EN ISO 17700 Ayakkabı - Üst Bileşenler ve Çorap İçleri için Sürtünmeye ve Akmaya Karşı Renk Haslığı Testi

Temeli bir Avrupa standardı olan ve sonrasında Uluslararası Standartlar Teşkilatı (ISO) tarafından yayınlanan “EN ISO 17700 Ayakkabı - Üst bileşenler ve çorap içleri için test yöntemleri - Sürtünmeye ve akmaya karşı renk haslığı” standardında, kuru veya ıslak sürtünme sırasında bir malzemenin yüzey renginin transfer derecesini değerlendirmek için üç test yöntemi (yöntem A, yöntem B ve yöntem C) ve renk akması olasılığını belirlemek için bir yöntemi (yöntem D) açıklanmaktadır.

Yöntemler, malzemeden bağımsız olarak tüm ayakkabı üst kısımlarına, astarlarına ve iç çoraplarına uygulanabilir. Yöntem D ayrıca dikiş iplikleri ve ayakkabı bağcıkları için de geçerlidir.

Yöntemler şunlardır:

• Yöntem A: İleri geri kare sürtünme parmak haslığı test makinesi
• Yöntem B: Döner sürtünme parmak haslığı test makinesi
• Yöntem C: İleri geri dairesel sürtünme parmak haslığı test makinesi
• Yöntem D: Akmaya karşı renk haslığı

Bu standardın amaçları doğrultusunda, şu terimler ve tanımlar geçerlidir:

• Renk haslığı, bir ayakkabı malzemesinin veya bileşeninin çeşitli etkenlerin etkisinden sonra rengini koruyabilme yeteneğini ifade eder.
• Kalın deri, kalınlığı 2 mm’den fazla olan deriyi ifade eder.

Numune alma ve şartlandırma işlemleri yöntemlere göre şu şekildedir:

• Yöntem A: Test platformuna sıkıca sabitlenebilecek yeterli büyüklükte dikdörtgen test numuneleri gereklidir. Test numuneleri malzemeden herhangi bir yönde kesilebilir. Tipik olarak, test numuneleri minimum 100 mm x 25 mm boyutlarında olmalıdır. Esnek malzemeler durumunda, test numunesi daha az elastik olan yönden kesilmelidir. 25 mm genişliğinde test platformlarına sahip test makineleri için, kullanılacak her sürtünme sayısı veya test koşulu için ayrı test numuneleri gereklidir. Daha geniş test platformlarına sahip olan ve test parmağını platformun genişliği boyunca farklı konumlara yerleştirme olanağına sahip test makineleri için, ayrı sürtünme yollarının yan yana kullanılabilmesi için daha geniş test numuneleri kullanılabilir. Test numuneleri, testten önce 24 saat boyunca ISO 18454 standardında belirtilen şekilde şartlandırılmış bir atmosfere yerleştirilir. Test numuneleri, ayakkabılarda kullanılması muhtemel malzemelerden veya yapılmış üst kısımlardan veya bitmiş ayakkabılardan kesilebilir.
• Yöntem B: Test numuneleri, test platformuna sıkıca sabitlenmelerine izin verecek yeterli büyüklükte olmalıdır. Tipik olarak, test numuneleri 60 mm x 60 mm kareler veya 60 mm çapında daireler olmalıdır. Alternatif olarak, birkaç test için 60 mm genişliğinde bir şerit kullanılabilir. Malzemeler için, test numuneleri levha malzemesinin tam kullanılabilir genişliği ve uzunluğu boyunca bir dizi konumdan kesilir. Dokuma yapıya sahip malzemeler için, bu, aynı çözgü veya atkı ipliklerini içeren herhangi iki numuneyi önlemelidir. Ayakkabı üstleri için, düz bir test numunesinin kesilemeyeceği dikişlerden, deliklerden ve diğer alanlardan kaçınmak gerekir. Test numuneleri, testten önce 24 saat boyunca ISO 18454 standardında belirtilen şekilde şartlandırılmış bir atmosfere yerleştirilir.
• Yöntem C: Her biri en az 140 mm x 50 mm ölçülerinde iki temsili test numunesi gereklidir. Biri kuru sürtünme için, diğeri ıslak sürtünme için. Esnek malzemeler söz konusu olduğunda, test numunesi daha az elastik olan yönden kesilmelidir. Test numunelerini testten önce 24 saat boyunca ISO 18454 standardında belirtilen şekilde şartlandırılmış bir atmosfere yerleştirilir.
• Yöntem D: Test numuneleri, saya, astar ve iç çoraplarda kullanılması muhtemel malzemelerden veya yapılmış saya, astar ve iç çoraplardan veya bitmiş ürünlerden alınabilir. Sac malzeme veya ayakkabı sayası, astar ve iç çorap numuneleri için bu standartta verilen talimatlar izlenir. Yapılacak testin her yöntemi için bir adet dikdörtgen test numunesi 110 mm artı/eksi 10 mm x 55 mm artı/eksi 5 mm’ye kesilir. Yeterli malzeme yoksa, bu boyutta bir dikdörtgen üretmek için bir araya getirilebilecek birkaç küçük test numunesi kesilir. Test edilecek malzeme desenliyse, desenin tüm renklerinin çok elyaflı kumaşın altı bölümüyle de temas ettiğinden emin olmak için yeterli ek numune kesilir. Çok elyaflı kumaş parçalarını test edilecek numunelerin yüzeyleriyle temas edecek şekilde yerleştirerek test numunesi birleştirilir, böylece numunenin bu yüzeyi çok elyaflı kumaşın altı bileşeniyle de temas halinde olur. Test numunesinin her iki yüzeyi de test ediliyorsa, test numunesi iki çok elyaflı kumaş parçası arasına yerleştirilir. İplik, ayakkabı bağcığı veya gevşek elyaf için burada verilen talimatlar izlenir. Yapılacak her bir test yöntemi için, çok elyaflı kumaşın bir parçasının yüzeyini tamamen kaplayacak kadar iplik, ayakkabı bağı veya elyaf serilir. Daha uygunsa, iplik, ayakkabı bağı veya elyaf 100 mm artı/eksi 5 mm uzunluklarda kesilebilir. İplik, ayakkabı bağcığı veya elyaf, çok elyaflı kumaş iki parçası arasına yerleştirilir, böylece ipliğin, ayakkabı bağcığının veya elyafın yaklaşık olarak eşit miktarları çok elyaflı kumaşın altı bileşeninin her biriyle temas halinde olur. İpliğin, ayakkabı bağcığının veya elyafın bir dereceye kadar birbirinin üzerine binmesi muhtemeldir.

Yıllardır çok geniş bir yelpazede gerçekleştirdiği test, ölçüm, analiz ve değerlendirme çalışmaları ile her sektörden işletmelere destek olmaya çalışan kuruluşumuz, bilim ve teknoloji alanında dünyada yaşanan gelişmeleri yakından takip eden ve sürekli kendini geliştiren güçlü bir çalışan kadrosuna sahiptir. Bu çerçevede işletmelere “EN ISO 17700 Ayakkabı - Üst bileşenler ve çorap içleri için test yöntemleri - Sürtünmeye ve akmaya karşı renk haslığı” standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.