Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) tarafından yayınlanan “EN IEC 60216-1 Elektrik yalıtım malzemeleri - Isıl dayanıklılık özellikleri - Bölüm 1: Yaşlandırma prosedürleri ve test sonuçlarının değerlendirilmesi” standardında, termal dayanıklılık özelliklerini türetmek için kullanılacak genel yaşlanma koşulları ve prosedürleri açıklanmakta ve standardın diğer bölümlerindeki ayrıntılı talimatları ve yönergeleri kullanma konusunda rehberlik sağlanmaktadır. Başlangıçta elektrik yalıtım malzemeleri ve bu tür malzemelerin basit kombinasyonları için geliştirilmiş olsa da prosedürlerin daha genel uygulanabilirliği olduğu düşünülmektedir ve elektrik yalıtımı olarak kullanılması amaçlanmayan malzemelerin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır.
Bu standardın uygulanmasında, önceden belirlenmiş özellik değişimine neden olmak için gereken zamanın logaritması ile karşılık gelen mutlak sıcaklığın tersi (Arrhenius ilişkisi) arasında pratik olarak doğrusal bir ilişki olduğu varsayılır. Standardın geçerli uygulaması için, incelenen sıcaklık aralığında hiçbir geçiş, özellikle birinci dereceden hiçbir geçiş meydana gelmemelidir. Bu standardın geri kalanında yalıtım malzemeleri terimi her zaman yalıtım malzemeleri ve bu tür malzemelerin basit kombinasyonları anlamına gelir.
Her test prosedürü, test numunelerinin şeklini, boyutlarını ve sayısını, maruz kalma sıcaklıklarını ve sürelerini, sıcaklık indeksinin ilişkili olduğu özelliği, belirleme yöntemlerini, son noktayı ve termal dayanıklılık özelliklerinin deneysel verilerden türetilmesini belirtmelidir. Seçilen özellik, mümkünse önemli ölçüde, pratik kullanımdaki malzemenin bir fonksiyonunu yansıtmalıdır. Özelliklerin bir seçimi “IEC 60216-2 Elektrik yalıtım malzemeleri - Isıl dayanıklılık özellikleri - Bölüm 2: Elektrik yalıtım malzemelerinin ısıl dayanıklılık özelliklerinin belirlenmesi - Test kriterlerinin seçimi” standardında de verilmiştir. Üniform koşullar sağlamak için, numunelerin fırından çıkarıldıktan sonra ve ölçümden önce şartlandırılmasının belirtilmesi gerekebilir.
Sıcaklık indeksi için test özelliklerinin seçimi IEC malzeme özellikleri mevcutsa, genellikle sıcaklık indeksi değerlerinin kabul edilebilir alt sınırları açısından özellik gereksinimleri verilir. Bu tür malzeme özellikleri mevcut değilse, termal dayanıklılığın değerlendirilmesi için özelliklerin ve yöntemlerin bir seçimi IEC 60216-2 standardına yer almaktadır. Böyle bir yöntem bulunamazsa, uluslararası, ulusal veya kurumsal bir standart ya da özel olarak geliştirilmiş bir yöntem kullanılmalı ve bu tercih sırasına göre yapılmalıdır.
Çoğu durumda, gerekli termal dayanıklılık özellikleri 20 bin saatlik tahmini bir süre içindir. Ancak, genellikle diğer daha uzun veya daha kısa zamanlarla ilgili bu tür bilgilere ihtiyaç duyulur. Örneğin daha uzun zamanlar söz konusu olduğunda, bu standardın metninde gereklilikler veya öneriler olarak verilen zamanlar (örneğin bitiş noktasına kadar en uzun zamanın minimum değeri için 5 bin saat), gerçek şartname süresinin 20 bin saat oranında artırılmalıdır. Aynı şekilde, yaşlandırma çevrimi süreleri de yaklaşık olarak aynı oranda değiştirilmelidir. Sıcaklık ekstrapolasyonu yine 25 K’yi aşmamalıdır. Daha kısa şartname süreleri söz konusu olduğunda, gerekirse ilgili zamanlar aynı oranda azaltılabilir. Çok kısa şartname süreleri için özel dikkat gerekir, çünkü daha yüksek yaşlandırma sıcaklıkları, örneğin cam geçiş sıcaklığı veya kısmi erime gibi geçiş noktalarını içeren ve buna bağlı olarak doğrusal olmayan sıcaklık bölgelerine yol açabilir. Çok uzun şartname süreleri de doğrusal olmayan duruma yol açabilir.
Malzemelerin termal dayanıklılığı, bir yalıtım sistemindeki özel uygulaması açısından malzemenin yeterli seçimini kolaylaştırmak için farklı dayanıklılık verileriyle (farklı özellikler veya son noktalar kullanılarak türetilmiş) karakterize edilmesi gerekebilir.
Son noktanın tanımlanabileceği iki alternatif yol vardır:
Bitiş noktası, yalıtım sisteminde gerçek hizmette karşılaşılan bir gerilime dayanma yeteneğini azaltan yalıtım malzemesinin bozulma derecesini belirtmek için seçilmelidir. Testin bitiş noktası olarak belirtilen bozulma derecesi, pratikte istenen malzeme özelliği için izin verilen güvenli değerle ilişkili olmalıdır.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN IEC 60216-1 Elektrik yalıtım malzemeleri - Isıl dayanıklılık özellikleri - Bölüm 1: Yaşlandırma prosedürleri ve test sonuçlarının değerlendirilmesi” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
Randevu almak, daha detaylı bilgi edinmek yada değerlendirme talep etmek için formumuzu doldurarak size ulaşmamızı isteyebilirsiniz.
EUROLAB , raporlama ve belgelendirme faaliyetlerini, United Accreditation Foundation (UAF), Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK), Enterprise Accreditation Foundation (EAF) kuruluşundan sağladığı akreditasyona dayanarak sürdürmektedir. Enterprise Accreditation Foundation (EAF), aynı zamanda Birleşmiş Milletler (UN GLOBAL COMPACT) imzacısıdır.
