EN ISO 283 Tekstil Konveyör Bantları - Tam Kalınlıkta Çekme Dayanımı, Kopma Anında Uzama ve Referans Yükte Uzama - Test Yöntemi

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Örgütü (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 283 Tekstil konveyör bantları - Tam kalınlıkta çekme dayanımı, kopma anında uzama ve referans yükte uzama - Test yöntemi” standardında, tekstil karkasına sahip konveyör bantlarının uzunlamasına yönde tam kalınlıkta çekme mukavemetinin ve referans kuvvetinde ve kopma noktasındaki uzamasının belirlenmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır. Bu yöntem ayrıca, üreticinin alıcı tarafından bu özellikler için değerler belirtmesi istendiğinde kullanılmak üzere, enine yönde tam kalınlıkta çekme mukavemetinin ve kopma noktasındaki uzamasının belirlenmesi için de kullanılabilir. Bu uluslararası standart, “ISO 21183-1 Hafif konveyör bantları - Bölüm 1: ISO 21183-1 Başlıca özellikler ve uygulamalar” standardında açıklandığı gibi hafif konveyör bantları için uygun veya geçerli değildir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Çekme dayanımı, çekme testi sırasında ölçülen en büyük kuvvetin, test parçasının genişliğine bölümünü ifade eder.
• Nominal çekme dayanımı, belirtilen çekme dayanımının minimum değerini ifade eder.
• Referans kuvveti (referans yükü), uzunlamasına yönde nominal çekme dayanımının onda birinin, test parçasının mm cinsinden genişliği ile çarpılması ile elde edilen değerdir.
• Kopma anındaki uzama, en büyük kuvvet (yük) anındaki uzamayı ifade eder. İki referans noktası arasındaki mesafedeki yüzdelik artış olarak ifade edilir.
• Referans kuvvetinde (yükte) uzama, uzunlamasına doğrultuda referans kuvvetinde (yükte) uzamayı ifade eder. İki referans noktası arasındaki mesafedeki yüzdelik artış olarak ifade edilir.

Prensip olarak, konveyör bandının tüm kalınlığından kesilen bir test parçası, test parçası kopana kadar belirtilen koşullar altında bir çekme test makinesi kullanılarak uzatılır.

Bu testlerde kullanılan başlıca ekipman şunları içerir:

• Çekme test makinesi: Bu makine, ISO 7500-1 standardına göre Sınıf 1 olarak kalibre edilmiş, CRE veya CRT tipi çekme test makinesi ve kesintisiz olarak 100 artı/eksi 10 mm/dak sabit bir hızda test parçasını uzatabilir.
• Cihaz: En az 100 mm ölçüm uzunluğuna sahip ve 0,1 mm veya daha iyi hassasiyete sahip, test parçası üzerinde işaretlenen ölçüm uzunluğunun uzamasını ölçebilen bir ekstansometre gibi bir cihazdır. Test boyunca grafiksel bir iz üreten bir cihazın kullanılması tercih edilir.
• Çekme testi sırasında test parçasının kaymasını önleyecek şekilde tasarlanmış kavramalar. Şekil 1’e uygun olarak enine tırtıklı kavramaların kullanılması önerilir.
• Tutacaklar: Çekme testi sırasında test parçasının kaymasını önleyecek şekilde olmalıdır. Standart içinde verilen şekle uygun olarak enine tırtıklı tutamakların kullanılması önerilir.
• Kalıp kesici veya elektrikli testere: Şekilde gösterilen duvar profillerine sahip kalıplardan herhangi biri, şekillerde gösterilen test parçalarını kesmek için uygundur. Diğer profiller de kullanılabilir, ancak kritik özellik, test parçasının kesilmiş taraflarının test parçası yüzeylerine dik olmasıdır.

Test parçasının şekli ve boyutları şekillere uygun olmalıdır. Test parçaları, kayışın eksenine paralel veya dik açılarda ve kayışın kenarından en az 50 mm uzaklıkta seçilmelidir. Test parçaları kayıştan kesilmiş bir numuneden seçilirse, hiçbir test parçası uzunlamasına kenarı numunenin kenarından 12 mm’den daha az olacak şekilde kesilmemelidir. Her durumda, test parçasının kesilmiş veya biçilmiş kenarları yüzeyine dik olmalıdır. Hiçbir test parçası bir katman birleşimi içermemelidir. D tipi bir test parçası için, test parçasının formunu kayışın veya numunenin yüzeyine çizin ve numunenin her kenarından, çizilen çizgilere kadar bir elektrikli testere ile beş yerden kesilir. Şekilde gösterilen D tipi test parçası, çekme dayanımı 2000 N/mm’den büyük olan konveyör bantlarının test edilmesiyle sınırlı olmalıdır.

Bir konveyör bant, günümüzde mevcut olan bant konveyör sisteminin taşıma ortamıdır. Her konveyör sistemi, düzgün çalışması ve bantların gerektirdiği görevleri yerine getirmesi için farklı modüller gerektirir.

Kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verilen çok sayıda test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında “EN ISO 283 Tekstil konveyör bantları - Tam kalınlıkta çekme dayanımı, kopma anında uzama ve referans yükte uzama - Test yöntemi” standardına uygun test hizmetleri de bulunmaktadır.