık matris prosedürü, deri gibi karmaşık matris etkisi olan örnekler için kullanılabilir.

Ekstraktın bir kısmı, tek dört kutuplu kütle spektrometrisi (GC-MS) veya tandem dört kutuplu kütle spektrometrisi (GC-MS/MS) ile bir gaz kromatografisi kullanılarak analiz edilir.

Testlerde, ISO 4787 standardına uygun olağan laboratuvar ekipmanı ve laboratuvar cam malzemeleri yanı sıra şu ekipman kullanılır:

• En az 0,1 mg hassasiyetli analitik terazi.
• Sıkıca kapatılabilen vidalı kapaklı cam şişe (örneğin 40 ml hacim).
• Yaklaşık 60 derecede çalışmaya uygun, ayarlanabilir sıcaklığa sahip ultrasonik banyo.
• 0,45 µm gözenek genişliğine sahip PTFE (teflon) membran filtre.
• Kapaklı GC şişesi (örneğin 2 ml hacim).
• Volumetrik şişeler.
• Kütle seçici dedektörlü gaz kromatografisi (GC-MS veya GC-MS/MS).
• Sıkıca kapatılabilen vidalı kapaklı kehribar cam şişe (örneğin 10 ml hacim).
• Aktifleştirilmiş magnezyum silikat kartuşu.
• Konik tüplere ve ayarlanabilir sıcaklığa sahip, 40 dereceye kadar çalışmaya uygun azot buharlaştırıcı.

Test numunesi, ayrı olarak test edilen tek bir malzeme tipinden (tekstil, deri, polimer veya diğer organik malzemeden yapılmış) oluşmalıdır. Homojen malzeme numunelerini yaklaşık 3 mm ila 5 mm kenar uzunluğunda parçalara kesilir. Aynı malzeme tipinden en fazla üç test numunesi (eşit kütleli) birlikte test edilebilir ve tespit ve kantifikasyon sınırları dikkate alınır. Kurutucu, ayakkabıların DMFU kontaminasyonunun bir kaynağı olabilir. Kurutucu numuneleri herhangi bir işlem yapılmadan kullanılabilir.

Standart prosedüre göre numunenin 1,0 g artı/eksi 0,1 g’ı bir cam şişeye tartılır, kütle en yakın 1 mg’a kaydedilir, 0,1 ml iç standart çalışma çözeltisi ve 9,9 ml aseton ilave edilir ve şişe kapatılır. Numune ultrasonik banyoda 60 derece artı/eksi 5 derece sıcaklıkta 60 dakika artı/eksi 5 dakika boyunca tutulur. İçerik basınç altında olabileceğinden, soğutmadan şişe açmamak gerekir. En az 27 derecenin altına soğuduktan sonra, çözelti boşaltılır ve gerekirse hafif bir azot akımı altında 1,0 ml’ye düşürülür. Bu çözelti bir PTFE membran filtresinden süzülür. Ekstraktın bir kısmı bir GC şişesine aktarılır ve bir kapakla kapatılır.

Karmaşık matris için prosedüre göre ekstraksiyon için bir cam şişeye numunenin 1,0 g artı/eksi 0,1 g’ı tartılır, kütle en yakın 1 mg’a yuvarlanarak kaydedilir, iç standart çözeltisinden 0,1 ml ve asetondan 9,9 ml ilave edilir ve şişe kapatılır. Numune bir ultrasonik banyoda 60 derece artı/eksi 5 derecede 60 dakika artı/eksi 5 dakika boyunca ekstrakte edilir.

En az 27 derecenin altına soğutulduktan sonra, 5 ml ekstre konik bir tüpe aktarılır ve hafif bir azot akımı altında yaklaşık 0,2 ml’ye düşürülür. Ekstrakt n-heksan ile 1 ml’ye yeniden oluşturulur. Yeniden oluşturulan ekstrakt aktive edilmiş bir magnezyum silikat kartuşu üzerinde saflaştırılır.

Kalibrasyon çözeltileri hazırlanırken, çalışma çözeltilerinden asetonda iç standart dahil olmak üzere dimetil fumarat ve dimetil maleat karışımının en az 3 kalibrasyon çözeltisi analiz için uygun konsantrasyonlarda hazırlanır. Her çözelti, son numune özütündeki iç standart konsantrasyonuyla eşleşen bir konsantrasyonda iç standardı içermelidir.

Ekstrakte edilen dimetil fumarat (DMFU) GC-MS veya GC-MS/MS ile belirlenir. Dimetil maleatın neden olduğu yanlış pozitif sonuçları önlemek için dimetil fumarat ve dimetil maleatın yeterli şekilde ayrılması gerekir.

Numunedeki dimetil fumarat hesaplanırken, bilinen standart konsantrasyonuna karşı tepkinin bir kalibrasyon grafiği çizilir. Kalibrasyon grafiğinden, dimetil fumarat konsantrasyonunu mg/l olarak interpole edilir. Dimetil fumarat seviyesi, verilen formüle göre test edilen malzemenin kütle oranı olarak hesaplanır.

Eğer miktar tayini sınırı 0,1 mg/kg sınırının altında olması gerekiyorsa, numune çözeltisinin konsantrasyonu ile düşürülebilir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “ISO/TS 16186 Ayakkabı - Ayakkabı ve ayakkabı bileşenlerinde potansiyel olarak mevcut olan kritik maddeler - Dimetil fumarat (DMFU) tayini” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.