EN 13430 Ambalajlama - Malzeme Geri Dönüşümüyle Geri Kazanılabilir Ambalajlama Gereksinimleri

Bir Avrupa standardı olan “EN 13430 Ambalajlama - Malzeme geri dönüşümüyle geri kazanılabilir ambalajlama gereksinimleri” standardında, ambalajın hem ambalaj hem de geri kazanım teknolojilerinin sürekli gelişimi desteklenirken malzeme geri dönüşümü sürecinde geri kazanılabilir olarak sınıflandırılması için gereklilikler ve bu gerekliliklere uygunluğun değerlendirilmesi için prosedürler açıklanmaktadır. Ancak bu standart kendi başına uygunluk varsayımı sağlayamaz. Bu standardı uygulama prosedürü “EN 13427 Ambalajlama - Ambalaj ve ambalaj atığı alanında Avrupa standartlarının kullanımına ilişkin gereklilikler” standardında yer almaktadır.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, EN 13193, EN 13427 ve EN 13437 standartlarında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Boş ambalaj: Bir ambalaj, normal ve öngörülebilir koşullar altında, boşaltıcı tarafından çıkarılabilen tüm ürün kalıntıları, o ambalaj türü için yaygın olarak kullanılan uygulamalarla çıkarılmışsa boştur. Yaygın uygulamaların kapsamlı olmayan bir listesi şunları içerir: iç astarın çıkarılması, dökme, pompalama, emme, çalkalama, kazıma, sıkma, durulama ve silme.
• Birincil ham madde, hiçbir şekilde nihai kullanım ürününe işlenmemiş malzemedir.
• Geri dönüşüm, atık malzemelerin orijinal amaç veya organik geri dönüşüm dahil ancak enerji geri kazanımı hariç diğer amaçlar için bir üretim sürecinde yeniden işlenmesidir.
• Geri dönüşüm süreci, toplanan ve sınıflandırılan kullanılmış ambalaj ve hurdayı, bazı durumlarda diğer malzemelerle birlikte ikincil ham maddeye veya ürünlere dönüştüren fiziksel veya kimyasal süreci ifade eder. İlgili geri dönüşüm süreçlerinin açıklaması EN 13437 standardında yer almaktadır.
• İkincil ham madde, birincil üretim sürecinde ortaya çıkan hurda hariç, kullanılmış ürünlerden ve hurdadan ham madde olarak kullanılmak üzere geri kazanılan malzemedir. Birincil üretim sürecinin kesin yapısı malzeme sektörlerine göre değişiklik gösterebilir. EN 13437 standardındaki ilgili akış şemasına başvurulması bu süreci açıklar.
• Tedarikçi, ambalaj veya paketlenmiş ürünü piyasaya sürmekten sorumlu kuruluştur.

Bu standardın herhangi bir özel ambalaja uygulanması EN 13427 standardında belirtildiği gibi olmalıdır. Tedarikçi, bitmiş ambalajın nihai tasarımına ulaşılmasında bu standardın eklerinde tanımlanan prosedürlerin izlendiğini ve ambalaj malzemelerinin belirli bir yüzdesinin geri dönüştürülebilir olduğunun iddia edilebileceğini gösterebilmelidir (Ek A ve Ek B).

Ambalaj, genellikle etiketler ve kapaklarla temsil edilen küçük bileşenlerden çok malzemeli ambalajlardaki daha büyük oranlara kadar değişen oranlarda birden fazla malzeme kullanabilir. Tedarikçi, geri dönüşüm için mevcut ambalajın işlevsel biriminin ağırlıkça yüzdesini beyan etmeli ve amaçlanan malzeme geri dönüşüm akışını belirtmelidir. Bu beyan için bir format bu standart ekinde yer almaktadır (Ek C).

“CR 13688 Ambalajlama - Malzeme geri dönüşümü - Geri dönüşüme sürekli bir engel teşkil etmesini önlemek için maddeler ve malzemeler için gereklilikler hakkında rapor” standardı, ambalajın işlevsel biriminin malzeme geri dönüşümüne sürekli engel teşkil edebilecek malzemeler ve maddeler hakkında rehberlik sağlar. Toplama ve ayırma süreçlerinde yabancı malzemelerle temas yoluyla ambalajın kirlenmesi veya temizledikten sonra bile ambalaj içeriğinin kalıntıları, malzeme geri dönüşümüne engel olarak kabul edilmez.

Ambalajın bu standarda uygunluğu (malzeme geri dönüşümü) konusunda tedarikçi, bu standartta belirtilen gerekliliklere uygunluğuna dair yazılı bir beyan hazırlamalıdır. Ayrıca değerlendirme belgelendirilmelidir.

EN 13430 standardı, malzeme geri dönüşümüyle geri kazanılabilir ambalajlar için net ve tutarlı gereklilikler belirlediği için gereklidir. Bu standart, şu nedenlerle önemli görülmektedir:

• Döngüsel ekonomi hedeflerini destekler: Bu standart, kullanımdan sonra etkili bir şekilde geri dönüştürülebilen ambalajları teşvik eder. Bu, atığı azaltma, kaynakları koruma ve doğrusal ekonomiden dairesel ekonomiye geçiş için Avrupa Birliği normları ve küresel girişimlerle uyumludur.
• Net tasarım yönergeleri sağlar: Bu standart, ambalaj tasarımcılarının ve üreticilerinin şu özelliklere sahip ürünler yaratmasına yardımcı olur:
  • Teknik olarak geri dönüştürülebilir
  • Mevcut geri dönüşüm altyapısı ile uyumlu
  • Geri dönüştürülebilir malzemelerle üretilmiş

Bu, geri dönüştürülebilir ambalajlar etrafındaki karışıklığı ve yeşil aklama iddialarını azaltır.

• Atık yönetimi verimliliğini artırır: Bu standart, ambalajın malzeme geri kazanımı için tasarlanmasını sağlayarak:
  • Depolama atıklarını azaltır
  • Çevre kirliliğini en aza indirir
  • Geri dönüşüm endüstrisi verimliliğini ve malzeme saflığını destekler
• Yasal ve düzenleyici uyumluluk sağlar: Birçok Avrupa Birliği ülkesinde bu standarda uyum şunları sağlayabilir:
  • Ambalaj atığı direktiflerine (94/62/EC sayılı Avrupa ambalaj ve ambalaj atıkları direktifi gibi) uyulduğunun kanıtı olarak hizmet edebilir.
  • Pazar erişimi veya eko-etiketleme için ön koşul olabilir.
• Endüstri sorumluluğunu teşvik eder: Bu standart, üreticilerin ambalajlarının kullanım sonrası yönetiminden sorumlu olduğu genişletilmiş üretici sorumluluğu (EPR) şemalarına katkıda bulunur.
• Şeffaflık ve uyumlaştırmayı teşvik eder: Bu standart, endüstriler ve ülkeler arasında tek tip bir değerlendirme yöntemi sunar ve şunları kolaylaştırır:
  • Adil karşılaştırmalar
  • Tutarlı çevresel iddialar
  • Avrupa genelinde uygulamaların uyumlaştırılması

Ambalaj tasarımı, sürdürülebilirlik veya düzenleyici uyumluluk ile çalışan firmalar için EN 13430 standardını anlamak ve uygulamak, modern çevre standartlarını karşılamak için olmazsa olmazdır.

EN 13430 standardı, ambalajın malzeme geri dönüşümüyle geri kazanılabilir olarak kabul edilmesi için karşılaması gereken teknik gereklilikleri ana hatları ile belirtir. Bu gereklilikler, ambalajın toplanmasını, sınıflandırılmasını ve yeni ürünler üretmek için kullanılan ham maddelere işlenmesini sağlar. Temel teknik gereklilikler şunları içerir:

• Geri dönüşüm için tasarım: Ambalaj, şu şekilde tasarlanmalıdır:
  • Atık akışından ayrılabilir
  • Mevcut geri dönüşüm teknolojileriyle uyumludur
  • Geri dönüşüm sürecini kirletmez
• Malzeme uyumluluğu: Kullanılan malzemeler, örneğin plastikler, metaller, cam, kağıt, geri dönüştürülebilir olmalı ve geri dönüşüm sistemleri tarafından genel olarak kabul görmelidir. Çok malzemeli ambalajlar, örneğin lamine katmanlar ayrılabilir olmalı veya bir birim olarak geri dönüştürülebilir olduğu kanıtlanmalıdır.
• İşlem uygulanabilirliği: Ambalajın şu özelliklere sahip olduğu gösterilmelidir:
  • Standart atık yönetimi uygulamaları kullanılarak toplanıp sınıflandırılabileceği
  • Ticari olarak temin edilebilen geri dönüşüm işlemleri kullanılarak yeniden işlenebileceği
  • Yeni ürünlerde yeniden kullanılmak üzere yeterli kalitede malzemeyle sonuçlanacağı
• Belgeleme gereksinimleri: Üreticiler şunları sağlayan belgeler sağlamalıdır:
  • Malzemenin geri dönüştürülebilir olduğunu doğrular
  • Geri dönüşüm altyapısının kullanılabilirliğini gösterir
  • Geri dönüştürülebilirlik iddialarını destekleyen test sonuçlarını veya endüstri verilerini içerir
• Geri dönüşüm işlemine etkisi: Ambalaj şunları yapmamalıdır:
  • Geri dönüşüm tesisi operasyonlarına müdahale etmemeli
  • Aşırı aşınma veya kalıntıya neden olmamalı
  • Geri dönüştürülmüş malzemenin kalitesini veya verimini düşürmemeli
• Değerlendirme yöntemleri: Bu standart, geri dönüştürülebilirliğin nasıl değerlendirileceğine ilişkin şunlar dahil olmak üzere rehberlik içerir:
  • Laboratuvar testleri
  • Pilot geri dönüşüm denemeleri
  • Mevcut veri tabanlarının ve geri dönüşüm performans verilerinin kullanımı

Özetle EN 13430 standardında uyum için ambalaj şunları sağlamalıdır:

• Malzeme: Geri dönüştürülebilir olmalıdır
• Tasarım: Kolay ayırma olanağı sağlamalıdır
• İşleme: Güncel teknolojilerle işlenebilir olmalıdır
• Çıktı kalitesi: Geri dönüştürülmüş malzeme pazar talebini ve standartlarını karşılamalıdır
• Belgeleme: Geri dönüştürülebilirliğe dair kanıt sağlanmalıdır

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN 13430 Ambalajlama - Malzeme geri dönüşümüyle geri kazanılabilir ambalajlama gereksinimleri” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.