EN 1109 Płyty bitumiczne do hydroizolacji dachów – Oznaczanie elastyczności w niskiej temperaturze

Europejska norma „EN 1109 Elastyczne arkusze hydroizolacyjne – Arkusze bitumiczne do hydroizolacji dachów – Oznaczanie elastyczności w niskiej temperaturze” opisuje procedurę oznaczania elastyczności arkuszy bitumicznych w niskich temperaturach.

Badanie można przeprowadzić sekwencyjnie na górnej lub dolnej powierzchni blachy w ustalonej temperaturze lub w różnych przedziałach temperaturowych, aby określić temperaturę gięcia na zimno, która stanowi temperaturę graniczną. W związku z tym badanie może służyć do weryfikacji minimalnej temperatury gięcia na zimno dla danego produktu lub do określenia konkretnej temperatury gięcia na zimno dla danego produktu, na przykład w celu określenia zmiany tych właściwości w wyniku sztucznego starzenia.

W przypadku płyt z tą samą mieszanką bitumiczną po obu stronach, gdzie zbrojenie jest wizualnie umieszczone w części bliższej górnej powierzchni, badanie przeprowadza się tylko po stronie dolnej. Jeśli górna powierzchnia jest pokryta włókniną (np. bibułką, włókniną) lub blachą, badanie przeprowadza się tylko po stronie dolnej. Jeśli płyta na górnej powierzchni jest pokryta trwałą, lekką powłoką ochronną, a zbrojenie jest umieszczone w części bliższej górnej powierzchni, badanie przeprowadza się tylko po stronie dolnej.

Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Elastyczność odnosi się do zdolności próbek papy bitumicznej do zginania się bez pękania w określonych warunkach.
• Temperatura gięcia na zimno odnosi się do najniższej temperatury, w której próbki papy bitumicznej można zginać wokół określonego trzpienia bez pękania.
• Pęknięcie oznacza pęknięcie rozciągające się do zbrojenia powłoki arkusza bitumicznego lub przechodzące przez całą niezbrojoną płytę.

Zasadniczo próbki z próbki testowej są zginane o 180 stopni w mechanicznym aparacie do gięcia zanurzonym w cieczy chłodzącej. Po zgięciu próbki są badane pod kątem pęknięć powłoki.

Konstrukcja i działanie urządzenia używanego w testach są opisane w normie. Urządzenie składa się z dwóch nieobrotowych cylindrów o średnicy 20 mm plus/minus 0,1 mm oraz umieszczonego między nimi cylindrycznego lub półcylindrycznego trzpienia gnącego o średnicy 30 mm plus/minus 0,1 mm, który może się poruszać ku górze.

Dzięki regulowanej odległości między rolkami, odległość między rolkami a trzpieniem gnącym można dostosować do grubości blachy. Część gnąca urządzenia zanurzona jest w kąpieli termostatycznej, której temperatura może być regulowana z dokładnością do 0,5 stopnia Celsjusza w zakresie od +20 do -40 stopni Celsjusza. Zastosowane chłodziwo ma następujące właściwości:

• Do minus 25 stopni: mieszanina glikolu etylenowego i wody (stosunek objętości 1:1)
• Poniżej minus 25 stopni: mieszanina etanolu i wody (stosunek objętości 2:1)

W przypadku płyt bitumicznych modyfikowanych elastomerami, mieszaninę etanolu i wody (w stosunku objętościowym 2:1) można stosować w dowolnej temperaturze. Do kontroli temperatury badania wymagany jest dodatkowy termometr o dokładności pomiaru do 0,5°C. Termometr należy umieścić w medium badawczym na tym samym poziomie co próbka badawcza.

Należy użyć odpowiednich, wyjmowanych uchwytów, aby umieścić próbki testowe płasko i całkowicie zanurzone w płynie testowym w celu kondycjonowania. Uchwyty muszą być w stanie utrzymać co najmniej pięć próbek testowych w serii. Podczas badania trzpień gnący jest unoszony od dołu do próbki testowej z prędkością 360 mm/min, zginając próbkę o kąt 180 stopni. Elektroniczny układ sterowania musi zapewnić utrzymanie prędkości przesuwu na poziomie 360 ​​± 40 mm/min przez cały proces gięcia i we wszystkich temperaturach.

Pęknięcia są wykrywane wzrokowo przez testera, bez pomocy przyrządów optycznych. Aby umożliwić dokładną ocenę, droga przesuwu jest definiowana tak, aby próbka badana wystawała z chłodziwa na końcu procedury. Droga przesuwu musi być ograniczona odpowiednio ustawionymi wyłącznikami krańcowymi.

Prostokątne próbki do badań o wymiarach 140 mm plus/minus 1 mm x 50 mm plus/minus 1 mm, zgodnie z wymaganiami badań, pobiera się równomiernie na całej szerokości arkusza, przy czym większy wymiar rozciąga się wzdłużnie. Próbki do badań należy pobierać nie bliżej niż około 150 mm od krawędzi arkusza. Próbki do badań numeruje się kolejno, zaczynając od jednej krawędzi arkusza, a spodnia strona arkusza jest oznaczana.

Podczas przygotowywania próbek do badań należy usunąć folię ochronną, najlepiej poprzez nałożenie taśmy samoprzylepnej w temperaturze otoczenia, schłodzenie próbki do temperatury zbliżonej do zakładanej temperatury gięcia na zimno, a następnie usunięcie taśmy klejącej z próbki. Alternatywnie lub dodatkowo folię można usunąć za pomocą strumienia sprężonego powietrza (maksymalne ciśnienie około 5 barów, średnica dyszy około 0,5 mm). Usuwanie folii za pomocą ciepła (np. płomienia gazowego) jest niedozwolone. Próbki do badań należy następnie kondycjonować na płaskim podłożu w temperaturze 23°C plus/minus 2°C przez co najmniej 4 godziny przed badaniem, upewniając się, że nie stykają się ze sobą. Do podłoża nie powinno przylegać żadne klejenie. W razie potrzeby można użyć arkusza papieru silikonowanego. Luźne granulki powierzchniowe należy usunąć poprzez delikatne opukiwanie.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, może pochwalić się silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia naukowe i technologiczne oraz stale się rozwijają. W tym kontekście oferujemy również usługi testowe zgodne z normą EN 1109: Elastyczne membrany hydroizolacyjne – Bitumiczne membrany hydroizolacyjne do dachów – Oznaczanie elastyczności w niskich temperaturach.