
Amerikan Test ve Malzeme Kuruluşu (ASTM) tarafından geliştirilen “ASTM D130 Bakır şerit testi ile petrol ürünlerinden bakıra karşı aşındırıcılığın belirlenmesine yönelik standart test yöntemi“ standardında, havacılık benzini, havacılık türbin yakıtı, otomotiv benzini, temizleyici çözücü (hidrokarbon çözücü), gazyağı, dizel yakıtı, distilat yakıt yağı, yağlama yağı ve doğal benzin veya 37,8 derecede buhar basıncı 124 kPa’dan fazla olmayan diğer hidrokarbonların bakıra karşı aşındırıcılığının belirlenmesine yönelik bir test yöntemi açıklanmaktadır.

Bazı ürünler, özellikle doğal benzin, normalde otomotiv veya havacılık benzinlerine özgü olandan çok daha yüksek bir buhar basıncına sahip olabilir. Bu nedenle, bu test yönteminde kullanılan ve doğal benzin veya yüksek buhar basıncına sahip diğer ürünleri içeren basınçlı kabın 100 derece banyoya konulmamasına son derece dikkat edilir. Buhar basıncı 124 kPa üzerinde olan numuneler, 100 derecede basınçlı kabı patlatacak kadar yüksek basınç geliştirebilir. Buhar basıncı 124 kPa üzerinde olan herhangi bir numune için ASTM D1838 standardı test yöntemi kullanılır.
Ham petrol, çoğu rafinasyon sırasında uzaklaştırılan kükürt bileşikleri içerir. Bununla birlikte, petrol ürününde kalan kükürt bileşiklerinden bazıları çeşitli metaller üzerinde aşındırıcı etkiye sahip olabilir ve bu aşındırıcılık, toplam kükürt içeriğiyle doğrudan ilişkili olmak zorunda değildir. Etki, mevcut kükürt bileşiklerinin kimyasal türlerine göre değişebilir. Bakır şerit korozyon testi, bir petrol ürününün nispi aşındırıcılık derecesini değerlendirmek için tasarlanmıştır.
ASTM D130 standardı, uluslararası alanda yaygın olarak tanınan bir standarttır. Petrol ürünlerinin bakıra karşı nispi aşındırıcılık derecesini belirler. Test, yaygın olarak bakır şerit korozyon testi veya bakır şerit kararma testi olarak bilinir.
Bu standart, 37,8 derece sıcaklıkta buhar basıncı 124 kPa’dan fazla olmayan çeşitli hidrokarbon bazlı ürünler için geçerlidir. Kapsanan malzemeler şunlardır:
Ham petrol doğal olarak kükürt bileşikleri içerir ve bunların çoğu rafineri sırasında uzaklaştırılır. Bununla birlikte, kalıntı aktif kükürt bileşikleri (merkaptanlar veya hidrojen sülfür türevleri gibi), toplam kükürt içeriği düşük olsa bile bakır gibi metalleri aşındırabilir. Aşındırıcılık, miktarına değil, kükürt bileşiklerinin türüne daha çok bağlıdır.
Bakır şerit testi, bu aşındırıcılığın basit, niteliksel bir değerlendirmesini sağlar. Yakıtların ve yağlayıcıların motorlarda, yakıt sistemlerinde, pompalarda ve depolama ekipmanlarında bakır ve bakır alaşımlı bileşenlerle uyumlu olmasını sağlamaya yardımcı olur. Testin başarılı olması, kullanım sırasında kararma veya korozyon riskinin düşük olduğunu gösterir, bu da kalite kontrolü, ürün spesifikasyonlarına uyum (örneğin jet yakıtı veya dizel için) ve ekipman hasarının önlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.
Test süreci genel olarak şu adımları izler:
Kesin koşullar malzeme türüne bağlıdır.
Derecelendirme sistemi, hafif kararmadan şiddetli korozyona kadar değişir ve kesinlikle doğrusal değildir. Renkler, belirli aşındırıcı maddelere bağlı olarak üst üste gelebilir veya sıralı olmayan bir şekilde görünebilir. Tipik sınıflandırmalar şunlardır:
Yeni cilalanmış bir şerit, temel referans noktası olarak kullanılır (değerlendirme yapılmaz). 1a veya 1b derecelendirmeleri genellikle benzin veya jet yakıtı gibi yakıtlar için kabul edilebilirken, daha yüksek derecelendirmeler ürünün başarısız olduğunu ve daha fazla rafine etme veya katkı maddesi gerektirebileceğini gösterir. Yorumlama özneldir ve tutarlı aydınlatma koşulları altında gerçekleştirilir. Bazı modern yaklaşımlar, daha objektif derecelendirmeler için dijital görüntülemeyi araştırmaktadır.
Bu yöntem ile ilgili standartlar ve varyantlar şunlardır:
Eşdeğer veya benzer yöntemler arasında ISO 2160, IP 154 ve DIN 51759 standartları bulunur.
Test ayrıca, bakır uyumluluğunu değerlendirirken belirli petrol dışı ürünler veya katkı maddeleri için de kullanılır.
Laboratuvarlar, hassas sıcaklıkları korumak için hassas banyolar (su, yağ veya alüminyum blok) kullanır. Önceden parlatılmış bakır şeritler ve referans standart plakalar ticari olarak mevcuttur. Test nispeten basit ve düşük maliyetlidir, ancak tutarlı parlatma ve görsel değerlendirme için eğitimli personel gerektirir.
Petrol endüstrisinde, ASTM D130 sonuçları yakıtlar ve yağlayıcılar için ürün özelliklerinin bir parçasıdır. Başarısızlık, rafineri süreçleriyle ilgili sorunları, kirlenmeyi veya kararsız kükürt bileşiklerini (örneğin propan akışlarında karbonil sülfür hidrolizinden kaynaklanan) gösterebilir.
Bu standart uzun yıllardır kullanılmaktadır ve güvenlik, hassasiyet ve prosedür netliği için küçük güncellemeler içeren en son sürümlerle gelişmeye devam etmektedir.
Bu standart, kapsamlı kalite değerlendirmesi için genellikle toplam kükürt (ASTM D129 veya ASTM D5453) gibi diğer testlerle birlikte kullanılır.
Kuruluşumuz, yıllardır yetkin ve deneyimli bir kadro ile müşterilerinin ihtiyaçlarını anlamakta, ihtiyaç duydukları ileri test hizmetlerini vermekte ve yönetim sistemlerinin kurulması, uygulanması ve iyileştirilmesi konusunda yardımcı olmaktadır. Bu çerçevede işletmelere ASTM D130 standardına uygun test hizmetleri de verilmektedir.
