ASTM E1164-23 Nesne-Renk Değerlendirmesi için Spektrometrik Veri Elde Etmeye Yönelik Standart Uygulama

Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından yayınlanan “ASTM E1164-23 Nesne-renk değerlendirmesi için spektrometrik veri elde etmeye yönelik standart uygulama” standardında, nesnelerin renklerinin hesaplanması için hassas spektral verilerin elde edilmesinde ihtiyaç duyulan enstrümantal ölçüm gereksinimleri, kalibrasyon prosedürleri ve malzeme standartları açıklanmaktadır.

Bu uygulama, belirli yöntemlerde, uygulamalarda veya özelliklerde spektrofotometrik ölçümler gerektiğinde belirtilmesi gereken parametreler içermektedir. Bu uygulamanın çoğu bölümü, çıktı olarak spektral veri üretebilen spektrofotometreler ve prensip olarak benzer olan ancak çıktı olarak sadece kolorimetrik veri üretebilen spektrokolorimetreler için geçerlidir. Bu uygulanabilirliğin istisnaları belirtilmiştir. Bu uygulama, enstrüman veya malzeme açısından spesifik olmaktan ziyade genel bir kapsama sahiptir.

Bu standardın amaçları doğrultusunda “ASTM E284-22 Görünümün standart terminolojisi” standardında verilen terimler ve tanımlar yanı sıra şu tanımlar geçerlidir:

• Halkasal, aydınlatıcının ölçümün azimutunun 360 derecesi boyunca sürekli ve düzgün bir şekilde dağıtılan radyasyon sağladığı veya alıcının duyarlılığa sahip olduğu yönlü aydınlatmalı (görüntülemede) geometri için tanımlayıcıyı ifade eder.
• Çevresel, aydınlatıcının ölçümün azimutunun 360 derecesi boyunca düzgün aralıklarla normal olarak dağıtılan birçok ışında (veya yönde) radyasyon sağladığı veya alıcının duyarlılığa sahip olduğu yönlü aydınlatmalı (veya görüntülemede) geometri için tanımlayıcıyı ifade eder. Işınların (veya yönlerin) sayısı ve açısal dağılımı belirtilmelidir.
• Dönüş açısı, numunenin, içinde sabitlenmiş seçili bir eksen etrafında döndürüldüğünde yönelimini belirten açıyı (düzlem numuneler için, genellikle numunenin normali), geri yansıtmada, geri yansıtıcı eksen etrafında döndürüldükten sonra yönelimi belirten açıyı ifade eder.
• Spektrokolorimetre, bir bileşeni dağıtıcı bir elemandır (prizma, kafes veya girişim filtresi veya kama gibi). Normalde sadece kolorimetrik verileri (tristimulus değerleri ve türetilmiş renk koordinatları gibi) çıktı olarak üretebilir, ancak kolorimetrik verilerin türetildiği temel spektral verileri üretemez.
• Tek düzlemli, aydınlatıcı ve alıcı eksenlerinin ve numune yüzeyine dik olanın aynı düzlemde olduğu aydınlatma ve görüntüleme geometrisi için tanımlayıcıyı ifade eder. Böylece yönlü aydınlatma veya görüntüleme tek bir ışın veya azimutta 180 derece aralıklı iki ışın tarafından sağlanır. Işınların sayısı ve açısal dağılımı belirtilmelidir.

Bu standartta, Uluslararası Aydınlatma Komisyonu (CIE) renk sistemi değerlerinin ve nesnelerin renklerini belgelemek için diğer renk koordinatlarının hesaplanmasında veri sağlamak için kullanılan spektrofotometrelerin tiplerinin ve çalışma parametrelerinin seçilmesine yönelik prosedürler verilmiştir. Bu tür cihazların kalibrasyonundaki önemli adımlar ve bu adımlar için gereken malzeme standartları açıklanmıştır. En yüksek ölçüm hassasiyetini elde etmek için numunelerin seçimine yönelik kılavuzlar verilmiştir. Spesifik test yöntemlerinde veya diğer belgelerde spektrofotometrik ölçümler gerektiğinde belirtilmesi gereken parametreler tanımlanmıştır.

CIE değerlerini veya bunların dönüştürülmesi yoluyla nesnelerin renklerini tanımlayan diğer koordinatları elde etmenin en doğrudan ve erişilebilir yöntemleri spektrofotometrik verilerin kullanımıdır. Kolorimetrik veriler, “ASTM E308-22 CIE sistemini kullanarak nesnelerin renklerini hesaplamaya yönelik standart uygulama” standardında açıklandığı gibi, nesne spektral verilerinin bir CIE standart gözlemcisini ve bir CIE standart aydınlatıcısını temsil eden verilerle birleştirilmesiyle elde edilir.

Bu uygulama, istenen hassasiyette veri sağlamak için kullanılan spektrofotometrelerin çalışma parametrelerinin seçilmesi için bir prosedür sağlar. Ayrıca, malzeme standartları aracılığıyla cihaz kalibrasyonu ve ölçümlerde hassasiyet elde etmek için uygun numunelerin seçilmesini sağlar.

Kuruluşumuz, çeşitli sektörlerdeki işletmeler için verdiği sayısız test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları arasında, eğitimli ve uzman bir kadro ve gelişmiş teknolojik donanımı ile, “ASTM E1164-23 Nesne-renk değerlendirmesi için spektrometrik veri elde etmeye yönelik standart uygulama” standardında tanımlanan test hizmetleri de vermektedir.