ASTM D3884-22 Standardowy przewodnik dotyczący odporności na ścieranie materiałów tekstylnych (metoda ścierna z obrotową platformą)

Norma „ASTM D3884-22 Standard guide for cleansing fabrics (rotary platform grinding method)” opracowana przez Amerykańskie Towarzystwo Badań i Materiałów (ASTM) opisuje wymagania dotyczące określania odporności tkanin tekstylnych na ścieranie przy użyciu obrotowej platformy ściernej.

Inne procedury pomiaru odporności na ścieranie materiałów tekstylnych obejmują:

• ASTM D3389-05 Standardowa metoda badania odporności na ścieranie tkanin powlekanych (platforma obrotowa, ściernica dwugłowicowa)
• ASTM D3885-07 Standardowa metoda badania odporności na ścieranie materiałów tekstylnych (metoda rozciągania i ścierania)
• ASTM D3886-22 Standardowa metoda badania odporności na ścieranie materiałów tekstylnych (aparat z nadmuchiwaną przeponą)
• ASTM D4157-13 Standardowa metoda badania odporności na ścieranie materiałów tekstylnych (metoda walca oscylacyjnego)
• ASTM D4158-08 Standardowy przewodnik dotyczący odporności na ścieranie materiałów tekstylnych (równomierne ścieranie)
• ASTM D4685/D4685M-15 Standardowa metoda badania ścieralności tkaniny z włosiem
• ASTM D4966-22 Standardowa metoda badania odporności na ścieranie materiałów tekstylnych (metoda badania ścieralności Martindale'a)
• AATCC TM93 Odporność tkanin na ścieranie: metoda akceleracyjna

Do określenia odporności skóry na ścieranie stosuje się normę „ASTM D7255-22e1 Standardowa metoda badania odporności skóry na ścieranie (platforma obrotowa, metoda ścierna)”.

Dla celów niniejszej normy terminy i definicje podane w dokumentach „ASTM D13.60-4848 Standard Terminology for Strength, Deformation, and Related Properties of Textiles” i „ASTM D98-4850 Standard Terminology for Fabrics and Fabric Test Methods”, a także terminy ścieranie, cykl ścierania i siła zrywająca są istotne w kontekście niniejszej normy. Resurfacing to również procedura czyszczenia i odnawiania powierzchni roboczej tarczy ściernej przed użyciem lub w trakcie testów.

Próbkę ściera się poprzez tarcie obrotowe w warunkach kontrolowanego nacisku i ścierania. Próbka testowa, zamontowana na obrotowej platformie, obraca się wokół osi pionowej, przeciwnie do ślizgowego ruchu obrotowego dwóch kół ściernych. Koła powinny być zamontowane tak, aby podczas kontaktu z obracającą się próbką badawczą obracały się w przeciwnych kierunkach. Jedno koło ścierne ściera próbkę na zewnątrz w kierunku obwodu, a drugie ściera ją do wewnątrz w kierunku środka, podczas gdy system próżniowy usuwa zanieczyszczenia powstałe w wyniku zużycia podczas testu. Powstałe ślady zużycia tworzą wzór krzyżujących się łuków na powierzchni około 30 cm2. Odporność na ścieranie ocenia się różnymi metodami opisanymi w niniejszej normie.

Pomiar odporności na ścieranie tekstyliów i innych materiałów jest bardzo złożony i może zależeć od wielu czynników, w tym:

• Naturalne właściwości mechaniczne włókien, wymiary włókien, struktura przędz, struktura tkanin oraz rodzaj, rodzaj i ilość materiału wykończeniowego dodanego do włókien, przędz lub tkanin.
• Warunki badania, takie jak rodzaj materiału ściernego, zmienny wpływ materiału ściernego na ścierany obszar próbki, naprężenie próbki, ciśnienie między próbką a materiałem ściernym oraz wahania wymiarowe próbek.
• Zmiany w materiale ściernym podczas niektórych testów. Materiał ścierny należy zatem regularnie wymieniać lub okresowo sprawdzać jego zgodność ze standardem. W przypadku materiałów ściernych jednorazowego użytku, materiał ścierny stosuje się tylko raz lub wyrzuca po ograniczonym zużyciu. W przypadku materiałów ściernych o charakterze trwałym, wykorzystujących utwardzony metal lub podobne powierzchnie, zakłada się, że materiał ścierny nie zmieni się znacząco w trakcie danej serii testów. Podobne materiały ścierne stosowane w różnych laboratoriach nie różnią się w tym samym stopniu ze względu na różnice w sposobie ich wykorzystania. Trwałe materiały ścierne mogą również ulegać zmianom na skutek usuwania wykończenia lub innych materiałów z tkanin testowych i powinny być usuwane w regularnych odstępach czasu.
• Metoda oceny według uznania operatora.

Odporność materiałów tekstylnych na ścieranie, mierzona na maszynie testowej w laboratorium, jest często tylko jednym z kilku czynników wpływających na odporność materiału na ścieranie i jego trwałość podczas rzeczywistego użytkowania. Chociaż odporność na zużycie (zwykle wyrażana jako liczba cykli z wykorzystaniem określonej techniki w określonej maszynie w celu uzyskania określonego stopnia lub ilości zużycia) i trwałość (definiowana jako zdolność do przeciwstawiania się pogorszeniu lub zużyciu podczas użytkowania, w tym skutkom ścierania) są często ze sobą powiązane, związek ten zmienia się w zależności od końcowego zastosowania, a w obliczeniach trwałości szacowanej na podstawie konkretnych danych dotyczących zużycia mogą być wymagane różne czynniki.

Badania laboratoryjne mogą być wiarygodnym wskaźnikiem względnej wydajności końcowego zastosowania, jeśli różnica w odporności na ścieranie różnych materiałów jest duża, ale nie należy na nich polegać, jeśli różnice w wynikach badań laboratoryjnych są niewielkie. Zasadniczo nie należy opierać się na laboratoryjnych testach zużycia w celu przewidzenia rzeczywistej żywotności przy określonym zastosowaniu końcowym, chyba że dostępne są dane wykazujące konkretny związek między tymi testami a rzeczywistym zużyciem przy zamierzonym zastosowaniu końcowym.

Te ogólne uwagi dotyczą wszystkich rodzajów tkanin, w tym tkanin odzieżowych tkanych, włókninowych i dzianych, tkanin domowych, tkanin przemysłowych i wykładzin podłogowych.

Nasza organizacja dysponuje silną kadrą, która śledzi rozwój nauki i techniki na świecie i nieustannie się doskonali. Wśród licznych badań testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych świadczonych dla przedsiębiorstw z różnych sektorów znajdują się również usługi testowe zgodne z normą „ASTM D3884-22 Standard guide for grinding fabric resistance (rotary platform grinding method)”.