SMC-S-010 Uzay Araçlarında Kullanılan Elektronik Parçalar, Malzemeler ve Süreçler İçin Teknik Gereklilikler

ABD Hava Kuvvetleri Uzay Komutanlığı Uzay ve Füze Sistemleri Merkezi (SMC) tarafından yayınlanan “SMC-S-010 Uzay araçlarında kullanılan elektronik parçalar, malzemeler ve süreçler için teknik gereklilikler” standardında, uzay araçlarının tasarımı, geliştirilmesi ve imalatında kullanılan elektronik parçalar, malzemeler ve prosesler için asgari teknik gereklilikler açıklanmaktadır. Bu standart, uygulama bilgileri, tasarım ve yapım bilgileri ve kalite güvence hükümleri içerir. Uzay araçlarında kullanılmak üzere seçilen tüm elektronik parçalar, malzemeler ve prosesler, program tarafından aksi onaylanmadığı sürece burada belirtilen gereklilikleri karşılamalıdır. Bu gereklilikleri yüklenici veya alt yüklenicileri yerine getirebilir. Ancak, ana yüklenici tüm gerekliliklerin karşılanmasını sağlama sorumluluğuna sahiptir.

Bu standart, elektronik parçalar, malzemeler ve prosesler için temel performans gerekliliklerini ve bunların edinimi için karşılanması gereken kalite ve güvenilirlik güvence gerekliliklerini içermektedir. Ayrıntılı gereklilikler, elektronik parçalar, malzemeler ve proseslerin belirli özellikleri ve belirli amaçlanan kullanıma duyarlı diğer hükümler cihaz spesifikasyonunda belirtilir.

Burada özetlenen kalite güvence gereklilikleri, bir üretici firmanın kalite yönetimi aracılığı ile kontrol edilen bir üretim hattında üretilen veya gerçekleştirilen tüm elektronik parçalar, malzemeler ve prosesler içindir. Bu spesifikasyonda radyasyon sertliği güvencesi dahil olmak üzere çeşitli ürün güvencesi düzeyleri sağlanmıştır.

Bu standardın metni ile burada atıfta bulunulan referanslar (cihaz özellikleri hariç) arasında bir çelişki olması durumunda, bu standardın metni öncelik kazanır. Ancak bu standarttaki hiçbir şey, belirli bir muafiyet elde edilmediği sürece geçerli yasa ve yönetmeliklerin yerini almaz.

Bu standart, uzay araçlarının satın alınmasında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu standart, iş sözleşmesi beyanında atıfta bulunulmalı ve belirli uygulama veya program için satın alma faaliyeti tarafından uyarlanabilir.

Bu standardın gerekliliklerinin uygulanması ve değişiklikleri veya tadilatları, “TOR-2006(8583)-5235 Uzay araçları için parçalar, malzemeler ve prosesler kontrol programı”, elektronik parçalar, malzemeler ve proses yönetiminin hükümleri ve yetkisi ve programın gereklilikleri uyarınca gerçekleştirilir.

Uygulama gereksinimleri bu standartta şu şekilde belirlenmiştir:

• Elektriksel derecelendirme. Devreler, parçaların burada belirtildiği şekilde derecelendirilmesiyle veya en azından parça stres analizi ve en kötü durum analizi ile teknik olarak gerekçelendirilecek eşdeğer bir derecelendirme planıyla tasarlanmalı ve gerekli görev süresini desteklemeli ve onaylanmalıdır. Elektriksel stresin (örneğin voltaj, akım veya güç) derecelendirilme derecesi sıcaklığa bağlıdır. Elektriksel stres ile sıcaklık arasındaki genel ilişki standart içinde verilen şekilde gösterilmiştir. Onaylanmış uçuş çalışma koşulları, nominal sınırlama çizgisinin altındaki alanda yer alır. En kötü durum sınırları uçuş koşulları için de geçerlidir.
• Ömür sonu. Devreler, kullanılan parçaların performans değerleri program tarafından belirlenen ömür sonu tasarım sınırları içinde değişse bile, bileşen düzeyinde gerekli işlevsel performansın korunacağı şekilde tasarlanmalıdır.
• Yaşlanma hassasiyeti. Elektronik, optik ve mekanik parçalar ve malzemeler, faydalı ömürlerinin kademeli olarak kısalmasına veya performans parametrelerinin kademeli olarak bozulmasına maruz kaldıklarında yaşlanmaya karşı hassastır. Yaşlanma mekanizmaları şunları içerir:
  • Hermetikliğin kaybı
  • Gerilim gevşemesi
  • Oksidasyon ve korozyon
  • Gaz çıkışı
  • Soğuk akış ve sürünme
  • Moleküler çapraz bağlama
  • Yapışma kaybı
  • Kırılganlık (termal dahil) ve sertleşme
  • Tork kaybı
  • Yay gerginliğinin kaybı
  • Nem emilimi
  • Radyasyon etkileri

Yaşlanma hassasiyeti, parça ve malzemelerin tasarımında, seçiminde ve uygulamasında dikkate alınmalıdır. Ek olarak, yaşlanma hassasiyeti, raf ömrü ve yaşlanma kontrolü için zorunlu planlara dahil edilmelidir. Bu planlar, parça ve malzemeler tedarik edildiğinde asgari raf ömrü güvencesi gereksinimlerini ve raf ömrü aşıldıktan sonra parça ve malzemelerin gerekli yeniden doğrulama veya yeniden testini içermelidir. Tüm parçalar ve malzemeler, raf ömrü kontrolü için TOR 2006(8583)-5235 standardı gerekliliklerini karşılamalıdır.

• Mühürlü paketler. Uzay araçlarında kullanım için hermetik olarak kapatılmış parçalar tercih edilir. Hermetik olmayan şekilde kapatılmış parçalar seçilirse, kullanılan işlem içi montaj ve temizleme işlemleri parçalara zarar vermemeli ve daha sonraki gaz çıkışı, süblimleşme, nem penetrasyonu veya nem emilimi parçaya ve uzun vadeli performansına veya sisteme zarar vermemelidir.
• Kayıtlı (güvenilirlik şüpheli) elektronik parçalar, malzemeler ve prosesler ve yasaklanmış elektronik parçalar, malzemeler ve prosesler. Bu standardın ayrıntılı bölümleri, bilinen kayıtlı elektronik parçalar, malzemeler ve prosesleri ve yasaklanmış elektronik parçalar, malzemeler ve prosesleri, uygulamalar ve tedarik kısıtlamaları dahil olmak üzere tanımlar.
• Elleçleme. Elektrostatik hassas cihazlarda elektrostatik hasara karşı koruma, bu standarda uygun olarak sağlanır.
• İşaretleme. İşaretleme, geçerli askeri şartnameye uygun olmalıdır.
• Gaz çıkışı gereksinimleri. Kirlenme kontrol planı tarafından gerekli görüldüğünde, tüm polimerik ve organik malzemeler ASTM-E-595 standardına uygun olarak gaz çıkışı açısından test edilmeli ve sonuçlar onaylı tasarım ve yapım aşamasındaki malzemeler listesinde belgelenmelidir. Bir kılavuz olarak, malzemeler yüzde 1,0’dan fazla olmayan toplam kütle kaybı ve yüzde 0,1’den fazla olmayan toplanmış uçucu yoğunlaşabilir malzeme göstermelidir. NASA referans yayını 1124’te veya NASA web sitesinde “Uzay aracı malzemelerini çevrimiçi seçmek için gaz çıkışı verileri" için listelenen veriler, gerçek test yerine geçerli malzemeler için kullanılabilir. Gaz çıkışı verileri, kullanılacak bir koşul / kürleme döngüsüne karşılık gelmelidir.
• Alternatif kalite uygunluk denetimi testi / örnekleme planı. Mikro devreler, ayrı diyotlar ve transistörler için geçerli MIL standardı ile tanımlanan homojen partiler için alternatif kalite uygunluk denetimi testi / örnekleme planı, bu standardın ekine uygun olmalıdır (Ek C).

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “SMC-S-010 Uzay araçlarında kullanılan elektronik parçalar, malzemeler ve süreçler için teknik gereklilikler” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.