ISO 15686 Budynki i aktywa budowlane – Planowanie okresu użytkowania

Norma ISO 15686 Budynki i aktywa budowlane – Planowanie okresu użytkowania, opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), składa się z następujących podsekcji opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma ISO 15686-1, część 1: Zasady ogólne i ramy, ustanawia ogólne zasady planowania okresu użytkowania oraz systematyczne ramy planowania okresu użytkowania w całym cyklu życia planowanego budynku lub obiektu budowlanego (lub w pozostałym cyklu życia istniejących budynków lub obiektów budowlanych). Cykl życia obejmuje inicjację, definicję projektu, projektowanie, budowę, uruchomienie, eksploatację, konserwację, renowację, wymianę, demontaż oraz ostateczną utylizację, recykling lub ponowne wykorzystanie składnika aktywów (lub jego części), w tym jego komponentów, systemów i instalacji budowlanych. Niniejsza norma ma zastosowanie do planowania okresu użytkowania poszczególnych budynków.
• Norma ISO 15686-2, część 2: Procedury szacowania okresu użytkowania opisuje procedury ułatwiające szacowanie okresu użytkowania komponentów budowlanych na podstawie parametrów technicznych i funkcjonalnych. Zawiera ona ogólne ramy, zasady i wymagania dotyczące przeprowadzania i raportowania takich badań. Niniejsza norma nie dotyczy ograniczeń okresu użytkowania wynikających z przestarzałości lub innych niemierzalnych lub nieprzewidywalnych warunków eksploatacyjnych.

Opisana metodologia ma charakter ogólny i ułatwiać prognozowanie okresu użytkowania dowolnego typu elementu budowlanego przeznaczonego do użytkowania w danym lub w zakresie środowisk eksploatacyjnych, dla danego lub odpowiedniego zestawu wymagań eksploatacyjnych. W praktyce prognozowanie okresu użytkowania często ogranicza się do uwzględnienia kilku typowych środowisk eksploatacyjnych lub jednego środowiska referencyjnego, uzupełnionego o analizę wrażliwości czynników degradujących na zmiany stężeń. W niniejszej pracy termin „prognozowanie” odnosi się do jednej lub dowolnej kombinacji następujących metod oceny okresu użytkowania:

• Przyspieszenie wymiaru czasu (w przyspieszonych ekspozycjach krótkoterminowych)
• Interpolacja/ekstrapolacja z wykorzystaniem danych z podobnych komponentów
• Interpolacja/ekstrapolacja z wykorzystaniem danych z podobnych środowisk usługowych
• Ekstrapolacja w czasie (krótkotrwałe narażenie podczas użytkowania)

• Norma „ISO 15686-4 Część 4: Planowanie okresu użytkowania z wykorzystaniem modelowania informacji o budynku” zawiera informacje i wytyczne dotyczące stosowania standardów wymiany informacji oraz niezbędnych danych pomocniczych do planowania okresu użytkowania budynków, obiektów budowlanych i ich komponentów. Zawiera ona wytyczne dotyczące strukturyzowania informacji z istniejących źródeł danych w celu zapewnienia, że ​​treść informacji jest przekazywana w strukturze zgodnej z międzynarodowymi standardami wymiany informacji. W szczególności odniesiono się do normy ISO 16739.

Normę tę można stosować do następujących celów:

• Osiągnięcie i utrzymanie wspólnego zrozumienia w kontekście krajowym i projektowym
• Określ pożądane rezultaty i zdefiniuj odpowiednią jakość
• Określ odpowiednie wysiłki i narzędzia zarządzania
• Określenie wymaganego wysiłku i zasobów

Planowanie okresu użytkowania polega na wykorzystaniu danych o elementach budynku lub zasobu budowlanego w celu określenia i zakomunikowania ich projektu, przewidywanego lub szacowanego okresu użytkowania. Budynki są coraz częściej projektowane z wykorzystaniem modelowania informacji o budynku (BIM), podejścia, które pozwala na określenie specyfikacji wszystkich obiektów w budynku oraz sposobu ich integracji z częściami, zespołami i systemami. Architekt lub inżynier może opisać obiekty za pomocą modelowania informacji o budynku (BIM).

• Norma „ISO 15686-5 Część 5: Rachunek kosztów cyklu życia” opisuje wymagania i wytyczne dotyczące przeprowadzania analiz kosztów cyklu życia budynków i aktywów wybudowanych oraz ich komponentów, zarówno nowych, jak i istniejących. Rachunek kosztów cyklu życia uwzględnia koszty lub przepływy pieniężne poniesione od momentu nabycia, przez eksploatację, aż do momentu likwidacji – czyli koszty powiązane (oraz przychody i koszty zewnętrzne, jeśli są one uwzględnione w uzgodnionym zakresie). Rachunek kosztów cyklu życia zazwyczaj obejmuje porównanie alternatywnych rozwiązań lub oszacowanie przyszłych kosztów na poziomie portfela, projektu lub komponentu. Rachunek kosztów cyklu życia przeprowadza się w uzgodnionym okresie analizy, jasno określając, czy analiza obejmuje tylko część wybudowanego aktywa, czy cały cykl życia.

Celem analizy kosztów cyklu życia powinno być kwantyfikacja kosztów cyklu życia jako danych wejściowych do procesu decyzyjnego lub oceny, a zazwyczaj powinna ona uwzględniać dane wejściowe z innych ocen (np. oceny oddziaływania na środowisko, oceny projektu, oceny bezpieczeństwa, oceny funkcjonalności i oceny zgodności z przepisami). Kwantyfikacja powinna być na poziomie szczegółowości wymaganym dla kluczowych faz projektu. Zakres kosztów uwzględnionych lub wyłączonych z analizy kosztów cyklu życia powinien zostać określony i uzgodniony z klientem na samym początku.

• Norma ISO 15686-6, Część 6: Procedury uwzględniania wpływu na środowisko, opisuje sposób oceny potencjalnego wpływu na środowisko alternatywnych projektów obiektów budowlanych na etapie projektowania. Norma ta definiuje interfejs między oceną cyklu życia obiektów a planowaniem okresu użytkowania. W celu wyjaśnienia kontekstu normy przywołano również inne kryteria efektywności, ale nie zostały one zdefiniowane w jej zakresie.

Oddziaływanie na środowisko związane z aktywami budowlanymi może być znaczące i powinno być uwzględniane w planowaniu projektu. Każdy produkt ma wpływ na środowisko. Oddziaływanie to może wystąpić na dowolnym lub wszystkich etapach cyklu życia produktu i może mieć charakter lokalny, regionalny, globalny lub stanowić kombinację tych trzech. Ulepszenia w jednym obszarze zainteresowania mogą prowadzić do pogorszenia wydajności w innym obszarze. Niniejsza norma nie zawiera żadnych zaleceń dotyczących równowagi między aspektami środowiskowymi a innymi aspektami.

• Norma ISO 15686-7, Część 7: Ocena efektywności na potrzeby informacji zwrotnej dotyczącej danych o okresie użytkowania z aplikacji, stanowi ogólną podstawę oceny efektywności na potrzeby informacji zwrotnej dotyczącej danych o okresie użytkowania z istniejących budynków i obiektów budowlanych. Zawiera ona definicję terminów, które mają być stosowane, oraz opis sposobu opisywania i dokumentowania (technicznej) efektywności w celu zapewnienia spójności. Celem niniejszej normy jest opisanie zasad badań i oceny efektywności okresu użytkowania, ze szczególnym uwzględnieniem zaleceń technicznych. Opisuje ona ogólną metodologię, w tym terminologię, która zawiera wskazówki dotyczące planowania, dokumentowania i faz przeglądu, a także analizy i interpretacji ocen efektywności na poziomie obiektu (pojedynczego budynku) i sieci (zasobu budowlanego). Chociaż planowanie konserwacji wykracza poza zakres niniejszej normy, badania ukierunkowane na konserwację i późniejsze zalecane działania mogą mieć znaczący wpływ na okres użytkowania i efektywność.
• Norma ISO 15686-8, Część 8: Referencyjny okres użytkowania i szacowanie okresu użytkowania zawiera wytyczne dotyczące podawania, wyboru i formatowania danych dotyczących referencyjnego okresu użytkowania oraz stosowania tych danych do obliczania szacowanego okresu użytkowania metodą współczynnikową. Norma ta nie zawiera jednak wytycznych dotyczących szacowania wartości części modyfikowanej ani współczynników od A do G przy użyciu danych referencyjnych warunków użytkowania i warunków użytkowania specyficznych dla danego obiektu.
• ISO 15686-9 Część 9: Wytyczne dotyczące oceny danych dotyczących okresu użytkowania zawiera specyfikację techniczną oraz wytyczne dotyczące pozyskiwania i prezentacji danych referencyjnych dotyczących okresu użytkowania. Niniejsza norma ma zastosowanie do producentów, którzy udostępniają dane referencyjne dotyczące okresu użytkowania do wykorzystania w planowaniu okresu użytkowania zgodnie z innymi częściami. W niniejszej normie, o ile kontekst nie wskazuje inaczej, termin „budynek” oznacza budynek, inny obiekt inżynieryjno-budowlany lub wybudowany majątek trwały. Ponadto, o ile nie określono inaczej, termin „komponent” oznacza materiał, produkt, komponent, zespół lub system.

Szacunkowy okres użytkowania całego budynku powinien zostać ustalony na podstawie szacunków okresu użytkowania wszystkich istotnych komponentów wchodzących w jego skład. Szacunki powinny opierać się na referencyjnym okresie użytkowania, szczegółowo opisanym w odpowiednich rozdziałach. Szacunkowy okres użytkowania powinien uwzględniać aspekty, które będą wpływać na wydajność i degradację komponentów w całym okresie ich użytkowania, zmieniając tym samym referencyjny okres użytkowania. Należą do nich: wewnętrzna wydajność komponentu, poziom projektu robót, standardy wykonania (lub poziom realizacji robót), środowisko wewnętrzne, środowisko zewnętrzne, warunki użytkowania oraz poziom konserwacji.

• Norma ISO 15686-10 Część 10: Kiedy oceniać sprawność funkcjonalną opisuje, kiedy należy określić lub zweryfikować wymagania dotyczące sprawności funkcjonalnej budynków i towarzyszących im obiektów w całym okresie ich użytkowania, a kiedy należy zweryfikować zdolność budynków i obiektów do spełnienia tych wymagań. Niniejsza norma ma zastosowanie do dowolnego zasobu, niezależnie od tego, czy jest to zespół lub portfel budynków, pojedynczy budynek (duży lub mały), czy też obiekt w budynku (taki jak grupa pomieszczeń, jedno lub kilka pięter). Ma ona zastosowanie do szerokiego zakresu ról interesariuszy, od właścicieli i zarządców po użytkowników, najemców i innych użytkowników. Pozostałe sekcje niniejszej normy są przeznaczone do stosowania w powiązaniu z normą ISO 15686-9.

Etapy i fazy cyklu życia budynku zilustrowano na rysunkach i tabelach zawartych w normie. Nie istnieje jedna międzynarodowa norma dotycząca etapów i faz cyklu życia budynku lub obiektu budowlanego, ani całego cyklu życia.

• „ISO 15686-11 Norma „Część 11: Terminologia” stanowi kompilację znormalizowanych pojęć i definicji w celu stworzenia słownika mającego zastosowanie w aspektach zarówno budowy i użytkowania budynku lub obiektów inżynierii lądowej i wodnej, jak i planowania okresu eksploatacji tego samego budynku.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowania, pomiarów, analiz i ewaluacji, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia w dziedzinie nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodnie z normą ISO 15686 „Budynki i majątek trwały – Planowanie okresu użytkowania”.