EN ISO 14362-2 Oznaczanie zastosowania niektórych barwników azotowych dostępnych metodą ekstrakcji włókien

Norma EN ISO 14362-2 „Tekstylia – Metody oznaczania niektórych amin aromatycznych pochodzących z barwników azowych – Część 2: Oznaczanie zastosowania niektórych barwników azowych dostępnych przez ekstrakcję z włókien”, oparta na normie europejskiej, a następnie opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), opisuje procedurę wykrywania zastosowania niektórych barwników azowych, których nie można użyć w produkcji lub przetwarzaniu niektórych wyrobów z włókien syntetycznych barwionych barwnikami ekstrakcyjnymi. W przypadku metody badania bezpośredniego patrz EN ISO 14362-1. W przypadku niektórych mieszanek włókien może być konieczne zastosowanie obu części niniejszej normy.

Niektóre barwniki azowe mogą uwalniać jedną lub więcej amin aromatycznych zakazanych na mocy dyrektywy 2002/61/WE w wyniku redukcyjnego rozszczepienia grup azowych. Te aminy aromatyczne są wymienione w tabeli „Aminy aromatyczne zabronione na mocy dyrektywy 2002/61/WE” zawartej w normie (22 pozycje).

Barwnik jest usuwany z włókna w przestrzeni nadpowierzchniowej za pomocą odpowiednich rozpuszczalników, takich jak chlorobenzen w przypadku włókien poliestrowych. Ekstrakt jest zagęszczany, przenoszony do metanolu, rozpuszczany w wodnym roztworze buforu cytrynianowego i poddawany działaniu ultradźwięków w celu rozproszenia barwnika. Aminy utworzone przez dodanie ditionianu sodu są przenoszone do fazy eteru t-butylowo-metylowego poprzez ekstrakcję ciecz-ciecz za pomocą kolumn z ziemią okrzemkową. Ekstrakt jest zagęszczany, a pozostałość jest rozpuszczana w odpowiednim rozpuszczalniku lub metanolu w celu wykrycia i identyfikacji amin za pomocą chromatografii. W przypadku wykrycia amin metodą chromatograficzną, należy potwierdzić wynik, stosując jedną lub więcej alternatywnych metod.

Normy EN ISO 14362-1 i EN ISO 14362-2 koncentrują się na oznaczaniu rakotwórczych amin aromatycznych pochodzących z barwników azowych w tekstyliach, ale różnią się zakresem, metodami przygotowywania próbek i przewidzianymi zastosowaniami.

Przykładowo norma EN ISO 14362-1 wykrywa barwniki azowe, które są bezpośrednio lub pośrednio dostępne, niezależnie od tego, czy można je ekstrahować, natomiast norma EN ISO 14362-2 wykrywa barwniki azowe, które nie są dostępne w normalnych warunkach użytkowania (np. głęboko osadzone we włóknach).

Podczas gdy norma EN ISO 14362-1 obejmuje zarówno barwniki azowe dostępne powierzchniowo, jak i związane z włóknami, normę EN ISO 14362-2 stosuje się w przypadku, gdy barwniki są silnie związane z włóknami i niedostępne bez specjalnego traktowania.

Norma EN ISO 14362-1 ma zastosowanie do większości tekstyliów konsumenckich, w szczególności tych przeznaczonych do bezpośredniego lub długotrwałego kontaktu ze skórą. Norma EN ISO 14362-2 dotyczy tekstyliów, które nie powinny uwalniać barwnika podczas normalnego użytkowania (np. produkty barwione pigmentem lub włókna syntetyczne z domieszką barwnika).

Pod względem metody testowania norma EN ISO 14362-1 symuluje realistyczną ekspozycję (np. poprzez redukcyjne rozszczepianie w sztucznym poceniu), natomiast norma EN ISO 14362-2 wymaga niszczących lub rozległych procesów usuwania w celu uzyskania dostępu do ściśle związanych barwników.

Jeśli chodzi o czułość, norma EN ISO 14362-1 nadaje się do skanowania i weryfikacji szerokiej gamy tekstyliów, natomiast norma EN ISO 14362-2 jest bardziej odpowiednia do sytuacji szczególnych lub problematycznych.

Norma EN ISO 14362-1 ma zastosowanie do koszulek, bielizny, pościeli, tkanin barwionych i podobnych wyrobów włókienniczych. Służy do ogólnych testów zgodności z rozporządzeniem REACH. Norma EN ISO 14362-2 ma zastosowanie do poliestru barwionego pigmentem, odzieży z niedostępnymi barwnikami lub w sytuacjach, w których norma EN ISO 14362-1 nie jest rozstrzygająca. Stosuje się ją, gdy istnieje podejrzenie, że barwników nie da się usunąć standardowymi metodami.

Normę EN ISO 14362-1 uważa się za konieczną z następujących powodów:

• Wykrywa utajone lub związane barwniki azowe: Niektóre barwniki azowe są tak ściśle związane chemicznie lub fizycznie z włóknami syntetycznymi (np. poliestrem, nylonem), że nie można ich uwolnić metodami opisanymi w normie ISO 14362-1. Te niedostępne barwniki mogą jednak ulegać degradacji w pewnych warunkach (np. pod wpływem potu, tarcia, ciepła ciała) i uwalniać szkodliwe aminy aromatyczne podczas noszenia.
• Zwiększa bezpieczeństwo konsumentów: Zapewnia kompleksowe bezpieczeństwo tekstyliów poprzez kontrolę wszystkich potencjalnych źródeł amin aromatycznych, a nie tylko tych, które można łatwo usunąć. Jest to szczególnie ważne w przypadku produktów narażonych na długotrwały kontakt ze skórą (np. bielizna, ubranka dla niemowląt), gdzie nawet mocno związane barwniki mogą z czasem ulec wypłukaniu.
• Zapobiega fałszywie negatywnym wynikom: Jeśli testy są przeprowadzane zgodnie z normą ISO 14362-1, niektóre niebezpieczne barwniki mogą nie zostać wykryte, szczególnie w tkaninach syntetycznych barwionych pigmentem oraz materiałach barwionych włóknem reaktywnym lub dyspersyjnym. Norma ISO 14362-2 zapewnia metodę rezerwową, która gwarantuje, że żadne niebezpieczne aminy nie zostaną pominięte.
• Spełnia wymogi prawne i regulacyjne: Niektóre kraje i certyfikaty (takie jak REACH) mogą wymagać badań zgodnie z normą ISO 14362-2 w szczególnych przypadkach, aby w pełni spełnić wymogi bezpieczeństwa. Wykazuje należytą staranność w zakresie bezpieczeństwa produktu i zapewnienia jakości.

Nasza organizacja, która od lat wspiera przedsiębiorstwa z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowych, pomiarowych, analitycznych i ewaluacyjnych, może pochwalić się silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia nauki i techniki oraz stale się rozwijają. W tym kontekście świadczymy również usługi testowe zgodnie z normą EN ISO 14362-2 „Tekstylia – Metody oznaczania niektórych amin aromatycznych pochodzących z barwników azowych – Część 2: Oznaczanie zastosowania niektórych barwników azowych uzyskiwanych metodą ekstrakcji włókien”.