EN ISO 17696 Obuwie – Badanie odporności na rozdarcie cholewek, podszewek i skarpet

Norma „EN ISO 17696 Obuwie - Metody badań cholewek, podszewek i wkładek - Wytrzymałość na rozdarcie”, która ma swoją podstawę w normie europejskiej i została następnie opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), opisuje metodę badania służącą do oceny wytrzymałości na rozdarcie cholewek, podszewek i wkładek lub całych cholewek, niezależnie od materiału, a także do oceny ich przydatności do końcowego zastosowania.

Na potrzeby niniejszego standardu mają zastosowanie następujące terminy i definicje:

• Wytrzymałość na rozdarcie odnosi się do siły pośredniej niezbędnej do rozprzestrzenienia się przecięcia w określonej próbce testowej.
• Cholewka to zewnętrzny materiał buta, który łączy się z podeszwą i pokrywa górną, grzbietową powierzchnię stopy. W przypadku butów z cholewką obejmuje to również zewnętrzny materiał pokrywający cholewkę. Uwzględniane są tylko widoczne materiały; materiały znajdujące się pod spodem nie są brane pod uwagę.
• Pełna cholewka to gotowa cholewka, która jest w pełni zszyta, odpowiednio sklejona lub laminowana. Obejmuje ona materiał rdzenia i podszewkę, a także wszystkie elementy, takie jak wkładki, kleje, membrany, pianki i wzmocnienia, z wyłączeniem wyściółki palców i usztywnień. Pełna cholewka może być płaska, dwuwymiarowa lub stanowić formowaną cholewkę w gotowym bucie.

Próbki testowe mogą być wycinane z materiałów, które prawdopodobnie będą wykorzystane w cholewkach lub skarpetkach, albo z gotowych cholewek lub gotowych butów. Po trwałym połączeniu materiału podszewki z cholewką, próbki testowe są przygotowywane z gotowych cholewek. Sześć próbek testowych jest wycinanych z arkusza materiału lub z cholewek butów. W przypadku testowania cholewek z tkaniny, wymiary próbki testowej pokazane na rysunku należy uznać za wymiary minimalne, a w miarę możliwości należy wyciąć większą próbkę testową, aby zapobiec ślizganiu się przędzy.

W przypadku materiałów arkuszowych próbki testowe wycina się z szeregu miejsc na całej szerokości i długości użytkowej materiału arkuszowego. W przypadku materiału tkanego zapobiega to sytuacji, w której dwie próbki zawierają te same nitki osnowy lub wątku.

Podczas przygotowywania próbek do badań cholewek skórzanych i obuwia, wycina się trzy próbki z nacięciem równoległym do kierunku podłużnego materiału (kierunek osnowy w przypadku skóry i materiałów nieskórzanych lub kierunek maszynowy), a następnie trzy próbki z nacięciem prostopadłym do niego. W przypadku tkanin, kierunek osnowy jest przyjmowany jako kierunek podłużny, a kierunek wątku jako kierunek poprzeczny, nawet jeśli nie znajdują się one pod kątem 90° do siebie. W przypadku cholewek obuwia, kierunek podłużny to oś X, zgodnie z definicją zawartą w normie EN 13400.

W przypadku cholewek butów, sześć próbek do badań wycina się z całej grubości cholewki, uważając, aby nie przesunąć żadnej podszewki ani wkładki laminowanej z materiałem wierzchnim. Podobnie, dba się o to, aby nie przesunąć żadnego materiału podszewkowego w trakcie badania. Trzy próbki wycina się z nacięciem równoległym do kierunku wzdłużnego (oś X), a trzy z nacięciem prostopadłym do niego. Kierunek wzdłużny jest oznaczony na wszystkich próbkach. Przed badaniem próbki do badań kondycjonuje się w atmosferze standardowej określonej w normie EN 12222 przez 24 godziny.

Zasadniczo, podczas przeprowadzania testu, próbka z pojedynczym nacięciem, tworzącym dwa ramiona, jest umieszczana w maszynie wytrzymałościowej, ze szczeliną równoległą do osi maszyny i jednym ramieniem zamocowanym w każdej szczęce. Następnie szczęki są rozdzielane, aby rozerwać materiał, aż rozdarcie rozprzestrzeni się na jedną krawędź próbki. Rejestruje się początkową siłę potrzebną do zainicjowania rozdarcia, medianę siły potrzebnej do podtrzymania rozdarcia, maksymalną siłę potrzebną do podtrzymania rozdarcia oraz rodzaj rozdarcia.

Wszystkie testy muszą być przeprowadzane w atmosferze klimatyzowanej, zgodnie z normą EN 12222. Jeżeli nie jest to możliwe, testy muszą być przeprowadzone w ciągu 15 minut od wyjęcia próbek z atmosfery klimatyzowanej.

Układ pomiaru siły maszyny rozciągającej jest zerowany, a szczęki zbliżane do siebie, aby zapewnić odpowiednie ustawienie próbki. Próbka jest utrzymywana płasko między szczękami maszyny rozciągającej, ze szczeliną wyrównaną i równoległą do osi maszyny. Jedno ramię jest zaciskane w dolnej szczęce, a następnie drugie ramię jest odginane do góry o 180 stopni i zaciskane w górnej szczęce. W każdym przypadku należy upewnić się, że koniec ramienia jest równoległy do ​​krawędzi zacisku szczęki, a szczelina jest ustawiona wzdłuż osi maszyny rozciągającej.

Maszyna do wytrzymałości na rozciąganie pracuje ze szczękami rozwartymi z prędkością 100 mm/min plus/minus 10 mm/min, a rodzaj powstałego rozdarcia jest odnotowywany w następujący sposób:

• Pęknięcie normalne: czyste rozdarcie mniej więcej w kierunku rozszczepu.
• Pęknięcia nieprawidłowe:
  • Oddzielne rozdarcie okładki i materiału bazowego
  • Nici tkaniny są wyciągane zamiast rozrywać
  • Rozdarcie w kierunku boku próbki testowej

Badanie zostaje przerwane, gdy pęknięcie dojdzie do krawędzi próbki testowej.

Na podstawie wykresu siły i wydłużenia uzyskanego przez maszynę do wytrzymałości na rozciąganie:

• Jeżeli występuje szczyt odpowiadający początkowi pęknięcia, wartość tej siły jest rejestrowana jako początkowa siła szczytowa zaokrąglona do najbliższego 1 N.
• Po rozpoczęciu pęknięcia maksymalną siłę zastosowaną do jego kontynuacji rejestruje się jako maksymalną siłę pęknięcia, zaokrągloną do najbliższego 1 N.
• Średnią siłę potrzebną do podtrzymania pęknięcia rejestruje się jako siłę medianową zaokrągloną do najbliższego 1 N.

Powyższą procedurę powtarza się dla pozostałych próbek testowych. Jeśli próbka testowa w dowolnym kierunku badania wykazuje uszkodzenie nienormalne, a dostępna jest wystarczająca ilość materiału, badanie jest powtarzane do momentu, aż kolejna próbka wykaże uszkodzenie normalne, a wyniki uszkodzeń nienormalnych są ignorowane. Jeśli dwie lub więcej próbek w dowolnym kierunku badania wykazuje uszkodzenie nienormalne, badanie jest przerywane po przebadaniu wszystkich sześciu oryginalnych próbek, a wyniki uszkodzeń nienormalnych są rejestrowane.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia w dziedzinie nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodne z normą EN ISO 17696 „Obuwie – Metody badań cholewek, podszewek i wkładek – Odporność na rozdarcie”.