EN ISO 1833 Tekstylia – Ilościowa analiza chemiczna

Norma „EN ISO 1833 Tekstylia – Ilościowa analiza chemiczna”, oparta na normie europejskiej, a następnie opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), składa się z następujących podsekcji opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma EN ISO 1833-1 „Część 1: Ogólne zasady badań” opisuje powszechnie stosowaną metodę ilościowej analizy chemicznej różnych mieszanek włókien. Metoda ta, a także metody opisane w innych częściach normy ISO 1833, mają ogólne zastosowanie do włókien w dowolnej postaci tekstyliów. W przypadku wykluczenia określonych postaci tekstyliów, są one wymienione w zakresie odpowiedniej sekcji. Do celów niniejszej normy stosuje się terminy i definicje podane w normie ISO 5089. Termin „substancje niewłókniste” odnosi się również do substancji pomocniczych w przetwórstwie lub naturalnie występujących substancji niewłóknistych, takich jak środki smarne i apretury.
• Norma „EN ISO 1833-2 Część 2: Mieszanki włókien trójskładnikowych” opisuje metody ilościowej analizy różnych mieszanek włókien trójskładnikowych. Zakres stosowania każdej metody analizy mieszanek, określony w innych częściach normy ISO 1833, określa włókna, do których dana metoda ma zastosowanie. Niniejsza norma ma zastosowanie do mieszanek włókien składających się z więcej niż trzech składników, pod warunkiem że kombinacja metod badawczych daje wyniki w przypadku prostych mieszanek włókien. Tabela zawarta w normie przedstawia typowe mieszanki trójskładnikowe i odpowiednie części normy serii ISO 1833, które mają do nich zastosowanie.
• Norma „EN ISO 1833-3 Część 3: Mieszanki octanu z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem acetonu)” opisuje metodę wykorzystującą aceton do określania procentowej zawartości octanu po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek octanu z wełną, sierścią zwierzęcą, jedwabiem, białkiem, bawełną (praną, gotowaną lub bieloną), lnem, konopiami, jutą, abaką, włóknem alfa, włóknem kokosowym, miotłą, ramią, sizalem, miedzią, wiskozą, modalem, poliamidem, poliestrem, polipropylenem, akrylem, elastoolefiną, elastomultiestrem, melaminą, dwuskładnikowym polipropylenem/poliamidem, poliakrylanem i włóknami szklanymi. Metoda ta nie ma zastosowania do mieszanek zawierających włókna modakrylowe, niektóre włókna chlorowe lub włókna octanowe deacetylowane powierzchniowo.
• Norma „EN ISO 1833-4 Część 4: Mieszanki niektórych włókien białkowych z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem podchlorynu)” opisuje metodę polegającą na stosowaniu podchlorynu do określania procentowej zawartości masowych włókien białkowych po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek niektórych włókien niebiałkowych i niektórych włókien białkowych.
• Norma „EN ISO 1833-5 Część 5: Mieszanki włókien wiskozowych, miedzianych lub modalnych i bawełnianych (metoda z zastosowaniem cynkanu sodu)” opisuje metodę z zastosowaniem cynkanu sodu do określania zawartości procentowej włókien wiskozowych, miedzianych lub modalnych po usunięciu materiału niewłóknistego w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek bawełny surowej, pranej, gotowanej lub bielonej, z przewagą włókien wiskozowych, miedzianych lub modalnych. W przypadku obecności włókien miedzianych lub modalnych należy przeprowadzić wstępne badanie w celu określenia ich rozpuszczalności w odczynniku. Metoda ta nie ma zastosowania do mieszanek, w których bawełna uległa znacznej degradacji chemicznej lub w których włókna wiskozowe, miedziane lub modalne stały się całkowicie nierozpuszczalne z powodu obecności pewnych trwałych wykończeń lub barwników reaktywnych, których nie można całkowicie usunąć.
• Norma „EN ISO 1833-6 Część 6: Mieszanki wiskozy, określonych rodzajów miedzi, modalu lub liocelu z niektórymi innymi włóknami (Metoda z zastosowaniem kwasu mrówkowego i chlorku cynku)” opisuje metodę wykorzystującą mieszaninę kwasu mrówkowego i chlorku cynku do oznaczania procentowej zawartości masowych wiskozy, określonych rodzajów miedzi, modalu lub liocelu w tekstyliach wykonanych z mieszanek wiskozy, określonych rodzajów miedzi, modalu lub liocelu z bawełną, po usunięciu substancji niewłóknistych. Norma ta została pierwotnie opracowana specjalnie dla mieszanek wiskozy, określonych rodzajów miedzi, modalu lub liocelu z bawełną, ale ma również zastosowanie do mieszanek polipropylenu, elastoolefiny i melaminy.
• Norma „EN ISO 1833-7 Część 7: Mieszanki poliamidu z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem kwasu mrówkowego)” opisuje metodę wykorzystującą kwas mrówkowy do określania procentowej zawartości masowych włókien poliamidowych po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek poliamidu z bawełną, wiskozą, miedzią, modalem, liocellem, poliestrem, polipropylenem, włóknem chlorowym, akrylem, włóknem szklanym, elastomultiestrem, elastoolefiną i melaminą lub wełną (jeśli zawartość wełny jest mniejsza lub równa 25%) lub włóknami sierści zwierzęcej. Niniejsza norma nie ma zastosowania, gdy zawartość wełny przekracza 252% – w takim przypadku stosuje się normę ISO 1833-4.
• Norma „EN ISO 1833-8 Część 8: Mieszanki włókien octanowych i triacetowych (metoda z zastosowaniem acetonu)” opisuje metodę polegającą na użyciu acetonu do określania zawartości procentowej octanu po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek włókien octanowych i triacetowych.
• Norma „EN ISO 1833-9 Część 9: Mieszanki octanu z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem alkoholu benzylowego)” opisuje metodę określania zawartości procentowej octanu w tekstyliach wykonanych z włókien octanowych, triacetowych, polipropylenowych, elastoolefinowych, melaminowych, dwuskładnikowych polipropylenowo-poliamidowych i poliakrylowych, po usunięciu substancji niewłóknistych, przy użyciu alkoholu benzylowego.
• Norma „EN ISO 1833-10 Część 10: Mieszanki triacetatu lub polilaktydu z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem dichlorometanu)” określa metodę z użyciem dichlorometanu do oznaczania zawartości procentowej triacetatu lub polilaktydu w tekstyliach wykonanych z mieszanek triacetatu lub polilaktydu z wełną lub inną sierścią zwierzęcą, jedwabiem, białkiem, bawełną, wiskozą, miedzią, modalem, liocellem, poliamidem, poliestrem, akrylem, elastomultiestrem, polipropylenem, elastoolefiną, melaminą, dwuskładnikowym polipropylenem/poliamidem, poliakrylanem i włóknami szklanymi, po usunięciu substancji niewłóknistych. Częściowo zhydrolizowane (zmydlone) włókna triacetatu stają się całkowicie nierozpuszczalne w odczynniku. W takich przypadkach metoda ta nie ma zastosowania.
• Norma „EN ISO 1833-11 Część 11: Mieszanki niektórych włókien celulozowych z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem kwasu siarkowego)” opisuje metodę wykorzystującą kwas siarkowy do określania zawartości procentowej włókien celulozowych po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek naturalnych i syntetycznych włókien celulozowych, takich jak bawełna, len, konopie, ramia, wiskoza, miedź, modal, liocell i poliester, polipropylen, ester elastolu, elastoolefina i dwuskładnikowy polipropylen/poliamid.
• Norma „EN ISO 1833-12 Część 12: Mieszanki akrylu, niektórych modakryli, niektórych włókien chlorowych, niektórych włókien elastanowych z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem dimetyloformamidu)” opisuje metodę z użyciem dimetyloformamidu do określania zawartości procentowej akrylu, modakryli, włókien chlorowych lub elastanu w tekstyliach wykonanych z mieszanek akrylu, niektórych modakryli, niektórych włókien chlorowych, niektórych włókien elastanowych z wełną, sierścią zwierzęcą, jedwabiem, bawełną, wiskozą, miedzią, modalem, liocellem, poliamidem, poliestrem, polipropylenem, elastomultiestrem, elastoolefiną, melaminą, dwuskładnikowym polipropylenem/poliamidem, poliakrylanem lub włóknami szklanymi, po usunięciu substancji niewłóknistych. Metoda ta nie ma zastosowania do sierści zwierzęcej, wełny i jedwabiu barwionych barwnikami zaprawowymi na bazie chromu. Identyfikacja barwnika opisana jest w normie ISO 16373-1.
• Norma „EN ISO 1833-13 Część 13: Mieszanki niektórych włókien chlorowych z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem dwusiarczku węgla/acetonu)” opisuje metodę wykorzystującą dwusiarczek węgla/aceton do określania procentowej zawartości masowej włókien chlorowych po usunięciu materiału niewłóknistego w tekstyliach wykonanych z mieszanek niektórych włókien chlorowych z wełną, sierścią zwierzęcą, jedwabiem, bawełną, wiskozą, miedzią, modalem, liocellem, poliamidem, poliestrem, elastomultiestrem, akrylem, melaminą, polipropylenem, dwuskładnikowym polipropylenem/poliamidem, poliakrylanem i włóknami szklanymi. Możliwa jest również analiza mieszanek zawierających włókna chlorowe za pomocą metod badawczych opisanych w normach ISO 1833-17 lub ISO 1833-21.
• Norma „EN ISO 1833-14 Część 14: Mieszanki octanu z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem lodowatego kwasu octowego)” opisuje metodę wykorzystującą lodowaty kwas octowy do określania zawartości procentowej octanu w tekstyliach wykonanych z mieszanek octanu z niektórymi włóknami chlorowymi lub z włóknami chlorowymi poddanymi chlorowaniu, po usunięciu substancji niewłóknistych. Mieszanki zawierające octan można również analizować metodami opisanymi w normach ISO 1833-3 lub ISO 1833-9.
• Norma „EN ISO 1833-15 Część 15: Mieszanki juty i niektórych włókien zwierzęcych (Metoda oznaczania zawartości azotu)” opisuje metodę oznaczania zawartości azotu w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek juty i włókien zwierzęcych po usunięciu materiałów niewłóknistych. Włókna zwierzęce mogą składać się wyłącznie z sierści lub wełny, albo z dowolnej ich mieszaniny. Niniejsza norma nie ma zastosowania do produktów, w których barwniki lub wykończenia zawierają azot. Niniejsza metoda jest przedstawiona w formie kompletnej, ponieważ różni się zasadniczo od ogólnej metody opartej na selektywnej rozpuszczalności, określonej w normie ISO 1833-1.
• Norma „EN ISO 1833-16 Część 16: Mieszanki włókien polipropylenowych z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem ksylenu)” opisuje metodę określania zawartości procentowej polipropylenu po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek włókien polipropylenowych z wełną, sierścią zwierzęcą, jedwabiem, bawełną, wiskozą, miedzią, modalem, liocellem, octanem, triacetatem, poliamidem, poliestrem, akrylem, włóknami szklanymi, elastomultiestrem, melaminą i poliakrylanem, przy użyciu ksylenu.
• Norma „EN ISO 1833-17 Część 17: Mieszanki włókien celulozowych i niektórych włókien z włóknami chlorowymi i niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem stężonego kwasu siarkowego)” opisuje metodę wykorzystującą stężony kwas siarkowy do oznaczania procentowej zawartości masowych włókien chlorowych i niektórych innych włókien, po usunięciu części niewłóknistych, w tekstyliach wykonanych z bawełny, wiskozy, miedzi, modalu, liocelulozy, octanu, triacetatu, poliamidu, poliestru, elastomultiestru, niektórych włókien akrylowych i niektórych włókien modakrylowych z włóknami chlorowymi (na bazie homopolimerów chlorku winylu), polipropylenu, elastoolefiny, melaminy oraz dwuskładnikowych mieszanek polipropylenu i poliamidu. Omawiane są tworzywa modakrylowe, które po zanurzeniu w stężonym kwasie siarkowym tworzą klarowny roztwór. Metodę tę można stosować, w szczególności zamiast metod opisanych w normach ISO 1833-12 i ISO 1833-13, we wszystkich przypadkach, w których wstępne badania wykazały, że włókna chlorowe są całkowicie nierozpuszczalne w dimetyloformamidzie lub w mieszaninie azeotropowej dwusiarczku węgla i acetonu.
• Norma „EN ISO 1833-18 Część 18: Mieszanki jedwabiu z innymi włóknami białkowymi (metoda z zastosowaniem kwasu siarkowego)” opisuje metodę polegającą na użyciu kwasu siarkowego do określania zawartości procentowej jedwabiu po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek jedwabiu z innymi włóknami białkowymi (np. wełną lub sierścią zwierzęcą).
• Norma „EN ISO 1833-19 Część 19: Mieszanki włókien celulozowych i azbestu (metoda ogrzewania)” określa metodę oznaczania zawartości włókien celulozowych w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek bawełny lub regenerowanej celulozy z azbestem chryzotylowym i krokidolitowym poprzez ogrzewanie. Metodę tę można również stosować do innych rodzajów azbestu, po uzgodnieniu między stronami. Metoda ta różni się zasadniczo od ogólnej metody opartej na selektywnej rozpuszczalności, określonej w normie ISO 1833-1.
• Norma „EN ISO 1833-20 Część 20: Mieszanki elastanu z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem dimetyloacetamidu)” opisuje metodę wykorzystującą dimetyloacetamid do określania zawartości procentowej elastanu w tekstyliach wykonanych z mieszanek niektórych włókien elastanowych z włóknami bawełnianymi, wiskozowymi, miedziowymi, modalnymi, liocellowymi, poliamidowymi, poliestrowymi lub wełnianymi, po usunięciu materiałów niewłóknistych. Metoda ta nie ma zastosowania w przypadku obecności włókien akrylowych. Mieszanki zawierające niektóre włókna elastanowe można również analizować metodami opisanymi w normach ISO 1833-12 lub ISO 1833-21.
• Norma „EN ISO 1833-21 Część 21: Mieszanki włókien chlorowych, niektórych modakryli, niektórych elastanów, octanów, triacetanów z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem cykloheksanonu)” opisuje metodę wykorzystującą cykloheksanon do określania zawartości procentowej włókien chlorowych, modakryli, elastanów, octanów i triacetanów w tekstyliach wykonanych z mieszanek włókien octanowych, triacetanowych, włókien chlorowych, niektórych modakryli, wełny, sierści zwierzęcej, jedwabiu, bawełny, miedzi, modalu, wiskozy, liocelu, poliamidu, akrylu, melaminy, poliakrylanu i włókien szklanych, po usunięciu części niewłóknistych. Możliwa jest również analiza mieszanek zawierających włókna chlorowe za pomocą metod badawczych opisanych w normach ISO 1833-13 lub ISO 1833-17.
• Norma „EN ISO 1833-22 Część 22: Mieszanki wiskozy lub niektórych rodzajów miedzi, modalu lub liocelu z włóknami lnianymi (metoda z zastosowaniem kwasu mrówkowego i chlorku cynku)” opisuje metodę wykorzystującą kwas mrówkowy i chlorek cynku do oznaczania procentowej zawartości masowych wiskozy lub niektórych rodzajów miedzi, modalu lub włókien liocelu po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek wiskozy lub niektórych rodzajów miedzi, modalu lub włókien liocelu z włóknami lnianymi. Niniejsza norma nie ma zastosowania do mieszanek, w których włókna lniane uległy znacznej degradacji chemicznej, ani do sytuacji, w których włókna wiskozy, miedzi, modalu lub liocelu stały się całkowicie nierozpuszczalne w wyniku obecności pewnych trwałych wykończeń lub barwników reaktywnych, których nie można całkowicie usunąć.
• Norma „EN ISO 1833-23 Część 23: Mieszanki polietylenu i polipropylenu (metoda z zastosowaniem cykloheksanonu)” opisuje metodę oznaczania zawartości procentowej polietylenu w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek polietylenu i polipropylenu, po usunięciu substancji niewłóknistych, za pomocą cykloheksanonu.
• Norma „EN ISO 1833-24 Część 24: Mieszanki poliestru i niektórych innych włókien (metoda z zastosowaniem fenolu i tetrachloroetanu)” opisuje metodę wykorzystującą fenol i tetrachloroetan do określania zawartości procentowej poliestru po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek niektórych włókien poliestrowych z włóknami akrylowymi, polipropylenowymi lub aramidowymi. Metoda ta nie ma zastosowania do tkanin powlekanych.
• Norma „EN ISO 1833-25 Część 25: Mieszanki poliestru z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem kwasu trichlorooctowego i chloroformu)” opisuje metodę polegającą na stosowaniu kwasu trichlorooctowego i chloroformu do określania procentowej zawartości masowych włókien poliestrowych po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek włókien poliestrowych z włóknami aramidowymi (z wyłączeniem poliamidoimidu), wiskozą ognioodporną (FR) i poliakrylanem.
• „Norma EN ISO 1833-26 Część 26: Mieszanki włókien melaminowych i bawełnianych lub aramidowych (metoda z zastosowaniem gorącego kwasu mrówkowego) opisuje metodę z zastosowaniem gorącego kwasu mrówkowego do określania procentowej zawartości włókien melaminowych po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z dwuskładnikowych mieszanek włókien melaminowych i bawełnianych lub aramidowych.
• Norma „EN ISO 1833-27 Część 27: Mieszanki włókien celulozowych z niektórymi innymi włóknami (metoda z zastosowaniem siarczanu glinu)” opisuje metodę wykorzystującą siarczan glinu do określania zawartości procentowej włókien celulozowych po usunięciu substancji niewłóknistych w tekstyliach wykonanych z mieszanek włókien celulozowych (naturalnych lub regenerowanych) z włóknami poliestrowymi, poliamidowymi, akrylowymi, wełnianymi i elastanowymi.
• Norma „EN ISO 1833-28 Część 28: Mieszanki chitozanu z niektórymi innymi włóknami (metoda z użyciem rozcieńczonego kwasu octowego)” określa metodę oznaczania procentowej zawartości masowych włókien chitozanu w tekstyliach wykonanych z mieszanek włókien chitozanu z niektórymi innymi włóknami, po usunięciu części niewłóknistych, za pomocą rozcieńczonego kwasu octowego. Metoda ta ma zastosowanie do mieszanek włókien chitozanu z włóknami celulozowymi (bawełna, len, ramia, wiskoza, modal, lioceluloza), włóknami białkowymi (wełna, kaszmir, jedwab) lub włóknami syntetycznymi (poliester, poliamid, akryl).
• Norma „EN ISO 1833-29 Część 29: Poliamid i mieszanki dwuskładnikowe polipropylenu/poliamidu (metoda z zastosowaniem kwasu siarkowego)” opisuje metodę oznaczania zawartości procentowej poliamidu w tekstyliach składających się z mieszanek binarnych poliamidu i mieszanki dwuskładnikowej polipropylenu/poliamidu, po usunięciu substancji niewłóknistych, za pomocą kwasu siarkowego.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowania, pomiarów, analiz i ewaluacji, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia w dziedzinie nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodnie z normą EN ISO 1833 Tekstylia – Ilościowa analiza chemiczna.