ISO 12945 Tekstylia – Oznaczanie skłonności tkanin do tworzenia meszku, pillingu lub filcowania powierzchni

Norma „ISO 12945 Tekstylia – Oznaczanie tendencji tkanin do puszenia się, mechacenia lub filcowania na powierzchni” wydana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO) składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „ISO 12945-1 Część 1: Metoda pudełkowa” opisuje metodę określania odporności materiałów tekstylnych na mechacenie, mechacenie i filcowanie przy użyciu urządzenia z obrotowym pudełkiem z koralikami.

Zasadniczo próbki testowe umieszcza się w rurkach poliuretanowych i losowo zwija ze stałą prędkością obrotową w pudełku wyłożonym korkiem. Po poszczególnych etapach badania ocenia się wizualnie stopień mechacenia, mechacenia i sfilcowania.

Niniejsza norma określa znormalizowaną procedurę pomiaru odporności materiału tekstylnego na zmiany powierzchni spowodowane tarciem, takie jak mechacenie (tworzenie się kulek włókien), meszek (luźne włókna wystające z powierzchni) oraz filcowanie (spłaszczanie lub filcowanie powierzchni materiału). Norma ta ma zastosowanie w szczególności do tkanin tkanych i dzianych stosowanych w odzieży, tapicerce i innych zastosowaniach końcowych. Metoda badania metodą pilling box symuluje mechaniczne ścieranie, któremu poddawane są tkaniny podczas codziennego użytkowania (takie jak tarcie o inne powierzchnie lub wirowanie w pralce). Pomiar tych efektów pozwala producentom przewidzieć żywotność i jakość materiału oraz zapewnić, że produkty spełniają oczekiwania konsumentów i wymagania prawne.

Norma ISO 12945-1 ma zastosowanie do większości materiałów tekstylnych, w tym tkanin, dzianin i włóknin, ale nie obejmuje materiałów o bardzo luźnej strukturze lub długim włosiu (takich jak aksamit), które mogą nie nadawać się do badania w komorze pillingowej. Norma ta jest przeznaczona do użytku laboratoryjnego i pomaga:

• Kontrola jakości podczas produkcji tkanin.
• Testy porównawcze różnych materiałów i wykończeń.
• Zgodność z wymaganiami etykiet, np. dotyczącymi odporności odzieży na mechacenie.

Norma ta nie obejmuje zabiegów chemicznych lub enzymatycznych, które mogą mieć wpływ na mechacenie, lecz koncentruje się na parametrach mechanicznych.

• Norma „ISO 12945-2 Część 2: Modyfikowana metoda Martindale’a” opisuje metodę określania odporności materiałów tekstylnych na mechacenie, mechacenie i filcowanie z wykorzystaniem zmodyfikowanej metody Martindale’a.

Norma ta zawiera precyzyjną procedurę testową, która pozwala ocenić odporność materiałów tekstylnych na mechacenie (małe kulki włókien), mechacenie (luźne, wystające włókna) oraz matowienie (wygładzanie lub spilśnianie powierzchni) pod wpływem ścierania mechanicznego. Metoda ta wykorzystuje zmodyfikowaną wersję testera ścieralności Martindale'a, podstawowego urządzenia w laboratoriach tekstylnych, do generowania stałych sił tarcia, które naśladują codzienne warunki użytkowania, takie jak ocieranie o skórę, meble lub inne tkaniny.

Norma ta ma istotne znaczenie dla tkanin tkanych, dzianych i włókninowych stosowanych w odzieży, tapicerce i tekstyliach technicznych. Pomaga ona przewidywać długoterminową wydajność i ukierunkowywać wybór materiałów.

• Norma „ISO 12945-3 Część 3: Metoda mechacenia w przypadkowym bębnie” opisuje metodę określania odporności materiałów tekstylnych na mechacenie, sfilcowanie i mechacenie za pomocą testera do mechacenia w przypadkowym bębnie. Metoda ta ma zastosowanie do większości tkanin tkanych i dzianych, w tym do polarów i tkanin puchowych. Nie ma zastosowania do tkanin, których nie można swobodnie zwinąć.

Zasadniczo próbki testowe są losowo zwijane w wyściełanej cylindrycznej komorze testowej w określonych warunkach. Po określonym czasie zwijania dokonuje się wizualnej oceny mechacenia, mechacenia i spilśnienia.

Niniejsza norma zawiera procedurę oceny odporności tkaniny na mechacenie (tworzenie się kulek włókien), mechacenie (wystające luźne włókna) oraz filcowanie (wygładzanie lub spilśnianie powierzchni). Metoda losowego bębnowania wykorzystuje komorę cylindryczną, w której próbki tkaniny są obracane przez materiały ścierne, symulując intensywne działanie mechaniczne pralek lub długotrwałe ścieranie.

Norma ta jest szczególnie przydatna w przypadku tkanin stosowanych w odzieży, tekstyliach domowych i tapicerce, w przypadku których odporność na degradację powierzchni ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia jakości i spełnienia oczekiwań konsumentów.

Metoda losowego prania jest wyjątkowo przydatna, ponieważ imituje agresywne ścieranie, któremu poddawane są tkaniny podczas prania, co jest częstą przyczyną mechacenia się ubrań w codziennym użytkowaniu.

Przestrzegając tej normy producenci mogą:

• Optymalizacja konstrukcji tkanin, np. gęstsze sploty lub mieszanki niektórych włókien, w celu ograniczenia mechacenia się.
• Weryfikacja deklaracji dotyczących wydajności produktów reklamowanych jako odporne na mechacenie lub trwałe.
• Aby zwiększyć zrównoważony rozwój poprzez produkcję trwalszych wyrobów tekstylnych i zmniejszyć ilość odpadów powstających w wyniku przedwczesnego zużycia.

Niniejsza norma określa metodę wizualnej oceny i stopniowania mechacenia (małych kulek włókien), meszku (luźnych, wystających włókien) oraz filcowania (wygładzania lub spilśniania powierzchni) w materiałach włókienniczych. Norma ta zawiera wytyczne dotyczące wizualnej oceny i stopniowania tych stanów po przeprowadzeniu badań metodami takimi jak metoda pudełkowa (ISO 12945-1), zmodyfikowana metoda Martindale'a (ISO 12945-2) lub metoda losowego bębnowania (ISO 12945-3). W przeciwieństwie do innych sekcji opisujących procedury badań fizycznych, norma ISO 12945-4 koncentruje się na subiektywnym procesie oceny, zapewniając spójną i powtarzalną ocenę zmian powierzchni.

Norma ta ma istotne znaczenie dla tkanin tkanych, dzianych i włókninowych stosowanych w odzieży, tapicerce i innych zastosowaniach, gdyż umożliwia producentom pomiar jakości wizualnej i porównywanie wyników uzyskanych różnymi metodami badawczymi.

• ISO 12945-5 Część 5: Ocena pillingu, mechacenia lub matowienia metodą analizy cyfrowej to rozwijająca się norma międzynarodowa, opracowana w celu uzupełnienia serii norm ISO 12945 poprzez udostępnienie zautomatyzowanych metod oceny. Norma określa procedury wykorzystania obrazowania cyfrowego i analizy obliczeniowej do pomiaru pillingu (kulek włókien), mechacenia (wystających włókien) i matowienia (wygładzania powierzchni) w materiałach włókienniczych po badaniach mechanicznych.

Norma ta dotyczy tkanin tkanych, dzianych i włókninowych stosowanych w odzieży i tapicerce. Wykorzystuje technologie takie jak widzenie maszynowe, aby zapewnić powtarzalne, oparte na danych właściwości, które redukują wpływ ludzkich uprzedzeń.

Po ukończeniu, norma ta będzie stosowana do tkanin testowanych zgodnie z pozostałymi częściami asortymentu i będzie stanowić cyfrową alternatywę dla ręcznej klasyfikacji zgodnie z normą ISO 12945-4. Jest ona idealna do kontroli jakości, badań i certyfikacji na dużą skalę, gdzie obiektywizm jest priorytetem, na przykład w zrównoważonym rozwoju tkanin lub zautomatyzowanych liniach produkcyjnych.

Norma ta będzie kłaść nacisk na zmiany mechaniczne powierzchni po zużyciu, z wyłączeniem wpływu chemikaliów. Będzie wspierać integrację z istniejącymi procesami pracy w laboratoriach i umożliwiać porównywanie wyników cyfrowych i wizualnych w celu walidacji.

Nasza organizacja, działająca od wielu lat i skrupulatnie śledząca globalny rozwój nauki i technologii, zatrudnia zespół doświadczonych specjalistów i dysponuje szeroką infrastrukturą do przeprowadzania testów, pomiarów i analiz w szerokim zakresie dziedzin dla firm ze wszystkich sektorów. W tym kontekście świadczymy również usługi testowania zgodnie z normą ISO 12945 Tekstylia – Oznaczanie tendencji tkanin do mechacenia, puszenia i filcowania na powierzchni.