
Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 22479 Metal ve alaşımların korozyonu - Nemli atmosferde kükürt dioksit testi (sabit gaz yöntemi)” standardında, kükürt dioksit içeren nemli bir atmosfere karşı malzeme veya ürünlerin direncini değerlendirmek için kullanılan bir yöntem açıklanmaktadır. Bu yöntem, metalleri ve alaşımları, metalik ve organik olmayan kaplamaları ve organik kaplamaları test etmek için uygulanabilir.

Prensip olarak bu test uygulanırken, test numuneleri kükürt dioksit içeren nemli bir atmosfere maruz bırakılır. Nem tarafından çözünen kükürt dioksit, test numunesi yüzeyinde yoğunlaşır ve korozyona neden olur.
Bu testlerde ekipman olarak bileşen koruması kullanılır. Nemli bir atmosferde kükürt dioksit ile temas halinde olan tüm bileşenler korozyona dayanıklı malzemelerden yapılmalı ve kendileri test numunelerinin korozyonunu etkileme olasılığı olan herhangi bir gaz veya buhar yaymamalıdır.
Testlerde kullanılan dolabın tercih edilen kapasitesi 300 L artı/eksi 10 L’dir. İlgili taraflar arasında kararlaştırıldığında, diğer kapasiteler kullanılabilir. Bu durumlarda, test numunelerinin boyutu veya sayısı, gaz hacmi ve su miktarı, dolabın kapasitesine uygun şekilde düzenlenmelidir. Dolabın üst kısmı, yüzeyinde oluşan yoğuşmuş su damlalarının test yapılan numunelerin üzerine düşmemesi için tasarlanmalıdır. Dolabın üst kısmının yatay düzleme göre yaklaşık 12 derece veya daha fazla eğimli olması uygun bir koruma sağlar.
Test numuneleri, çözelti numunelerinden veya desteklerinden bir seviyeden aşağıya yerleştirilen diğer numunelere damlamadığı sürece, dolap içinde farklı seviyelere yerleştirilebilir. Test dolabındaki sıcaklık, zeminin ve dolabın yan duvarlarının alt kısmının ısıtılması ile kontrol edilir. Sıcaklık, yan duvarlardan en az 250 mm ve üst kısımdan (kapak) en az 150 mm aşağıdan ölçülmelidir. Gaz giriş portu su yüzeyinden 50 mm2den daha az yukarıda olmalıdır. Test kabini hermetik olarak sızdırmaz olmalıdır. Basınç tahliye vanası test kabininin üst kısmına veya yakınına yerleştirilmelidir. Egzoz gazı ve basınç tahliye vanasından çıkan gaz uygun şekilde işlenmelidir. İlgili düzenleyici sınırlamalar geçerli olabilir. Test kabininde bir tahliye portu sağlanmalıdır. Tipik bir test kabini şekli standart içinde verilen şekilde gösterilmiştir. Test kabini tozdan, cereyandan, aşındırıcı gazdan ve doğrudan güneş radyasyonundan uzak, 23 derece artı/eksi 5 derece oda sıcaklığında ve yüzde 75’ten düşük bağıl neme sahip bir odaya kurulmalıdır.
Kükürt dioksit kaynağı, hacim konsantrasyonu yüzde 99,9’dan fazla olan bir gaz silindiri olmalıdır. Doğru hacimde gazın tedarik edilmesini sağlamak için uygun düzenleme ve ölçüm cihazlarıyla donatılmalıdır. Test kabinine verilen gaz hacmi, kalibre edilmiş bir akış ölçer ile ölçülmelidir. Başka bir ölçüm cihazı, 0,2, 1,0 ve 2,0 l’lik gaz hacmi için viskoz bir sıvı parafini sıkarak çalışır. Kükürt dioksit toksik, aşındırıcı ve tahriş edicidir. Kükürt dioksitin kullanımı, kalifiye personelle sınırlı olmalı veya onların kontrolü altında yürütülmelidir. Cihaz, sadece prosedürlerin doğru bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için değil, aynı zamanda söz konusu olan sağlık ve güvenlik tehlikeleri nedeniyle de kalifiye personel tarafından kullanılmalı ve bakımı yapılmalıdır.
Kabinin malzemesinden kaynaklanan kükürt dioksit etkisini en aza indirmek için, yeni bir kabin bu standartta verilen prosedürlere uygun olarak test numuneleri olmadan en az bir test döngüsünde çalıştırılmalıdır. Şartlandırma, 2,0 L kükürt dioksit ile tabloya uygun olmalıdır.
Genel olarak numunelerin sayısı, türü, yüzey pürüzlülüğü, kaplama kalınlığı, şekli ve boyutları, test edilen malzeme veya ürün için belirtilen özelliklere göre seçilmelidir. Belirtilmediği takdirde, test numunelerine ilişkin ayrıntılar ilgili taraflar arasında kararlaştırılmalıdır. Tipik bir numune boyutu 150 mm x 100 mm ile 0,75 mm ila 1,25 mm kalınlıktır.
Metaller ve alaşımlar açısından testten önce test numuneleri iyice temizlenir. Temizleme yöntemi, yüzeyin ve kirleticilerin doğasına bağlıdır. Aşındırıcılar, test numunelerinin yüzeyine saldırabilecek aşındırıcı veya çözücülerin kullanımını içermemelidir. Test numunelerinin temizlikten sonra aşırı veya dikkatsiz kullanım nedeniyle tekrar kirlenmemesine dikkat edilir. Test numuneleri büyük kaplamalı bir maddeden kesilirse, kesme işlemi özellikle kesime bitişik alanda kaplamanın zarar görmeyeceği şekilde yapılmalıdır. Aksi belirtilmediği sürece, kesilen kenarlar, balmumu veya yapışkan bant gibi test koşulları altında kararlı olan uygun bir ortamla kaplanarak yeterince korunmalıdır.
Boyalar ve vernikler açısından aksi belirtilmediği veya kararlaştırılmadığı takdirde, test numuneleri ISO 1514 standardına uygun olarak hazırlanmalı ve daha sonra test edilen ürün veya sistemle belirtilen yöntemle kaplanmalıdır. Test numunelerinin arkası ve kenarları test edilen ürün veya sistemle kaplanmalıdır. Her kaplanmış test numunesini belirtilen süre boyunca ve belirtilen koşullar altında kurutulur (veya kürlenir) ve yaşlandırılır (eğer varsa) ve aksi belirtilmediği takdirde, en az 16 saat boyunca 23 derece artı/eksi 2 derece sıcaklıkta ve yüzde 50 artı/eksi yüzde 5 bağıl nemde, serbest hava sirkülasyonunda ve doğrudan güneş ışığına maruz bırakılmadan şartlandırılır. Test prosedürü daha sonra mümkün olan en kısa sürede gerçekleştirilmelidir. Kurutulmuş kaplamanın kalınlığını, ISO 2808 standardında açıklanan tahribatsız prosedürlerden biriyle mikron cinsinden belirlenir.
Test numuneleri arasındaki mesafe 20 mm’den az olmamalıdır. Numunelerin kenarı ile dolabın duvarı arasındaki mesafe 100 mm’den az olmamalıdır. Numuneler, birbirlerini çevrenin etkisinden koruyamayacak şekilde düzenlenmelidir. Numunelerinin en alt kenarı ile su yüzeyi arasındaki mesafe 200 mm’den fazla olmalıdır. Numuneler ile destekleri arasındaki temas alanı mümkün olduğunca küçük olmalıdır. Test dolabındaki açık test yüzeyinin yönelimi kritiktir. Aksi belirtilmediği takdirde numune, birincil ilgi alanı yukarı bakacak şekilde, düşey ile düşeye 15 derece artı/eksi 2 derece arasında bir açıyla monte edilmelidir.
Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 22479 Metal ve alaşımların korozyonu - Nemli atmosferde kükürt dioksit testi (sabit gaz yöntemi)” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
