EN ISO 13937 Tekstylia – Właściwości rozrywające tkanin

Norma „EN ISO 13937 Tekstylia – Właściwości rozrywające tkanin”, która opiera się na normie europejskiej, a następnie została opublikowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO), składa się z następujących podrozdziałów opublikowanych pod tym samym tytułem:

• Norma „EN ISO 13937-1 Część 1: Wyznaczanie siły rozrywania metodą wahadła balistycznego (Elmendorfa)” opisuje metodę znaną jako metoda wahadła balistycznego (Elmendorfa) do wyznaczania siły rozrywania tkanin tekstylnych. Metoda ta mierzy siłę rozrywania potrzebną do rozprzestrzenienia się pojedynczego rozdarcia o określonej długości z nacięcia w tkaninie pod wpływem nagłego przyłożenia siły. Badanie to ma zastosowanie przede wszystkim do tkanin tekstylnych tkanych. Można je również stosować do tkanin wytwarzanych innymi technikami, takimi jak włókniny (z tymi samymi ograniczeniami, co te określone dla tkanin).

Zasadniczo badanie to nie ma zastosowania do dzianin i elastycznych tkanin. Nie nadaje się ono do tkanin o wysokiej anizotropii ani do tkanin luźnych, w których podczas próby rozrywania prawdopodobne jest przenoszenie rozdarcia z jednego kierunku tkaniny na drugi. W przypadku badań z użyciem maszyn wytrzymałościowych, norma EN ISO 13937-2 opisuje metodę pojedynczego rozdarcia, znaną jako próba spodni, norma EN ISO 13937-3 opisuje próbę skrzydeł, a norma EN ISO 13937-4 opisuje metodę pojedynczego rozdarcia, znaną jako próba języka. W przypadku tkanin powlekanych norma ISO 4674-2 opisuje metodę wahadła balistycznego, a w przypadku metody trapezowej norma ISO 9073-4 ma zastosowanie do włóknin, a norma ISO 4674 ma zastosowanie do tkanin powlekanych.

Zasadniczo, siłę potrzebną do utrzymania szczeliny w tkaninie określa się, mierząc pracę wykonaną w celu rozerwania tkaniny na ustalonym odcinku. Aparat składa się z wahadła z zaciskiem ustawionym w jednej linii z zaciskiem nieruchomym, gdy wahadło znajduje się w pozycji początkowej, która charakteryzuje się maksymalną energią potencjalną. Próbka jest mocowana do zacisków, a rozerwanie inicjowane jest przez otwarcie szczeliny w próbce między zaciskami. Następnie wahadło zostaje zwolnione, a próbka rozrywa się całkowicie, gdy szczęka ruchoma oddala się od szczęki nieruchomej. Mierzy się siłę rozerwania.

Próbki pobiera się zgodnie z procedurą określoną w specyfikacji materiałowej tkaniny lub zgodnie z ustaleniami między stronami. W przypadku braku odpowiedniej specyfikacji materiałowej, przykład odpowiedniej procedury pobierania próbek znajduje się w Załączniku B. Przykładowy wzór do wycinania próbek testowych z próbki laboratoryjnej znajduje się w Załączniku C. Należy unikać obszarów testowych z fałdami lub zagięciami, krawędziami oraz obszarów niereprezentatywnych dla tkaniny.

• Norma „EN ISO 13937-2 Część 2: Wyznaczanie siły rozdzierania próbek spodni (metoda pojedynczego rozdarcia)” opisuje metodę pojedynczego rozdarcia, znaną jako test spodni, służącą do określania siły rozdzierania tkaniny z wykorzystaniem próbki wyciętej w celu utworzenia nogawek spodni. Zmierzona siła rozdzierania to siła potrzebna do rozprzestrzenienia się pojedynczego rozdarcia, które już nastąpiło, gdy siła jest przyłożona równolegle do cięcia, a tkanina rozdziera się w kierunku przyłożonej siły.

Ta metoda jest przede wszystkim stosowana do tkanin tekstylnych. Może być również stosowana do tkanin wytwarzanych innymi technikami, takimi jak niektóre włókniny (z takimi samymi ograniczeniami jak w przypadku tkanin). Zasadniczo metoda nie ma zastosowania do dzianin ani tkanin elastycznych. Ta metoda nie nadaje się do tkanin wysoce anizotropowych lub luźnych tkanin, w których prawdopodobne jest przeniesienie rozdarcia z jednej strony tkaniny na drugą podczas próby rozdarcia. Metoda ta pozwala jedynie na stosowanie maszyn wytrzymałościowych o stałej szybkości odkształcania. W przypadku innych metod badania rozdarcia z użyciem maszyn wytrzymałościowych na rozciąganie, norma EN ISO 13937-3 opisuje metodę znaną jako próba skrzydła, a norma EN ISO 13937-4 opisuje metodę znaną jako próba języka. W przypadku metody badania trapezowego norma ISO 9073-4 ma zastosowanie do włóknin, a norma ISO 4674 ma zastosowanie do tkanin powlekanych.

Zasadniczo, prostokątna próbka testowa jest wycinana ze środka krótszego boku, aby uzyskać kształt spodni. Nogawki spodni są zaciskane na zaciskach maszyny rozciągającej z rejestratorem, tworząc linię prostą, i ciągnięte w kierunku cięcia, aby rozerwać tkaninę. Rejestrowana jest siła potrzebna do dalszego rozrywania na określonym odcinku. Siłę rozrywania oblicza się na podstawie wartości szczytowych siły w śladzie autograficznym lub elektronicznie online.

• Norma „EN ISO 13937-3 Część 3: Wyznaczanie siły rozrywającej próbek badawczych w kształcie skrzydełek (metoda pojedynczego rozrywania)” opisuje metodę pojedynczego rozrywania, znaną jako test skrzydełkowy, służącą do określania siły rozrywającej tkaninę za pomocą próbki badawczej wyciętej w kształt dwóch skrzydełek, zaciskanych pod kątem do kierunku przędzy. Zmierzona siła rozrywająca to siła potrzebna do rozprzestrzenienia się już początkowego rozdarcia.

Ta metoda jest przede wszystkim stosowana do tkanin tekstylnych i tkanin wytwarzanych przy użyciu innych technik. Ponieważ skrzydełka próbki są zaciskane ukośnie do przędz, które mają zostać rozerwane, test ten może być stosowany do większości rodzajów tkanin bez powodowania przenoszenia rozdarcia i jest mniej podatny na skurcz przędzy niż inne testy rozdarcia. Zasadniczo metoda nie jest stosowana do dzianin, tkanin elastycznych i włóknin, dla których preferowana jest metoda trapezowa. Ta metoda pozwala jedynie na stosowanie maszyn wytrzymałościowych o stałej szybkości odkształcania. W przypadku innych metod badania rozdarcia z użyciem maszyn wytrzymałościowych na rozciąganie, norma EN ISO 13937-2 opisuje metodę znaną jako test spodni, a norma EN ISO 13937-4 opisuje metodę znaną jako test języka. Norma EN ISO 13937-1 opisuje metodę wahadła balistycznego (Elmendorfa). W przypadku metody trapezowej norma ISO 9073-4 ma zastosowanie do włóknin, a norma ISO 4674 ma zastosowanie do tkanin powlekanych.

Zasadniczo, specjalnie ukształtowana próbka testowa, przycięta tak, aby utworzyć dwa skrzydełka po jednej stronie, jest poddawana naprężeniom mechanicznym, tak aby naprężenie koncentrowało się w jednym odcinku, powodując rozdarcie w pożądanym kierunku. Skrzydełka próbki są ściskane ukośnie do kierunku włókien, które mają zostać rozerwane. Rejestrowana jest siła potrzebna do kontynuowania rozdarcia wzdłuż określonej długości. Siłę rozdarcia oblicza się online na podstawie szczytów siły śladu autograficznego lub elektronicznie.

• Norma „EN ISO 13937-4 Część 4: Wyznaczanie siły rozrywania próbek w kształcie języka (próba podwójnego rozrywania)” opisuje metodę podwójnego rozrywania, znaną jako próba języka, wykorzystującą próbkę z nacięciami w kształcie języka. Zmierzona siła rozrywania to siła potrzebna do rozprzestrzenienia się zainicjowanego wcześniej podwójnego rozerwania, gdy siła jest przyłożona równolegle do nacięć, a tkanina rozrywa się w kierunku przyłożonej siły.

Metoda ta ma zastosowanie przede wszystkim do tkanin tkanych. Można ją również stosować do tkanin wytwarzanych innymi technikami, takimi jak niektóre włókniny (z tymi samymi ograniczeniami, co w przypadku tkanin). Zasadniczo metoda ta nie ma zastosowania do dzianin ani tkanin elastycznych. Metoda ta dopuszcza jedynie stosowanie maszyn wytrzymałościowych o stałej szybkości wydłużenia.

W przypadku innych metod badania rozdarcia z wykorzystaniem maszyn wytrzymałościowych na rozciąganie norma EN ISO 13937-2 opisuje metodę znaną jako test spodni, a norma EN ISO 13937-3 opisuje metodę znaną jako test skrzydła. Norma EN ISO 13937-1 opisuje metodę wahadła balistycznego (Elmendorfa). W przypadku metody badania trapezowego norma ISO 9073-4 ma zastosowanie do włóknin, a norma ISO 4674 do tkanin powlekanych.

Zasadniczo, dwie równoległe szczeliny połączone szczeliną pod kątem prostym są wycinane w prostokątnej próbce testowej, tworząc język. Język jest umieszczany w jednej szczęce maszyny do rozciągania z rejestracją, a pozostała część próbki jest zaciskana symetrycznie w drugiej szczęce, aby zapewnić, że oba nacięcia tworzą proste, równoległe linie. W kierunku nacięć przykładana jest siła rozciągająca, aby symulować dwa równoległe rozdarcia. Rejestrowana jest siła potrzebna do utrzymania każdego rozdarcia na określonej długości. Siłę rozdarcia oblicza się na podstawie wartości szczytowych siły w śladzie autograficznym lub elektronicznie online.

Nasza organizacja, która od lat wspiera firmy z wszystkich sektorów, oferując szeroki zakres usług testowania, pomiaru, analizy i ewaluacji, dysponuje silnym zespołem pracowników, którzy uważnie śledzą światowe osiągnięcia w dziedzinie nauki i technologii oraz stale się rozwijają. W tym kontekście oferujemy również usługi testowania zgodne z normą EN ISO 13937 Tekstylia – Właściwości rozrywające tkanin.