EN 12089 Wyroby termoizolacyjne do zastosowań budowlanych – Oznaczanie odporności na zginanie

Norma europejska „EN 12089 Wyroby do izolacji cieplnej do zastosowań w budownictwie – Oznaczanie odporności na zginanie” opisuje urządzenia i procedury stosowane do określania odporności na zginanie wyrobów pełnowymiarowych (metoda A) i próbek do badań (metoda B) pod obciążeniem trójpunktowym. Metody te mają zastosowanie do wyrobów do izolacji cieplnej.

Badania te mają na celu określenie wytrzymałości wyrobów na zginanie oraz ich ugięcia pod określonym obciążeniem. Metodę tę można wykorzystać do określenia odporności wyrobu na naprężenia zginające podczas transportu i użytkowania.

Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Wytrzymałość na zginanie: Określa maksymalne naprężenie obliczone na podstawie maksymalnej siły zarejestrowanej podczas procesu zginania.
• Naprężenie zginające: Jest to naprężenie obliczone na podstawie siły ugięcia.
• Ugięcie: Określa pionowe przemieszczenie badanej próbki w połowie jej rozpiętości przy sile mierzonej na krawędzi obciążenia.

Metoda badawcza polega na przyłożeniu siły, w kierunku osiowym, poprzez krawędź obciążającą do powierzchni prostokątnej próbki badawczej o przekroju kwadratowym, umieszczonej na dwóch krawędziach podpierających, z określoną prędkością. Siła jest przykładana z prędkością badawczą w położeniu pomiędzy położeniami podpierającymi.

Maszyna wytrzymałościowa używana w tych badaniach powinna być maszyną z krawędzią obciążającą i regulowanymi krawędziami podporowymi odpowiednimi dla odpowiedniego zakresu siły i przemieszczenia. Głowica ruchoma powinna pracować ze stałą prędkością przesuwu. Podpory próbki do badań powinny składać się z dwóch regulowanych cylindrycznych krawędzi podporowych ustawionych równolegle do siebie i w tej samej płaszczyźnie poziomej. Średnica podpór powinna wynosić 80 mm plus/minus 3 mm lub 30 mm plus/minus 3 mm. Długość krawędzi podporowych powinna być co najmniej równa szerokości próbki do badań. Prześwit między krawędziami podporowymi powinien być regulowany w zakresie od 300 mm do 1200 mm (metoda A) lub od 200 mm do 500 mm (metoda B).

Krawędź obciążająca próbkę powinna mieć ten sam kształt i wymiary co krawędzie podporowe. Krawędź obciążająca powinna być ustawiona równolegle do krawędzi podporowych i wyśrodkowana względem nich.

W przypadku produktów, które mogą ulec zgnieceniu pod wpływem obciążenia i krawędzi podparcia, należy zastosować stalowe płyty rozkładające obciążenie o grubości co najmniej 1 mm. Szerokość płyt rozkładających obciążenie powinna wynosić 30 mm plus/minus 1 m, a ich długość powinna być co najmniej równa szerokości próbki badanej.

W badaniach stosuje się również urządzenia do pomiaru przemieszczenia i siły. Maszyna wytrzymałościowa musi być wyposażona w system umożliwiający ciągły pomiar przemieszczenia ruchomej krawędzi obciążenia z dokładnością plus/minus 5% lub plus/minus 1/2 mm, w zależności od tego, która wartość jest mniejsza. Zmierzone przemieszczenie jest równe ugięciu badanej próbki.

Czujnik siły powinien być zamocowany do krawędzi obciążenia, aby mierzyć siłę generowaną przez reakcję badanej próbki na krawędzie podczas badania. Czujnik powinien być tak zamontowany, aby jego odkształcenie podczas pomiaru było pomijalne w porównaniu z wartością zmierzoną lub mogło zostać uwzględnione w obliczeniach. Powinien również umożliwiać ciągły pomiar siły przez cały czas, z dokładnością odczytów do plus/minus 1%. Urządzenie służy do jednoczesnego rejestrowania siły i ugięcia w celu uzyskania wymaganej krzywej siła-ugięcie.

W metodzie A próbką badawczą jest produkt pełnowymiarowy. Będzie to prostokąt o przekroju kwadratowym i następujących wymiarach:

• Grubość: Oryginalna grubość produktu.
• Długość: Długość produktu pełnowymiarowego, maksymalnie 1300 mm.
• Szerokość: Szerokość produktu pełnowymiarowego. Jeżeli nie jest to możliwe ze względu na ograniczenia maszyny wytrzymałościowej, szerokość powinna wynosić co najmniej 300 mm.

W przypadku metody B próbka badawcza powinna być prostokątem o przekroju kwadratowym i następujących wymiarach:

• Grubość: Oryginalna grubość produktu, maksymalnie 100 mm.
• Długość: 5-krotność nominalnej grubości plus 50 mm (lecz nie więcej niż 550 mm).
• Szerokość: 150 mm.

Inne wymiary próbki testowej mogą być określone w odpowiedniej normie produktu lub w innej europejskiej specyfikacji technicznej bądź też mogą zostać uzgodnione przez strony.

Liczba próbek testowych musi być zgodna z odpowiednią normą produktową lub inną europejską specyfikacją techniczną. W przypadku braku takiej specyfikacji, należy użyć co najmniej trzech próbek testowych. W przypadku braku normy produktowej lub innej europejskiej specyfikacji technicznej, liczba próbek testowych może zostać uzgodniona między stronami.

Jeżeli kierunek siły zginającej działającej na produkt podczas nakładania jest nieznany lub jeżeli dwie główne powierzchnie produktu mają różne powłoki, podkłady lub powłoki, należy zastosować dodatkowe zestawy próbek testowych.

Podczas przygotowywania próbek do badań, ich cięcie powinno odbywać się metodami, które nie zmieniają pierwotnej struktury produktu. Wszelkie powłoki, podkłady i powłoki powinny zostać zachowane.

Próbki testowe należy przechowywać w temperaturze 23 stopni Celsjusza plus/minus 5 stopni Celsjusza przez co najmniej 6 godzin. W przypadku braku porozumienia, próbki należy przechowywać w temperaturze 23 stopni Celsjusza plus/minus 2 stopnie Celsjusza i wilgotności względnej 50% plus/minus 5% przez co najmniej 6 godzin w okresie określonym w odpowiedniej normie produktowej.

Testy należy przeprowadzać w temperaturze 23 stopni +/- 5 stopni. W przypadku braku zgodności, testy należy przeprowadzać w temperaturze 23 stopni +/- 2 stopnie i przy wilgotności względnej 50% +/- 5%.

W przypadku metody A długość i szerokość produktów pełnowymiarowych mierzy się zgodnie z normą EN 822, a grubość zgodnie z normą EN 823. W przypadku metody B długość, szerokość i grubość próbek testowych mierzy się z dokładnością do 1 procenta zgodnie z normą EN 12085.

Odstęp między krawędziami podparcia musi mieścić się w granicach plus/minus 0,5 procenta:

• Metoda A: Długość produktu pełnowymiarowego wynosi 100 mm.
• Metoda B: Pięciokrotność nominalnej grubości.

Inne wymagania mogą zostać określone w odpowiedniej normie produktu lub w drodze porozumienia między stronami.

Próbkę do badań umieszcza się symetrycznie na krawędziach podparcia, z kierunkiem obciążenia prostopadłym do osi podłużnej próbki. Prędkość maszyny wytrzymałościowej ustawiono na 10 mm/min z tolerancją plus/minus 10%. Rejestruje się krzywą siła-ugięcie i notuje maksymalną osiągniętą siłę. Rejestruje się wzór pęknięcia próbki.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia nauki i techniki oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą EN 12089 „Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie – Określanie odporności na zginanie”.