EN 772 Metody badań elementów murowych

Norma europejska „EN 772 Metody badań elementów murowych” składa się z licznych podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem. Są to:

• Norma „EN 772-1 Część 1: Oznaczanie wytrzymałości na ściskanie” opisuje metodę badania wytrzymałości na ściskanie elementów murowych. Zasadniczo, po przygotowaniu próbki umieszcza się i, w razie potrzeby, centruje na płycie maszyny do badania wytrzymałości na ściskanie. Przykłada się równomiernie rozłożone obciążenie, zwiększając je stopniowo aż do zniszczenia. Jako materiały stosuje się piasek i cement o maksymalnej wielkości ziarna 1 mm.

Metoda pobierania próbek musi być zgodna z odpowiednią sekcją niniejszej normy. Minimalna liczba próbek musi wynosić sześć, ale w specyfikacji produktu może być określona większa minimalna liczba próbek, w takim przypadku stosuje się większą liczbę. W przypadku dużych elementów murowych, reprezentatywne elementy, takie jak sześciany, mogą być wycinane z elementu murowego w różnych miejscach, zgodnie z odpowiednią sekcją normy EN 771.

• Norma „EN 772-2 Część 2: Określanie procentowej powierzchni pustych przestrzeni w elementach murowych z betonu kruszywa (metodą wciskania papieru)” opisuje metodę określania procentowej powierzchni pustych przestrzeni w elementach murowych z betonu kruszywa. Zasadniczo, po przygotowaniu próbek, do powierzchni badawczych elementów murowych dociska się grube arkusze papieru, a procentową powierzchnię pustych przestrzeni określa się poprzez pomiar wciskania.

Metoda pobierania próbek musi być zgodna z normą EN 771-3. Minimalna wielkość próbki to sześć, ale w specyfikacji produktu może być określona większa minimalna wielkość próbki – w takim przypadku należy zastosować większą liczbę. Wszelkie nierówności na powierzchni testowej mebla ściennego muszą zostać usunięte.

• Norma „EN 772-3 Część 3: Oznaczanie objętości netto i zawartości pustek w elementach murowych z gliny metodą ważenia hydrostatycznego” opisuje metodę określania objętości netto i zawartości pustek w elementach murowych z gliny (w tym w pustkach i komórkach). Zasada tego badania polega na określeniu objętości netto elementu murowego poprzez jego zważenie w powietrzu i w wodzie, a następnie obliczeniu objętości pustek poprzez odjęcie jej od objętości brutto uzyskanej poprzez pomiar jego wymiarów.

Metoda pobierania próbek musi być zgodna z normą EN 771-1. Minimalna wielkość próbki to sześć, ale w specyfikacji produktu może być określona większa minimalna wielkość próbki. W takim przypadku należy użyć większej liczby.

Podczas badania mierzy się długość, szerokość i wysokość próbki zgodnie z normą EN 772-16. Próbkę zanurza się w wodzie na co najmniej jedną godzinę. Jeżeli masy pozorne zmierzone w dwóch kolejnych ważeniach w odstępach 30-minutowych różnią się o mniej niż 0,2%, próbkę wyjmuje się z wody, a wynik drugiego ważenia zapisuje się jako masę pozorną. Wodę powierzchniową usuwa się wilgotnym ręcznikiem, a następnie natychmiast dokonuje się pomiaru masy.

• Norma „EN 772-4 Część 4: Oznaczanie gęstości rzeczywistej i objętościowej oraz porowatości całkowitej i otwartej elementów murowych z kamienia naturalnego” opisuje metodę określania gęstości rzeczywistej, gęstości objętościowej oraz porowatości otwartej i całkowitej elementów murowych z kamienia naturalnego. Zasadniczo, gęstości objętościowe i rzeczywiste elementów oblicza się po wysuszeniu do stałej masy oraz obliczeniu objętości i objętości nieprzepuszczalnej.

Metoda pobierania próbek musi być zgodna z normą EN 771-6. Minimalna liczba próbek powinna wynosić pięć, jednak w specyfikacji produktu może być określona większa minimalna liczba, w takim przypadku należy użyć większej liczby. Próbki do badań mogą mieć kształt walca, sześcianu lub graniastosłupa i powinny być uzyskane poprzez cięcie diamentowe lub wiercenie rdzeniowe. Ich objętość powinna wynosić co najmniej 25 cm³. Ponadto stosunek powierzchni do objętości powinien wynosić od 0,1 do 0,2 mm⁻¹ ^. Próbki suszy się w temperaturze 70 stopni plus/minus 5 stopni, aż do osiągnięcia stałej masy. Stałą masę osiąga się, jeżeli w trakcie procesu suszenia kolejne ważenia w odstępach co najmniej 24 godzin wykażą, że utrata masy między dwoma oznaczeniami jest mniejsza niż 0,1% masy.

• Norma „EN 772-5 Część 5: Oznaczanie zawartości aktywnych soli rozpuszczalnych w elementach murowych z gliny” opisuje metodę oznaczania zawartości aktywnych soli rozpuszczalnych w elementach murowych z gliny. Metoda opiera się na ekstrakcji wody z reprezentatywnej, rozdrobnionej próbki elementów murowych z gliny i określa ilość rozpuszczalnych jonów magnezu, sodu i potasu uwalnianych w warunkach badania. Może to być związane z potencjalnie szkodliwym wpływem soli tych jonów na zaprawy cementowe, a nawet na same elementy w pewnych warunkach. Sole te są znane jako aktywne sole rozpuszczalne w normie EN 771-1.

Testy wykorzystują kwas solny (o gęstości względnej 1,18) z wodą destylowaną lub dejonizowaną do ekstrakcji aktywnych soli rozpuszczalnych z próbki i przygotowania analitycznych roztworów testowych. Wszystkie substancje chemiczne muszą posiadać klasę czystości odczynników analitycznych.

Metoda pobierania próbek musi być zgodna z normą EN 771-1. Minimalna liczba próbek wymagana do określenia zawartości aktywnych soli rozpuszczalnych wynosi sześć i musi obejmować wszystkie jednostki, ale w specyfikacji produktu można określić większą liczbę – w takim przypadku należy użyć większej liczby. Próbki należy pobierać w taki sposób, aby nie były narażone na działanie wody, która mogłaby wyługować sole rozpuszczalne z jednostek. Reprezentatywną próbkę materiału o masie od 50 g do 250 g, zmieloną tak, aby przeszła przez sito testowe o średnicy oczek 150 µm, przygotowuje się z próbki zbiorczej jednostek, stosując opisaną tutaj metodę kruszenia.

• Norma „EN 772-6 Część 6: Oznaczanie wytrzymałości na rozciąganie przy zginaniu elementów murowych z betonu kruszywowego” opisuje metodę oznaczania wytrzymałości na rozciąganie przy zginaniu elementów murowych z betonu kruszywowego o szerokości mniejszej niż 100 mm i stosunku długości do szerokości większym niż 10, zgodnie z normą EN 771-3.

Minimalna wielkość próbki powinna wynosić trzy, ale specyfikacja produktu może określać większą minimalną wielkość, w takim przypadku należy użyć większej liczby. Wszystkie próbki jednostkowe powinny być klimatyzowane w środowisku o następujących warunkach: wilgotność względna 65%, temperatura 15°C i czas trwania 14 dni. Jeżeli w trakcie procesu klimatyzowania ubytek masy jest mniejszy niż 1% masy jednostkowej podczas kolejnych ważeń w odstępach co najmniej 24 godzin, próbkę można uznać za wysuszoną na powietrzu. Metoda pobierania próbek musi być podana w raporcie z badań. Wymiary próbek są mierzone zgodnie z normą EN 772-16.

• Norma „EN 772-7 Część 7: Oznaczanie nasiąkliwości wodnej w przeciwwilgociowych elementach ściennych z gliny poprzez gotowanie w wodzie” opisuje metodę oznaczania nasiąkliwości wodnej w przeciwwilgociowych elementach ściennych z gliny gruboziarnistej poprzez gotowanie próbek w wodzie przez ustalony czas. Zasadniczo próbki waży się po wysuszeniu do uzyskania stałej masy, a następnie zanurza we wrzącej wodzie na 5 godzin, wyciera i waży. Oblicza się stosunek przyrostu masy nasyconych próbek do masy suchej.

Metoda pobierania próbek musi być zgodna z normą EN 771-1. Minimalna wielkość próbki to sześć, ale w specyfikacji produktu może być określona większa minimalna wielkość próbki. W takim przypadku należy użyć większej liczby próbek. Próbki do badań należy suszyć do uzyskania stałej masy w suszarce z wentylacją w temperaturze 105°C plus/minus 5°C. W procesie suszenia stałą masę uzyskuje się, jeśli w dwóch kolejnych ważeniach wykonanych w odstępie 24 godzin ubytek masy między dwoma oznaczeniami nie przekracza 0,2% masy całkowitej.

• Norma „EN 772-8 Część 8: Oznaczanie absorpcji wody przez elementy murowe z betonu kruszywowego metodą zwilżania” opisuje metodę oznaczania absorpcji wody przez elementy murowe z betonu kruszywowego poprzez zanurzanie próbek w wodzie przez ustalony czas.
• Norma „EN 772-9 Część 9: Oznaczanie objętości, procentowej zawartości pustych przestrzeni i objętości netto elementów murowych z gliny i silikatu wapnia z wypełnieniem piaskowym” opisuje metodę określania objętości, procentowej zawartości pustych przestrzeni i objętości netto elementów murowych z silikatu wapnia zawierających komórki, krzyże i otwory. Zasada tego badania polega na pomiarze objętości pustych przestrzeni w elemencie murowym poprzez pomiar objętości piasku potrzebnej do ich wypełnienia.
• Norma „EN 772-10 Część 10: Oznaczanie zawartości wilgoci w elementach murowych z silikatu wapnia i autoklawizowanego betonu komórkowego” opisuje metodę oznaczania zawartości wilgoci w elementach murowych z silikatu wapnia i autoklawizowanego betonu komórkowego. Zasadniczo, po wysuszeniu do stałej masy, zawartość wilgoci oblicza się jako stosunek ubytku masy podczas suszenia do masy po wysuszeniu.
• Norma „EN 772-11 Część 11: Oznaczanie absorpcji wody spowodowanej podciąganiem kapilarnym elementów murowych z betonu kruszywowego, betonu komórkowego, kamienia naturalnego i kamienia naturalnego oraz początkowej absorpcji wody elementów murowych z gliny” opisuje metodę określania współczynnika absorpcji wody spowodowanej podciąganiem kapilarnym elementów murowych z betonu kruszywowego, betonu komórkowego, kamienia naturalnego i kamienia sztucznego oraz początkowej absorpcji wody elementów murowych z gliny.
• Norma „EN 772-12 Część 12: Określanie zmiany długości podczas przemieszczania się wilgoci w elementach ściennych z betonu komórkowego autoklawizowanego” opisuje metodę pomiaru zmiany wymiarów elementów ściennych z betonu komórkowego autoklawizowanego pomiędzy dwoma określonymi warunkami wilgotnościowymi.
• Norma „EN 772-13 Część 13: Oznaczanie gęstości netto i brutto elementów murowych (z wyłączeniem kamienia naturalnego)” opisuje metodę oznaczania gęstości netto i brutto elementów murowych (z wyłączeniem kamienia naturalnego). Zasadniczo próbki do badań umieszcza się w otwartych otworach okrągłych pojemników, w których prężność pary wodnej jest utrzymywana na odpowiednim poziomie za pomocą nasyconych roztworów soli. Pojemniki umieszcza się w środowisku o kontrolowanej temperaturze, o stałym prężności pary wodnej, różnym od prężności wewnątrz pojemników. Szybkość przenikania wilgoci określa się na podstawie zmiany masy pojemników w stałych warunkach.
• Norma „EN 772-14 Część 14: Oznaczanie przemieszczenia wilgoci w betonie kruszywowym i elementach murowych prefabrykowanych” opisuje metodę pomiaru przemieszczenia wilgoci w betonie kruszywowym i elementach murowych prefabrykowanych pomiędzy dwoma określonymi skrajnymi wartościami wilgotności. Zasadniczo ta metoda badawcza określa następujące parametry w elementach murowych o tym samym składzie betonu i tej samej metodzie pobierania próbek:
  • Stan początkowy i stan po rozprężeniu po 4 dniach moczenia w wodzie
  • Stan początkowy i skurcz po suszeniu przez 21 dni w piecu wentylowanym w temperaturze 33 stopni
• Norma „EN 772-15 Część 15: Oznaczanie przepuszczalności pary wodnej elementów ściennych z autoklawizowanego betonu komórkowego” opisuje metodę określania ustalonej przepuszczalności pary wodnej elementów ściennych z autoklawizowanego betonu komórkowego w górnym i dolnym zakresie higroskopijności. Niniejsza metoda badawcza jest ograniczona do wyrobów, z których można uzyskać próbki w kształcie krążków o jednorodnej grubości. Nie podano wymagań dotyczących kondycjonowania próbek. Jeśli jednak próbki nie są w stanie zbliżonym do powietrzno-suchego na początku badania, układ badawczy potrzebuje więcej czasu, aby osiągnąć stan równowagi.

Próbki do badań umieszcza się w otwartych wlotach okrągłych pojemników, w których ciśnienie pary wodnej jest utrzymywane na odpowiednim poziomie za pomocą nasyconych roztworów soli. Pojemniki umieszcza się w środowisku o kontrolowanej temperaturze, o stałym ciśnieniu pary wodnej, różnym od tego wewnątrz pojemników. Szybkość przenikania wilgoci określa się na podstawie zmiany masy pojemników w stałych warunkach.

• Norma „EN 772-16 Część 16: Określanie wymiarów” opisuje metodę określania wymiarów całkowitych, grubości oraz łącznej grubości ścianek i powłok, głębokości pustych przestrzeni oraz równoległości powierzchni nośnych elementów ściennych. Zasadniczo, po przygotowaniu, długość, szerokość i wysokość próbek, grubość powłok i środników, głębokość otworów oraz równoległość powierzchni nośnych mierzy się odpowiednim przyrządem.
• Norma „EN 772-18 Część 18: Oznaczanie odporności na mróz i rozmrażanie elementów murowych z silikatu wapnia” opisuje metodę określania odporności na mróz i rozmrażanie elementów murowych z silikatu wapnia. Zasadniczo elementy murowe z silikatu wapnia są kondycjonowane poprzez zanurzenie w wodzie na określony czas, a następnie poddawane powtarzającym się cyklom zamrażania i rozmrażania. Uszkodzenia ocenia się wizualnie. W przypadku próbek z widocznymi uszkodzeniami wizualnymi, wytrzymałość na ściskanie elementów można porównać z podobnymi próbkami niepoddanymi procesowi zamrażania i rozmrażania.
• Norma „EN 772-19 Część 19: Oznaczanie rozszerzalności cieplnej dużych, poziomo perforowanych elementów murowych z gliny” opisuje przyspieszoną metodę określania rozszerzalności cieplnej dużych, poziomo perforowanych elementów murowych z gliny o wymiarach 400 mm lub większych i grubości powłoki mniejszej niż 12 mm. Zasadniczo badanie to polega na pomiarze zmiany długości wynikającej z wystawienia próbek na działanie wrzącej wody przez 24 godziny.
• W normie „EN 772-20 Część 20: Oznaczanie gładkości powierzchni elementów murowych z betonu kruszywowego, kamienia sztucznego i kamienia naturalnego” opisano metodę oznaczania gładkości powierzchni elementów murowych z betonu kruszywowego, kamienia sztucznego i kamienia naturalnego.

Metoda pobierania próbek musi być określona w raporcie z badań. Minimalna wielkość próbki to sześć, ale w specyfikacji produktu może być określona większa minimalna wielkość próbki. W takim przypadku należy użyć większej liczby próbek. Przed pomiarem należy usunąć wszelkie zbędne materiały przylegające do jednostki w procesie produkcyjnym.

• Norma „EN 772-21 Część 21: Oznaczanie nasiąkliwości wodnej elementów murowych z gliny i silikatu poprzez pomiar absorpcji zimnej wody” opisuje metodę oznaczania nasiąkliwości wodnej elementów murowych z gliny i silikatu poprzez zanurzenie w zimnej wodzie. Zasadniczo, po wyschnięciu do stałej masy, element murowy zanurza się w wodzie na 24 godziny, a następnie określa się przyrost masy.
• Norma „EN 772-22 Część 22: Oznaczanie mrozoodporności elementów murowych z gliny” opisuje metodę określania mrozoodporności elementów murowych z gliny w jednej z dwóch kategorii: F1 lub F2. Zasadniczo, płyta z elementów murowych z gliny jest montowana z elementów i szybkowiążącej zaprawy, które po odpowiednim stwardnieniu zanurza się w wodzie na określony czas. Płyta jest następnie schładzana przez określony czas, a woda w sąsiednich elementach jest wielokrotnie rozmrażana i ponownie zamrażana, podczas gdy tylna strona płyty pozostaje trwale zamarznięta (co powoduje tzw. efekt ściskania). Uszkodzenia spowodowane działaniem zamrażania i rozmrażania są oceniane i wykorzystywane do określenia mrozoodporności cegieł.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia naukowe i technologiczne oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą EN 772 „Metody badań elementów murowych”.