EN 12370 Metody badań kamienia naturalnego - Oznaczanie odporności na krystalizację soli

Europejska norma „EN 12370 Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczanie odporności na krystalizację soli” opisuje metodę badania służącą do oceny względnej odporności kamieni naturalnych o porowatości otwartej większej niż 1936 procent, mierzonej zgodnie z normą „EN 5 Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczanie gęstości rzeczywistej i pozornej oraz porowatości całkowitej i otwartej”, na uszkodzenia spowodowane krystalizacją soli. Badanie to nie jest konieczne w przypadku kamieni o małej porowatości.

Podczas przeprowadzania badania, po wysuszeniu do stałej masy, próbkę zanurza się w roztworze siarczanu sodu, suszy i pozostawia do ostygnięcia do temperatury pokojowej. Cykl ten wykonuje się 15 razy, mierząc jednocześnie procentową zmianę masy.

Głównym sprzętem używanym w tych testach jest:

• Piekarnik wentylowany, który może utrzymać temperaturę 105 stopni z tolerancją plus/minus 5 stopni.
• Urządzenie ważące umożliwiające ważenie próbek z dokładnością plus/minus 0,001 g.
• Pomieszczenie lub łaźnia wodna umożliwiająca utrzymanie temperatury próbek i roztworu na poziomie 20 stopni z tolerancją plus/minus 0,5 stopnia.
• 14-procentowy roztwór dziesięciowodnego siarczanu sodu (tj. 86 g siarczanu sodu na każde 14 g zdejonizowanej wody). Gęstość tego roztworu w temperaturze 20 stopni wynosi 1055 kg/m3.

Pobieranie próbek nie należy do obowiązków laboratorium badawczego, chyba że zostanie o to wyraźnie poproszony. Należy wybrać co najmniej sześć próbek do badań, które należy uznać za reprezentatywne dla bryły badanego kamienia.

Próbki do badań należy przygotować w formie sześcianów o boku 40 mm plus/minus 1 mm. Próbki należy ciąć mokrą piłą diamentową, a wszelkie nierówności powierzchni należy usunąć poprzez szlifowanie. Wszelki luźny materiał należy zmyć z powierzchni próbki przy użyciu wody pitnej. Następnie próbki należy wysuszyć w piecu w temperaturze 105 stopni plus/minus 5 stopni, aż do uzyskania stałej masy.

Zakłada się, że warunek ten został spełniony, jeżeli różnica pomiędzy dwoma ważeniami wykonanymi w odstępie 24 godzin (plus/minus 2 godziny) nie jest większa niż 0,1 procent. Następnie pozostawia się ją do ostygnięcia do temperatury pokojowej i waży się masę wysuszonej próbki z dokładnością plus/minus 0,01 g. Następnie każdą próbkę oznacza się trwałą etykietą przymocowaną do kostki za pomocą drutu. Masę oznakowanej, wysuszonej próbki sprzed pierwszego cyklu waży się ponownie z dokładnością plus/minus 0,01 g.

Do tej metody badawczej wymagany jest 14-procentowy roztwór dziesięciowodnego siarczanu sodu. Przed użyciem należy sprawdzić gęstość roztworu. Roztwór należy stosować wyłącznie w jednym cyklu testowym. Każdą z wysuszonych próbek umieszcza się w pojemniku o pojemności 250 ml i zalewa roztworem siarczanu sodu do głębokości 8 mm plus/minus 2 mm od górnej krawędzi próbki, a następnie pojemnik zamyka się w celu ograniczenia parowania. Alternatywnie próbki umieszcza się w pojedynczym pojemniku, pod warunkiem zachowania odstępu co najmniej 10 mm między próbkami i co najmniej 20 mm między próbkami a krawędziami pojemnika. Następnie próbki są przechowywane w temperaturze 20 stopni plus/minus 0,5 stopnia przez 2 godziny. Zmiana temperatury przetrzymywania może znacząco wpłynąć na uzyskane wyniki.

Po zanurzeniu próbki wyjmuje się z roztworu i suszy w piecu. Piec powinien być tak ustawiony, aby zapewnić wysoką wilgotność względną (90 procent) na wczesnych etapach suszenia i podnieść temperaturę próbek do 15 stopni plus/minus 105 stopni w ciągu maksymalnie 5 godzin przy liniowej progresji zmiany temperatury. Początkowo wysoką wilgotność względną można uzyskać, umieszczając tacę z wodą w zimnym piekarniku i uruchamiając grzejnik na 30 minut (plus/minus 5 minut) przed włożeniem próbek. Objętość wody umieszczonej w tacy w ml powinna wynosić 2,5 ml plus/minus 0,5 ml na każdy litr objętości piekarnika. Na przykład w piecu o pojemności 48 l mieszczącym 125 próbek wystarczająca jest objętość 300 ml plus/minus 25 ml.

Próbki pozostawia się w piecu na co najmniej 16 godzin, a następnie schładza do temperatury pokojowej przez 2,0 godziny (plus/minus 0,5 godziny), po czym ponownie zanurza się je w świeżym roztworze siarczanu sodu. Cykl procesu powtarza się łącznie 15 razy, chyba że próbki zostaną wcześniej rozdrobnione. Po 15. cyklu próbki wyjmuje się z pieca i przechowuje w wodzie o temperaturze 23 stopni plus/minus 5 stopni przez 24 godziny plus/minus 1 godzinę, a na koniec dokładnie myje bieżącą wodą. Próbki waży się po wysuszeniu do uzyskania stałej masy, jeżeli jest ona wystarczająco jednorodna. Jeśli badanie musi zostać przerwane w dowolnym momencie, próbki należy pozostawić w piecu w temperaturze 105 stopni plus/minus 5 stopni.

Wyniki wyraża się jako względną różnicę masy (utratę lub przyrost masy) jako procent początkowej masy suchej lub, jeśli próbka jest rozdrobniona lub podzielona na dwie lub więcej części, z których żadna nie stanowi więcej niż 75 procent próbki przed ostatecznym suszeniem, jako liczbę cykli wymaganych do spowodowania awarii.

Jeżeli w trakcie badania wystąpi uszkodzenie lub próbka pęknie, należy to odnotować wraz z liczbą wykonanych cykli testowych. Należy sporządzić dokumentację fotograficzną stanu początkowego i końcowego.

Nasza organizacja dysponuje silną kadrą, która śledzi rozwój nauki i techniki na świecie i nieustannie się doskonali. Wśród licznych badań, pomiarów, analiz i ocen świadczonych dla przedsiębiorstw z różnych sektorów znajdują się również usługi badawcze zgodne z normą „EN 12370 Metody badań kamienia naturalnego – Oznaczanie odporności na krystalizację soli”.