
Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D3108 İplik ile katı malzeme arasındaki sürtünme katsayısı için standart test yöntemi” standardında, katı bir malzeme ile temas halindeki hareketli bir ipliğin kinetik sürtünme özelliklerinin ölçülmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır. İplik-iplik sürtünmesinin belirlenmesi için ASTM D3412 standardı test yöntemi geçerlidir.

Açıklanan test yöntemi, 100 m/dak’lık bir bağıl hız belirtir. Bu test yöntemi, hassasiyet ve sürtünme katsayısında olası bir değişiklik olsa da diğer hızlarda da kullanılabilir.
Bu test yöntemi, temas alanındaki sabit yarıçaplı katı yüzey veya yüzeyler ile iplik arasındaki kinetik sürtünme katsayısının ölçülmesini kapsar. Tek tip değere sahip bir iplik kullanılıyorsa, farklı katı malzemelerin sürtünme özellikleri bu iplikle ilişkilendirilerek karşılaştırılabilir. Belirli bir katı malzeme kullanılıyorsa, farklı ipliklerin veya farklı apreli ipliklerin sürtünme özellikleri bu belirli katı malzemeyle ilişkilendirilerek karşılaştırılabilir.
Bu test yöntemi özellikle 3,14 ve 6,28 radyan (180 ve 360) sarım açılarını önermektedir, ancak hassasiyet ve seviyede olası bir değişiklikle birlikte diğer sarım açıları da kullanılabilir. Sarım açısı, özellikle yüksek sürtünme katsayısına sahip iplikler için, test edilen ipliğin akma değerini aşacak kadar büyük olmamalıdır. Ayrıca, her durumda sarım açısı 1,57 radyan (90)’dan az olmamalıdır.
Bu test yöntemi, 90 ile 720 denye arasında değişen doğrusal yoğunluklara ve 0,1 ile 0,5 arasında değişen sürtünme katsayılarına sahip ipliklere uygulanır, ancak bu doğrusal yoğunluk ve sürtünme katsayısı aralıklarının dışında kalan ipliklerle de kullanılabilir.
ASTM D3108 standardı, hareket halindeki bir tekstil ipliği ile katı bir yüzey arasındaki kinetik sürtünme katsayısını ölçen uluslararası bir test yöntemi tanımlar. Bu standart, katı bir malzeme (iplik kılavuzları, seramik veya metal yüzeyler, iğneler veya tekstil makinelerindeki diğer temas noktaları gibi) üzerinde kayan bir ipliğin kinetik sürtünme özelliklerinin belirlenmesini kapsar.
Temel parametreler şunlardır:
Sürtünme özellikleri tekstil endüstrisinde kritik öneme sahiptir çünkü doğrudan şunları etkiler:
İplik kılavuzlarının, örme / dikiş iğnelerinin ve diğer makine bileşenlerinin performansı ve ömrü.
Bu standart, sürtünme katsayısının sadece ipliğin veya yüzeyin bir özelliği olmadığını, iki cisim arasındaki etkileşimi ölçtüğünü vurgular. Bu standart şunlar için kullanılabilir:
Laboratuvarlar arası hassasiyetin nispeten düşük olduğu bilinmektedir, bu nedenle sonuçlar önemli ölçüde farklılık gösterdiğinde karşılaştırmalı test önerilir.
Test uygulanırken prensip olarak bir iplik parçası, belirli bir sarım açısıyla silindirik veya kavisli katı bir yüzey (sürtünme pimi) üzerinden sabit hızda çekilir. Giriş ve çıkış gerilimleri ölçülür ve kinetik sürtünme katsayısı, makara denklemi (Euler formülü) kullanılarak hesaplanır.
Testlerde genel olarak şu ekipman kullanılır:
İplik sürtünmesi birçok sonraki işlemi etkiler. Çok fazla sürtünme iplik hasarına, makine aşınmasına veya kırılmalara neden olabilir. Çok az sürtünme ise yüksek hızlı işlemlerde zayıf kontrole neden olabilir. Bu standart, üreticilerin yağlayıcıları optimize etmelerine, uygun iplik kılavuzlarını seçmelerine ve üretim partileri arasında tutarlı performans sağlamalarına yardımcı olur.
Kısaca ASTM D3108 standardı, hareket eden bir iplik ile katı bir malzeme yüzeyi arasındaki kinetik sürtünme katsayısını ölçmek için bir yöntem tanımlayan ve yaygın olarak kullanılan bir tekstil test standardıdır. İplik sürtünmesi, işleme verimliliğini, iplik kalitesini, makine aşınmasını ve nihai ürün performansını doğrudan etkilediği için bu standart tekstil mühendisliğinde önemlidir.
Bu standart, tanımlanmış koşullar altında bir ipliğin katı bir yüzey üzerinde ne kadar kolay kaydığını belirlemek için kontrollü bir prosedür sağlar. Bu, üreticilerin şunları değerlendirmesine yardımcı olur:
Sürtünme davranışı kritiktir çünkü aşırı sürtünme şunlara yol açabilir:
Aksine, çok düşük sürtünme, üretim sırasında taşıma dengesizliğine veya zayıf iplik kontrolüne neden olabilir.
Bu standart, katı bir malzeme üzerinde hareket eden ipliğin kinetik sürtünme özelliklerinin ölçümünü kapsar. Yöntem öncelikle tekstil iplikleri için tasarlanmıştır, ancak özel elyaflar veya endüstriyel iplikler içeren araştırma ve geliştirme çalışmalarında da uygulanabilir. Bu standart şunları belirtir:
İplik, silindirik veya kavisli bir sürtünme elemanının üzerinden geçerken her iki tarafta gerilimler ölçülür. Bu ölçümlerden kinetik sürtünme katsayısı hesaplanır.
ASTM D3108 standardı, şunlar dahil olmak üzere birçok iplik türüne uygulanabilir:
Sonuç olarak ASTM D3108 standardı, iplikler ve katı yüzeyler arasındaki sürtünme etkileşimini değerlendirmek için temel bir tekstil test standardıdır. Kinetik sürtünmenin ölçümünü standartlaştırarak, bu yöntem tekstil üreticilerinin iplik aprelerini optimize etmelerine, makine verimliliğini artırmalarına, aşınmayı azaltmalarına ve tutarlı ürün kalitesini korumalarına yardımcı olur.
Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere ASTM D3108 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
